Jıyn barysynda áıelderdiń memlekettik basqarýǵa qatysý quqyqtaryn keńeıtý máseleleri, sondaı-aq, sheshim qabyldaý úderisterine tartý arqyly olardyń Qazaqstandy jańǵyrtýǵa qosyp otyrǵan úlesi jáne osy baǵyttaǵy ózekti mindetter talqylandy. Genderlik teńgerimdi qamtamasyz etý Memleket basshysy júrgizip otyrǵan saıası baǵdardyń strategııalyq basymdyǵy ekeni aıtylyp, bul baǵytta naqty qadamdar men jańa tásilder kerektigine mán berildi.
Klýb otyrysyn ashqan Máýlen Áshimbaev elimizde áıelderdi qoldaýǵa baǵyttalǵan progressıvti saıasat júıeli túrde júzege asyrylyp kele jatqanyn atap ótti. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen elimizde bul salada berik quqyqtyq negiz qalyptasqan. Onyń mańyzdy tetikteriniń biri 2030 jylǵa deıingi Otbasylyq jáne genderlik saıasat tujyrymdamasy ekeni anyq.
Senat tóraǵasy genderlik saıasat qazirgi Qazaqstandy damytýda mańyzdy qural ekenin atap ótti. Ártúrli tájirıbe men quzyretterdi tıimdi paıdalaný memleketti kúsheıtedi. Osy turǵydan alǵanda, teńdik tek ádilettilik máselesi ǵana emes, sonymen qatar ekonomıkalyq ósýge qol jetkizýdiń jáne sapaly sheshimder qabyldaýdyń mańyzdy sharty sanalady.
«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev elimizdiń jedel damýy men qazaqstandyqtardyń ál-aýqatyn arttyrý baǵdaryn aıqyndap berdi. Bul áıelder qaýymynyń áleýetin tolyq ashpaı kózdegen maqsattarǵa qol jetkizý múmkin emes. Statıstıka kórsetkendeı, Qazaqstanda áıelder kásipkerlikpen belsendi aınalysyp, jańa jumys oryndaryn ashyp, óńirlerdiń damýyna úles qosyp keledi. Osy oraıda áıelderdiń ekonomıkalyq belsendiligin qoldaý tek áleýmettik kómek nemese qaıyrymdylyq sharasy emes ekenin erekshe atap ótkim keledi. Bul qadam – ekonomıkalyq ósimdi qamtamasyz etetin jáne halyq tabysyn arttyratyn strategııalyq draıver», dedi Senat tóraǵasy.
Sonymen qatar Máýlen Áshimbaev júrgizilip jatqan reformalarǵa qaramastan, áıelder áli de mansap jolynda shekteýlerge, kásibı segregasııaǵa tap bolatynyna jáne saıasatta, strategııalyq sheshimder qabyldaý deńgeıinde olardyń ókildikteri áli de arttyrýdy qajet etetinine alańdaýshylyq bildirdi. Osy júıeli kedergilerdi joıý jáne genderlik teńdikti qamtamasyz etý úshin ınnovasııalyq yntalandyrý tetikterin qalyptastyrýdyń mańyzy zor. Osyǵan baılanysty Palata men sarapshylar qaýymdastyǵynyń birlesken jumysynyń basym baǵyttary belgilendi.
Bul úderiste jańa Konstıtýsııa normalaryna erekshe mán beriledi. Atalǵan qujat áıelderdiń quqyqtyq mártebesin bekitip qana qoımaı, teń múmkindikter qaǵıdatyn aıqyndaıdy, azamattardyń qoǵamdyq ómirge qatysý tetikterin kúsheıtedi. Sondaı-aq otbasyny, ana men balany qorǵaýdy basty nazarǵa alady. Áıelderdiń eldiń saıası jáne qoǵamdyq ómirine keńinen qatysýyna naqty jaǵdaı jasaý da basym baǵyttardyń biri retinde belgilenip otyr.
«Jańa Konstıtýsııa jobasynda reformalardyń ózeginde adam, onyń qadir-qasıeti jáne genderlik aıyrmashylyqqa qaramastan teń damý quqyǵy turǵanyn kóremiz. Bul – bizdiń saıası júıemizdiń kemeldengeniniń belgisi. Áıelder kóshbasshylyǵy elimiz úshin qalypty qubylysqa aınalyp keledi. Konstıtýsııalyq normalar barlyq azamattyń quqyqtary men múmkindikteriniń teńdigin aıqyndaıdy, azamattyq belsendilik tetikterin kúsheıtedi jáne ana men otbasynyń qorǵalýyn qamtamasyz etedi. Munyń bári áıelderdiń óz áleýetin tolyq júzege asyrýyna, memlekettik basqarýǵa jáne qoǵamnyń damýyna belsendi qatysýyna qajetti berik negiz qalaıdy», dedi Máýlen Áshimbaev.
Sarapshylar klýbynyń otyrysyna Prezıdent Ákimshiligi basshysynyń orynbasary Ásel Janasova, saıası konsýltant Nazym Janǵazınova, medıamenedjer Mahabbat Esen, 2024 jylǵy Olımpıada oıyndarynyń qola júldegeri Nazym Qyzaıbaı, Teach for Qazaqstan qoǵamdyq qorynyń quryltaıshysy ári dırektory Gúlnar Sálmen, «1S-Reıtıng» kompanııasy dırektorynyń orynbasary Valerııa Kosýr, Microsoft Central Asia kompanııasynyń klıenttermen jumys jónindegi dırektory Tolqyn Nurysheva, «Amanat» partııasynyń hatshysy Sholpan Karınova, 2026 jylǵy UAE SWAT Challenge týrnırinde úzdik dep tanylǵan Qazaqstan arnaıy maqsattaǵy kúshteriniń áıelder quramasy «Tomiris», sondaı-aq, Parlament Senaty janyndaǵy Sarapshylar klýbynyń músheleri qatysty.
Talqylaý barysynda Qazaqstandaǵy genderlik teńdik salasyndaǵy reformalardyń kórsetkishteri sóz boldy. Sondaı-aq qazirgi syn-qaterler jaǵdaıynda áıelderdiń rólin kúsheıtý úshin qazaqstandyq tájirıbege engizýge bolatyn sheteldik úlgiler usynyldy.
