Aýyldyń eńsesin tikteıtin joba

Elbasynyń tikeleı tapsyrmasymen el Úkimeti aýyl sharýashylyǵy salasyn qoldaý isine úlken mán berýde. Mundaǵy negizgi maqsat – aýyldyń eńse tikteýine járdem kórsetý, aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń ótimdiligin arttyrý arqyly aýyl halqynyń jaǵdaıyn túzeý. Jalpy, aýyl sharýashylyǵyna qoldaý kórsetýdiń máni zor, maǵynasy tereń. О́ıtkeni, naq osy máseleni sheshý arqyly búkil elimizdiń azyq-túlik qaýipsizdigi qamtamasyz etiledi. Demek, aýyl sharýashylyǵyn qoldaý degenimiz – bir esepten alǵanda, «bir oqpen eki qoıandy atý» degen sóz. Atalǵan maqsatty júzege asyrý úshin elimizde «QazAgro» ulttyq holdıngi qurylǵan. Holdıng qazirdiń ózinde aýyl sharýashylyǵy salasynda mańyzy zor kóptegen jobalardy júzege asyrdy. Sonyń nátıjesinde elimizdiń óńirlerinde shetelderden asyl tuqymdy maldar satyp alyndy. Mal bordaqylaý alańdary, mal ónimderin óńdeıtin óńdeý kásiporyndary quryldy. Jy­lyjaı sharýashylyqtary uıym­dastyryldy. Shaǵyn nesıe­ler berý arqyly úıde otyrǵan áıelder men qoly bos adamdar eń­bekke tartyldy. Elimizde ınflıa­sııanyń týyndaýynyń aldyn alatyn azyq-túlik qorlary qalyp­tastyryldy. Dıhandar jańa tehnı­kalarmen qamtamasyz etildi. Basqa da kóptegen sharýalar júzege asty. Qazirgi kúni elimizdiń aýyl sharýashylyǵy salasynda Statıs­tıka jónindegi agenttiktiń derek­teri boıynsha 175 myńnan astam sharýa jáne fermer sharýa­shy­lyqtary jumys isteıdi. Olardyń kópshiligi qazirdiń ózinde memleket qoldaýyna ıe boldy dep aıta alamyz. Máselen, «QazAgro» aıasynda jumys isteıtin «Agrarlyq nesıe korporasııasy» ústimizdegi jyldyń ózinde 171 nesıe serik­tes­tikterin qarjylandyryp úlgerdi. Al osy seriktestikterdiń quramynda 11 myń aýyl sharýa­shylyǵy qurylymy bar eken. Munyń ózi elimizdiń kóptegen sharýa jáne fermer sharýashylyqtary memleket qoldaýyna súıenip otyrǵandyǵyn bildiredi. Munyń syrtynda 2007 jyl­dan bastap aýyldaǵy ınfra­qurylymdardy damytý maqsa­tynda aýylda turǵanymen aýyl sharýashylyǵyna jatpaı­tyn kásipkerlik túrlerine de qoldaý kórsetile bastady. Ústimizdegi jyldyń basynan beri osy jónindegi baǵdarlama boıynsha 79 mıllıon teńgeniń 10 jobasy qarjylandyryldy. Bul qarjy negizinen alǵanda, aýyldaǵy qonaqúıler men týrıstik bıznes­pen shuǵyldanýshylarǵa, jol boıyndaǵy servıstik qyzmet kórsetýshilerge, aýyldardaǵy qoǵamdyq tamaqtandyrý oryndary men saýda núktelerine baǵyttaldy. Aýyl sharýashylyǵyna «QazAgro» holdınginiń qura­myn­daǵy «QazAgroQarjy» AQ-tyń qoldaýymen bıylǵy jyldyń ózinde 2117 aýyl sharýashylyǵy mashınalary men olardyń qural-jabdyqtary satyp áperilmek. Máselen, 100 kombaın, 847 traktor, 767 arnaýly tehnıka, 37 tehnologııalyq jáne óńdeý qural-jabdyqtary jáne basqalar satyp alynbaq. Mundaı kómek túri de jyl ótken saıyn artýda. «QazAgro» holdınginiń en­shi­les aksıonerlik qoǵamdary ar­­qyly aýyl sharýashylyǵy taýar­­laryn óndirýshilerge olar óndirgen ónimdi satyp alý jóni­nen de kómek­ter kórsetiledi. Máse­len, «Qaz­AgroО́nim» AQ mal ósirý­shi­l­erden ústimizdegi jyly 1,8 mıl­lıard teńgeniń mal ónimderin satyp alsa, «Azyq-túlik kelisimshart korporasııasy» AQ astyq ósirý­­shilerdiń 50 mıllıon teńgeniń óni­min mem­lekettik qorlarǵa satyp aldy. Aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshilerge  kóktemgi dalalyq jáne kúzgi jıyn-terin kezinde jylma-jyl qarjylaı qoldaý kórsetilip otyrady. Osy máselege arnap, holdıng bıylǵy jyl úshin 60 mıllıard teńgeniń nesıe qarjysyn bóldi. Osy qarjyǵa janar-jaǵarmaı, qosalqy bólshekter jáne basqa da qajettilikter satyp alynady. Holdıngtiń enshiles kompanııalary kóktemgi dalalyq jáne kúzgi jıyn-terin jumystary úshin óz qarjylarynyń esebinen basqa da kómekter kórsetýdi uıǵaryp otyr. Sóıtip, aýyl sharýashylyǵy tehnıkalarynyń lızıngin qosyp alǵanda, atalǵan maqsatqa 97 mıllıard teńgeniń qarjysy baǵyttaldy. Shaǵyn jáne orta bızneske tek «QazAgro» holdıngi ǵana emes, sonymen qatar, memleket arqyly qurylǵan basqa qury­lym­darda qarjylaı qoldaý kómegin kórsetedi. Sonyń biri – quryl­ǵanyna 18 jyl tolyp otyrǵan «Damý» shaǵyn jáne orta bıznesti qoldaý qory. Bul qor óz baǵdarlamasynyń aıasynda 13,7 myń kásipkerlik sýbektisine 875 mıllıard teńgeniń qoldaý kómegin kórsetti. Qor Elbasynyń tapsyrmasy negizinde sońǵy jyldary óńdeý isimen aınalysatyn kásipkerlerdi qoldaýdy negizgi nazaryna aldy. Bıylǵy jyldyń ózinde osy maqsatqa 157 mıllıard teńgeniń qarjysy bólinip, 825 jobaǵa qoldaý bildirildi. Elimizde sońǵy jyldary sha­ǵyn jáne orta kásipkerlikti qoldaý máselesi jan-jaqty óristep keledi. Bul iske, ıaǵnı kásipkerlikpen shuǵyl­danýǵa halyqtyń qalyń bóligi tartylýda. О́z isin endi bastaǵan adamdarǵa kásip­ker­likti júrgizý týraly saýatyn ashý, túrli konsaltıngtik kómek­ter kórsetý baǵytynda da kóp­tegen jumystar tyndyrylýda. Máselen, «Nur Otan» partııasynyń bas­­ta­­­mashyldyǵymen kez kelgen adam shuǵyldanýǵa bolatyn 100 kásip­tiń túri anyqtalyp, ol ká­sip­pen qalaı shuǵyldanýǵa bola­tyndyǵyn úıretetin arnaıy anyq­tamalyq ta shyǵaryldy. О́tken jyly «Egemen Qazaqstan» gazeti de osy anyqtamalyqqa úlken kó­ńil bólip, ony júıeli túrde túsi­nikti etip jarııalap otyrdy. Osy­ǵan baılanysty halyq ishinen kóp­­tegen jaǵymdy pikirlerge ıe bol­ǵa­­nymyzdy aıta ketsek artyq bolmas. Qysqasyn aıtqanda, shaǵyn jáne orta kásipkerliktiń damýy – bar­shaǵa qatysty másele. Osy iste aza­mattarymyz belsendi bolǵan saıyn elimiz de damyp, alǵa basa bermek.