Foto: Aqorda
Atalǵan zań Qazaqstan Respýblıkasynyń 2022–2026 jyldarǵa arnalǵan sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasatynyń tujyrymdamasyn iske asyrý, sondaı-aq sybaılas jemqorlyqqa qarsy halyqaralyq standarttardy ulttyq zańnamaǵa engizý maqsatynda ázirlendi.
Múddeler qaqtyǵysynyń aldyn alý bóliginde onyń: áleýetti, naqty jáne oryn alǵan túrleri boıynsha ara jigi ajyratyldy. Árbir túri úshin naqty merzimderi kórsetilgen áreket etý algorıtmi belgilendi. Múddeler qaqtyǵysy jaǵdaıynda qabyldanǵan aktiler men jasalǵan mámileler jaramsyz dep tanylýy múmkin.
Sybaılas jemqorlyqqa qarsy komplaens-qyzmetterdiń derbestigi kúsheıtildi: olar tek dırektorlar keńesine nemese baıqaý keńesine esep beredi, atqarýshy organnan táýelsiz túrde óz ókilettikterin júzege asyrady jáne Agenttikpen tikeleı ózara is-qımyl jasaıdy.
Memleket basshysynyń 2024 jylǵy 21 qarashadaǵy №709 Jarlyǵyn iske asyrý sheńberinde Eńbek kodeksinde qyzmetke qabyldaý kezeńinde múddeler qaqtyǵysyn avtomatty túrde anyqtaýǵa múmkindik beretin sıfrlyq kadrlyq júıeniń quqyqtyq negizderi bekitildi.
Jazanyń bultartpastyǵy qaǵıdatyn qamtamasyz etý maqsatynda sybaılas jemqorlyq táýekelderin joıý boıynsha sharalar qabyldamaǵany, sondaı-aq baǵynysty qyzmetkerlerdiń sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyqtar jasaýy úshin memlekettik organdar basshylarynyń jaýapkershiligi kúsheıtildi.
Jeke tulǵalardy sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyqtary úshin ákimshilik jaýapkershilikke tartýdyń talap qoıý merzimi 1 jyldan 3 jylǵa deıin uzartyldy.
Para berýge ýáde etý, para usyný jáne para talap etý úshin qylmystyq jaýaptylyq engizildi.
Atalǵan normalar Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymyna (EYDU) múshe barlyq 38 memlekette qoldanylady. Halyqaralyq tájirıbe mundaı áreketter úshin qylmystyq jaýaptylyq belgileý sybaılas jemqorlyqqa múldem tózbeýshilik mádenıetin qalyptastyrýǵa, sondaı-aq quqyq buzýshylyqtardyń qoǵamdyq qaýipti saldarlary týyndaǵanǵa deıin olardyń jolyn kesýge yqpal etetinin kórsetedi. Atalǵan normalar 2027 jylǵy 1 qańtardan bastap qoldanysqa engiziledi.
Turmystyq sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl bóliginde azamattardyń kúndelikti ómirine tikeleı áser etetin aýrýhanalarda, mektepterde, joǵary oqý oryndarynda, bankterde jáne kommýnaldyq qyzmet kórsetý uıymdarynda oryn alatyn quqyq buzýshylyqtarǵa erekshe nazar aýdaryldy. Osy uıymdardyń qyzmetkerleri tarapynan iri mólsherde ne qorqytyp alý jolymen zańsyz syıaqy alǵany úshin jaýaptylyq kúsheıtildi.
Atalǵan uıymdardyń qyzmetkerlerine zańsyz syıaqy bergeni úshin qylmystyq jaýaptylyq engizildi. Sonymen qatar, Qylmystyq kodeks zańsyz syıaqy alýǵa arandatqany úshin jaýaptylyqty kózdeıtin jańa normamen tolyqtyryldy.
Sonymen qatar, zańdarmen sybaılas jemqorlyqqa qarsy fýnksııalar arajigi ajyratyldy: Ulttyq qaýipsizdik komıteti sybaılas jemqorlyq quqyq buzýshylyqtardy anyqtaýdy jáne tergep-tekserýdi júzege asyrady, al Memlekettik qyzmet isteri agenttigi sybaılas jemqorlyqqa qarsy saıasatty qalyptastyrý men iske asyrýdy qamtamasyz etedi.
Qabyldanǵan zańdar sybaılas jemqorlyqtyń aldyn alýǵa, jazanyń bultartpastyǵyn qamtamasyz etýge jáne qoǵamda adaldyq pen parasattylyq qaǵıdattaryn nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.
Eske sala keteıik, búgin Memleket basshysy Qyrǵyzstannyń Jogorký Keneshiniń Tóraǵasy Marlen Mamatalıevti qabyldady. Prezıdent pen Jogorký Kenesh Tóraǵasy Qazaqstan men Qyrǵyzstannyń strategııalyq seriktestik jáne odaqtastyq qarym-qatynasyn jan-jaqty damytýǵa beıil ekenin rastady.
