Halyq erekshe shabytpen qabyldaǵan qadamdar

Qazaqstan halqy Prezıdent Nur­sultan Ábishuly Nazarbaev tara­pynan usynylǵan bes ınstı­týt­tyq jańa reformany erekshe shabytpen qabyldady. Birinshi. Qazirgi, kásibı jáne avtonomdy memlekettik apparattyń qalyptasýy. Ekinshi. Menshik quqyǵyn ke­pildendiretin zańnyń ústemdik qurýyn qamtamasyz etý. Úshinshi. Ártaraptandyrýǵa negizdelgen ındýstrııalandyrý jáne ekonomıkalyq ósý. Tórtinshi. Bolashaqtyń birtutas ulty. Besinshi. Transparentti jáne esep berýge tıisti memleket. Áýeli ekonomıkalyq baǵdar­la­malardy sapaly júzege asyrýdy qamtamasyz etetin, naqty anyq­talǵan qazirgi, kásibı jáne avtonomdy memlekettik apparatty qalyptastyrý máselesine toqtalǵym kelip otyr. Memlekettik qyzmet degenimiz ne? Bul – memleket tarapynan qoıylǵan maqsattar men mindetterge sáıkes, adamdardyń ómirin jaqsartý bo­ıynsha tapsyrmalardy oryndaý úshin memlekettik fýnksııalardyń kásibı oryndalýy. Ekonomıkalyq baǵdarlamalardy sapaly júzege asyrý táýeldi bolatyn qazirgi kásibı avtonomdy apparattyń sapaly jumysynyń halyq ıgiligi úshin mańyzy erekshe joǵary. Osy oraıda, Memleket basshysy ákimshilik memlekettik qyzmettiń saıası deńgeıiniń táýeldiligin erekshe atap ótti. Usynylatyn qyz­metterdiń sapasyna da arnaıy toq­taldy. Al tutastaı alǵanda, Qazaq­standa tıimdi basqarý bo­ıynsha barlyq jaǵdaılar jasalǵan. Konkýrs negizinde memlekettik qyz­metke irikteý jasalatyn A korpýsy men B korpýsy anyqtaldy. О́kinishke qaraı, biz áli kúnge deıin qyzmetkerlerdiń kásibı bilik­tiligin tolyq eskermesten qyzmet boıynsha toptyq aýysty­rý­men óte jıi betpe-bet kelip otyrmyz. Mundaı jaıttar kórse­tiletin memlekettik qyzmet sapasyna tikeleı keri áser etetin tamyr-tanystyq, sybaılas jem­qorlyq úshin jaǵdaılar jasaıdy. Biz tamyr-tanystyq, kásibıliktiń bolmaýy jáne t.b. negizgi sebebi bolyp tabylatyn sybaılas jemqorlyq qubylystary týraly jaqsy bilemiz. Bizge memlekettik qyzmetkerler tarapynan keleńsiz qubylystardy joıý boıynsha zań jobalaryn, mysaly, «Jergilikti ózin ózi basqarý týraly» Zań, basqa da zańnamalyq aktiler qabyldandy jáne keleshekte memlekettik qyz­met týraly maqalalardyń, «Sy­baı­las jemqorlyqpen kúres týra­ly» Zańnyń jáne basqa zańnama­lyq aktilerdiń tizbesin qarap shyǵý qajet. Memlekettik qyzmetkerlerdiń barlyq deńgeıleriniń bilimderin tekserý qajet. Sondyqtan bar­lyq deńgeıdiń attestasııasyn ótkiz­gen jón. Merıtokratııa qaǵıda­laryn qorǵaý jáne sybaılas jem­qorlyqqa jol bermeý boıynsha naqty jumystar jasalýy kerek. Kásibılik mansaptyq ósý­diń bastapqy kezeńimen, ıaǵnı onyń kásibı ósýimen anyqtalýy tıis. Merı­tokratııa qaǵıdalary negizin­de ózin ózi júzege asyrýdyń birdeı múmkindikteri Prezıdent Nur­sul­tan Nazarbaev erekshe kóńil bólgen adamnyń dinı jáne etnostyq qatys­tylyǵyna qaramastan, árbir azamatta bolýy qajet. Sondyq­tan merıtokratııa tek memleket­tik apparattyń ǵana emes, sonymen birge, barlyq memlekettik sektor­dyń, onyń ishinde sottardyń, qu­qyq qorǵaý organdarynyń, ult­tyq kompanııalardyń jáne holdıng­terdiń qaǵıdasy bolýy tıis. О́kinishke qaraı, atalǵan sebepter tizbesi memlekettik sektorda tómen eńbekaqy saldarynan az tartymdy sebepterdiń birin quraıdy. Bul jerde memlekettik qyzmetkerlerdiń memlekettik jobalardy júzege asyrýǵa yqpal etetin naqty mansaptyq keleshegi men biliktiligi joq ekeni anyq kórinedi. Memlekettik qyzmetke kim laıyq bolsa jáne tıisinshe joǵary biliktilik kórsetse, soǵan sáıkes eńbekaqy tólemin alýy qajet. Biz jas memleketpiz, sondyqtan áli de bolsa memlekettik qyzmet­ker­lerdiń sapalyq anyqtamasy boıynsha damyǵan elderdiń táji­­rıbesin zertteýimiz kerek. Ásirese, memlekettiń uzaq mer­zimdi baǵdarlamasy basshynyń aýy­syna táýeldi bolmaıdy dep anyq jazylǵan Germanııa, Uly­brıtanııa, Fransııa sııaqty elderdiń tájirıbelerin qarastyr­saq, utylmaıtynymyz aıtpasa da túsinikti. Sondaı-aq, biz shetel­de bilim alyp jatqan stýdent­terge erekshe kóńil bólýimiz kerek. Bul Qazaqstannyń odan ári eko­nomıkalyq ósýine sebin tıgizetin kadrlyq áleýettiń dál kózi bolyp tabylady. Nurlan JAZYLBEKOV, Parlament Májilisiniń depýtaty.