Jańa tarıftiń tıimdiligi mol

Bes ınstıtýttyq reformany júzege asyrýǵa baǵyttalǵan «100 naqty qadam» Ult Jospary sheńberinde berilgen Elbasynyń tapsyrmalary elimizdiń ár óńirinde, ár salasy boıynsha retimen oryndalyp keledi. Bul rette atalǵan qadamdar aıasynda óz tarapynan jumys jasaý barysymen tanys etken Energetıka mınıstrliginiń esebi mynadaı. Mejeli ýaqyt boıynsha Prezıdent janyndaǵy Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde tilshiler qaýymyna baspasóz máslıhatyn ótkizgen Energetıka vıse-mınıstri Baqytjan Jaqsalıev Memleket basshysy atalǵan mınıstrlikke qatysty qandaı naqty tapsyrmalardy aıqyndaǵanyn atap ótti. Aıtar bolsaq, 2015 jyldyń mamyrynda ótken Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda Prezıdent N.Nazarbaev «Biryńǵaı satyp alýshy» modelin, sondaı-aq, belgilengen jáne aýyspaly bólikten quralǵan jańa tarıftik mehanızmdi engizý men aımaqtyq elektr júıelik kompanııalardy irilendirý jóninde aıtqan bolatyn. Sondaı-aq, «100 naqty qadam» sheńberindegi 50, 51, 52-qadamdar boıynsha elektr energetıkasy salasyn qaıtadan qurý, elektr energetıkasy sektorynda salaǵa ınvestısııa tartýdy yntalandyratyn jańa tarıf saıasatyn engizý tapsyrmalary belgilengen. Bul rette atalǵan mindetterdi oryndaý maqsatynda ótken jyldyń 12 qarashasynda «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine elektr energetıkasy máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zań qabyldandy. Jańa zańǵa sáıkes elektr energııasyna qatysty qoldanylyp júrgen tarıf eki bólikten turatyn bolady. Birinshisi – elektr energııasyn óndirýge jumsalatyn shyǵyndy qaıtarýdy qamtamasyz etetin elektr energııasyna tarıf, al ekinshisi – salǵan ınvestısııany qaıtarýdy qamtamasyz etetin qýatqa qatysty tarıf. Tarıfti eki bólikke bólý qazaqstandyqtar úshin elektr qýatyna tarıftiń joǵarylaý qaýpin týdyrmaıdy. Aıqyndyqty qamtamasyz etý maqsatynda naryqqa qatysýshylardan jáne sarapshylardan quralǵan, kommersııalyq emes uıym men naryq keńesin engizý josparlanyp otyr. Júıelik operator jyl saıyn stansalardy attestattaýdan ótkizip otyrady. Biryńǵaı satyp alýshy barlyq kóterme baǵamen satyp alýshylarǵa qýatty ortasha baǵamen satyp otyrady. Bul mehanızm energııanyń biryńǵaı emes baǵasyn teńestiredi. Sonymen qatar, mańyzdy máseleler qataryndaǵy bir oblystaǵy tutynýshylar úshin elektr qýatyna tarıfterdiń ártúrli bolýyn atap ótý kerek. Oǵan energııa taratýshy kompanııalardyń aıtarlyqtaı kóp bolýy sebep. Aıtar bolsaq, ondaı 130 shaqty kompanııa bar. Mine, sondyqtan da, bir óńirdiń ózinde baǵa birdeı bolmaýy múmkin jáne ol bir oblys ishinde ǵana emes, sondaı-aq, ártúrli kóshelerdegi tarıfterdiń túrli bolýyna alyp keledi. Bul máseleni sheshý úshin energııa taratatyn kompanııalardy irilendirý jumystary alǵa qoıylyp otyr. Iаǵnı, elektr energııasyn taratý kezindegi birneshe energııa taratatyn kompanııalar arqyly sońǵy tutynýshylarǵa tarıfterdiń kaskadty ósýine alyp kelýdi joıý arqyly tarıfterdi deńgeılestirýge múmkindik paıda bolmaq. Men joǵaryda aıtyp ótkenimdeı, atalǵan zańnyń erejelerin iske asyrý maqsatynda ulttyq operatordyń qyzmet etýi, naryq keńesi, biryńǵaı satyp alýshy erejelerin qamtıtyn 9 normatıvtik-quqyqtyq akt qabyldanyp, tirkeldi. 2019 jyldan bastap elektr energııasy naryǵyndaǵy elektr energetıkasy sýbektileriniń tıimdi jumysy úshin barlyq qajetti normatıvtik-quqyqtyq aktiler qabyldanyp otyr, dedi vıse-mınıstr. Elmıra MÁTIBAEVA, «Egemen Qazaqstan».