Azıada
Azıada sańlaqtardyń baǵyn ashady
Astana, Almatyda ótetin Qysqy Azıada elimizge úlken abyroı ákeledi. Sportshy úlken jetistikterge jetý úshin oǵan halyqaralyq talaptarǵa saı jabdyqtalǵan sport keshenderi qajet. Qazaqstan osy abyroıly mindetti Azııa oıyndaryn ótkizý arqyly sheship jatyr. Biz jazǵy, bolmasa qysqy olımpıada oıyndarynda medaldarǵa sýsaǵan elmiz. Vankýverdegi Elena Hrýstalevanyń kúmis medali bolmasa, ózimizdiń elden keshegi Vladımır Smırnovtan basqa olja salǵan myqtylarymyz kórinbeı júr. Azıada osy maqsatty júzege asyrýǵa qyzmet etedi dep oılaımyz.
Bizdiń sportshylarymyz da osyny túsinetin syńaıly. Shveısarııadaǵy ataqty Davosta ótip jatqan Álem kýboginiń kezekti etabynda shańǵyshymyz, ulttyq quramamyzdyń serkesi Alekseı Poltaranın 15 shaqyrymǵa klassıkalyq mánermen jekeleı jarysýda altyn medaldi jeńip aldy. Bul – Álem kýbogi jolynda qazaqstandyqtardyń 1998 jyldan bergi eń iri tabysy.
1998 jyly Fınlıandııanyń Lahtı qalasynda ótken jarysta jerlesimiz Vladımır Smırnov 30 shaqyrymǵa klassıkalyq mánermen jarysýda altyn medal alǵan bolatyn.
Sondyqtan, bul jeńistiń orny bólek. Elena Hrýstalevany syrtqa tepkenimiz emes, biraq shyndyq aıtylýy kerek. Reseı quramasyna ótpegennen keıin biraz memleketterde baǵyn synady. Qazaqstan atynan Vankýverde synǵa túskende joly boldy. Bul qyzymyzǵa úlken rahmet. Biraq, ózge memleketterdiń ózine jaramaı qalǵan sportshylaryn jaldaýmen kósegemiz kógermeıdi. О́z sportshylarymyzdyń shyqqany jaqsy. Bul rette Aleksandr Poltaranındi úlgi etýge bolady. Vankýverde ótken qysqy Olımpııa oıyndarynda besinshi oryn alǵan Aleksandr ýaqyt ótken saıyn kórsetkishterin jaqsartyp kele jatqandyǵy qýantady.
Jaqynda ol Fınlıandııanyń Kýýsamo qalasynda ótken klassıkalyq sprıntte aldyna norvegııalyq shańǵyshy Ion Krıstıandy ǵana salyp, márege ekinshi kelgen. Endi altyn alyp otyr.
Elimizde ótetin Azııa oıyndarynda Aleksandrdan bólek, Elena Hrýstaleva, Nıkolaı Chebatko, Elena Kolomına, Svetlana Malahova-Shıshkına sekildi sportshylarymyz shańǵy sportynda joǵary sapaly medaldar úshin saıysqa túseri anyq.
Basqa sport túrlerinen de úlken olja kútip otyrmyz.
Shaıbaly hokkeıden qyzdarymyz 2003 jyly Japonııada, 2007 jyly Qytaıda ótken Qysqy Azııa oıyndarynda jeńimpaz bolǵan. Iаǵnı, qazaqstandyq qyzdar bul joly da altyn úshin kúresedi degen oıdamyz.
2010 jyl Qazaqstan úshin tolaǵaı tabystarmen kelse, 2011 jyldyń shymyldyǵyn Qysqy Azııa oıyndarymen ashqaly otyrmyz...
Otanymyz qýatty memleket ekendigin dúnıe júzine osylaısha tanytyp jatyr. Bul barsha qazaqstandyqtar úshin júrekjardy qýanysh bolsa kerek.
Baqtııar ARTAEV, Afınada Olımpıadasynyń chempıony, Jambyl oblystyq sport jáne týrızm basqarmasynyń bastyǵy.
Jambyl oblysy.
Bul – bizdiń Azıada!
Astana men Almatyda ótetin qysqy Azııa oıyndary halqymyz úshin úlken mereke, halyqaralyq sport toıy bolǵaly tur. Qytaı, Japon jáne Koreı memleketteri qysqy oıyndarda Olımpıadanyń talaı altynyna qol jetkizgen memleketter. Olarmen álemdegi úzdik sportshylar sanasady. Bizdiń sportshylardy da osal dep aıtýǵa bolmaıdy. Sońǵy Olımpııa oıyndarynda jaqsy tabystarǵa jete almaǵanymyzben jyl sanap sheberligi ósip kele jatqan sańlaqtarymyz bar. О́z elinde, óz jerinde ótip jatqan oıyndarda olar namysty qoldan bere qoımas. Tipti, komandalyq birinshi oryn úshin kúresýge múmkindikteri bar.
Qazaqstannyń tabıǵaty qysqy oıyndardy ótkizýge ábden laıyq. Kanadanyń Vankýver qalasynda ótken Olımpıada oıyndarynda kún kúrt jylyp ketip, taýly aımaqtardan qar tasyǵanyn estigen edik. Almatyda ondaı jaǵdaı qaıtalana qoımas dep dep senemiz. Taý shańǵysy degen – keremet sport. Bıikten quldılap kelip, shańǵymen áýede qalyqtaý áreketi kórermenderge erekshe lázzat syılaıdy.
Ataqty “Medeý” muz aıdynynyń ataǵy kezinde Shveısarııanyń Davos muz aıdynynan birde kem emes edi. Birinshi ret tolyq jóndeýden ótip, halyqaralyq standarttarǵa sáıkestendirilgen “Medeý” áli rekordtar aıdynyna aınalady. Astanada jáne Almatyda jańa sport keshenderi salyndy. Balýan Sholaq atyndaǵy Sport saraıy halyqaralyq talaptarǵa sáıkestendirildi.
Bunyń bári orasan qarjy. Muny ekonomıkasy myqty, keleshegi kemel memleketter ǵana jasaı alady. Elbasymyzdyń syndardy saıasatynyń arqasynda osyndaı bıikterge jettik. “Qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaıtyn kúnder áli aldymyzda”, deıdi Prezıdentimiz. О́z basym táýelsizdik alǵanyna nebári 19 jyl bolǵan jas Qazaqstanymyzdyń álemge máshhúr bolǵanyna qatty qýanamyn.
Jazıra JAPPARQUL, aýyr atletshi, Sıngapýrda jasóspirimder arasynda ótken Olımpııa oıyndarynyń jeńimpazy.
Janam degen júrekterge ot beredi
Sport – el namysy. Al namystan bıik eshteńe joq. Bul týrasynda qazaqta “Qoıandy qamys, erdi namys óltiredi” degen ataly sóz bar. Úlken sport, bir jaǵynan, osy jarysty ótkizgen memleketterdi dúnıe júzine áıgili etedi.
Áli ystyq-sýyǵy basyla qoımaǵan fýtboldan ótken álem chempıonatyn eske alaıyq. Álem chempıonaty Ońtústik Afrıkanyń dańqyn kótergenimen, eldiń bıýdjetine óte aýyr salmaq túsirgen. Bul jaıynda qazir batys baspasózi jarysa jazyp jatyr. Stadıondar salý men ınfraqurylymdardy júrgizýge memleket bólgen 4,5 mlrd. dollardyń 500 mln. dollary ǵana qaıtypty.
Ońtústik Afrıkanyń týrızm mınıstri Martınýs van Shalkvıktiń aıtýynsha, mýndıal kezinde elge 450 mln. shamasynda jankúıer keledi dep eseptelgen. Alaıda, úmit aqtalmady. Jekelegen týrıstik fırmalar bolmasa pálendeı tabys bolmaǵan. Biraq, el úkimeti, jarly halyq asa muńaıyp otyrmaǵanǵa uqsaıdy. Sebebi, Ońtústik Afrıkada ótken fýtbol toıy tarıh paraǵyna altyn áriptermen jazyldy.
2018 jyly fýtbol toıy Reseıde ótedi. Úkimet basshysynyń aldyn-ala málimdeýine qaraǵanda, Álem kýbogin sarapqa salýǵa 10 mlrd. dollardaı qarjy jumsalady dep boljam jasap otyrsa kerek. Alǵashqy qarjylar úsh jyldyq bıýdjetke salynǵan. Buǵan áýejaı, joldar, kemeler kelip toqtaıtyn porttar jóndeledi. Stadıondar salynady.
Aınalyp kelgende, sportqa bólingen qarjy tekke shashylmaıdy. El keregine jumsalady.
Qazaqstan da Qysqy Azııa oıyndaryn ótkizýge daıyndyq kezeńin aıaqtady. Jańa sport nysandary paıdalanýǵa berildi. Syrt kózge shyǵyn sııaqty kóringenimen, sport qondyrǵylaryna salynǵan qarjy ózin ózi ábden aqtaıdy. О́ıtkeni, Azıada ótkennen keıin bul sport keshenderi bosap qalmaıdy. Eń birinshi kezekte óz sportshylarymyzǵa kerek. Ekinshiden, munda halyqaralyq jarystar ótkizýge ábden bolady. Kezinde “Medeý” muz aıdyny dúnıe júzine áıgili bolatyn. “Rekordtar fabrıkasy” degen qosymsha ataýy bar edi. Qudaı qos kórse, endi Medeý muz aıdyny talaı olımpıada jeńimpazdarynyń tusaýyn kesetin keshen bolady.
О́rkenıetti eldermen sport báıgesine túsý úshin halyqaralyq talaptarǵa saı sport keshenderi bolý kerek. Gýanchjoýda ótken Jazǵy Azııa oıyndary osyny anyq baıqatty. Azııa Qytaı, Koreı jáne Japon memleketterinen keıin tórtinshi oryn alýǵa Qazaqstannyń múmkinshiligi ábden jetedi. Ol úshin sportshylarymyzǵa Qysqy Azııa oıyndaryna salynyp jatqandaı keshender jazǵy túrinen de kerek.
Qazaqstan – qýatty el, myqty memleket. Bolashaǵy zor. О́rkenıetti elderdiń basshylary Sammıt kezinde Elbasymyzǵa joǵary deńgeıde uıymdastyrǵany úshin rahmet aıtyp jatsa, ol da ult mereıi.
Dúnıejúzilik daǵdarys kezinde osyndaı aıtýly is-sharany moınyna alyp, abyroımen ótkizý kóptegen memleketterdiń qolynan kele bermeıdi. Elbasy jáne Qazaqstan bárimiz úshin egiz uǵym bolyp qaldy. Qysqy Azııa oıyndarynyń taǵdyry Qazaqstanǵa senip tapsyrylýynyń ózi halqymyz úshin úlken olja.
Abyroımen ótsin dep tileıik. Jyldyń tórt mezgiliniń tabıǵaty bar Qazaqstan ázirge qysqy olımpıadalyq oıyndardan olja sala almaı keledi. Astana, Almatyda ótetin Azııada Oraz Qańlybaev, Vadım Shaqshaqbaev, Vladımır Smırnov sekildi sańlaqtarymyzdyń izbasarlary kóptep shyǵýyna septessin.
Qazaqstanda janǵan Azııada alaýy talaı sańlaqtarymyzdyń álemdik márelerde birinshi bolýyna qyzmet etsin dep tileıikshi...
Jahan OŃALBEKOV, HQTÝ Shymkent fılıalynyń dırektory, Qazaqstanǵa eńbek sińirgen jattyqtyrýshy, sport sheberi.
Ońtústik Qazaqstan oblysy.
