Aıtylǵan oı bir jerden shyqty

Taldyqorǵanda Almaty obly­synyń ákimi Amandyq Batalov el aldynda esep berdi. О́ńir basshysy bolyp taǵaıyndalǵan birjarym jylda birqatar jumystyń basyn qaıyrǵanyn Elbasy oń baǵalap, halyq qoldap otyrǵany málim. «Jalǵyz aǵash orman emes» demekshi, Jetisý jerinde turǵyn úı salý, agrarlyq salany damytý, óndiristi órkendetý, ınvestısııa tartý dep tizbelenetin jumystarda ákimniń komandasy bilek sybana kirisip, talaı bıikterdi baǵyndyrǵanyn sóz basynda aıtyp ótý kerek. Ras, jekelegen aýdandarda jumys tym sylbyr júrip jatqany jasyryn emes. «Aqsý, Sarqan, Balqash, Kerbulaq, Raıymbek aýdandarynyń ákimderi birjarym jylda tek jer telimderin bólip qana qoıǵan. Sonda olar úshin jumysty bireý atqara ma? Qapshaǵaı qalasy ákiminiń esebinde týrızm jaıly aıtylmaǵany qalaı?» – dep oblys basshysy ashy shyndyqtyń betin ózi ashty. Tutastaı alǵanda, oblys aýmaǵynda atqarylyp, bıýdjetke qyrýar qarajat túsirip jatqan ıgilikti jumys jetip artylady. О́ńir basshysynyń tikeleı aralasýymen bir jazda Taldyqorǵanda kópqabatty turǵyn úılerden turatyn eki shaǵyn aýdannyń boı kóterip, paıdalanýǵa berilgeniniń ózi nege turady. Jan-jaqtan qarajat quıylyp turǵan irgeli oblystardyń ózi mundaı jetistikke jete alǵan joq. Bul fakt. Oblysta shaǵyn jáne orta bıznes te qarqyndy damyp keledi eken. «О́ńirde 2014 jyly 156,6 myń birlik belsendi shaǵyn jáne orta bıznes sýbektisi tirkelgen bolsa, ótken jyly bul kórsetkish 103,5 paıyzǵa kóbeıip, jalpy sany 162,1 myń birlikke jetti. Osyǵan oraı, shyǵarylǵan ónim kólemi 256,5 mlrd. teńgeni qurap, jergilikti bıýdjetke túsken qarajat 19,4 mlrd. teńgeden 22,3 mlrd. teńgege artty. О́sim 114,9 paıyzdy qurap otyr», degen óńir basshysy, osyndaı ıgi istiń nátıjesinde jergilikti bıýdjetke túsken salyqtyń kólemi 21,9 paıyzǵa ulǵaıǵanyn atap ótti. Munymen birge, «2012-2020 jyldarǵa arnalǵan monoqalalardy damytý» baǵdarlamasyn iske asyrýǵa Almaty oblysyna 108 900 mln. teńge bólingen. Naqty toqtalar bolsaq, mıkrokredıtteýge 75 mln. teńge, kepildik usyný úshin 11 mln. teńge, paıyzdyq stavkany sýbsıdııalaýǵa 14,3 mln. teńge, óndiristik ınfraqurylymdy damytýǵa 8,6 mln. teńge qarastyrylypty. Aımaqta osy jyly «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha 3,8 mlrd. teńgege 168 joba júzege asyrylypty. «Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy sheńberinde 290 mlrd. teńgege 53 joba júzege asyrylyp, 7636 jumys orny ashyldy. Sondaı-aq, 125,4 mlrd. teńgege ónim shyǵaryldy. Bıyl óndiristiń jalpy kólemindegi olardyń úlesi 7,6 paıyzdy qurady. Rasynda, oblysta shaǵyn jáne orta bıznes sýbektilerin qoldaý aıasyndaǵy jumystar belsendi júrgizilip jatyr. Nátıjesinde «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» boıynsha 609 azamatqa shaǵyn nesıe berildi. «Almaty-Dostyq» temirjol baılanysy uıymdastyrylǵanyna toqtalǵan ákim bul baılanys almatylyqtardyń tarapynan úlken suranysqa ıe bolǵanyn jetkizdi. Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha aldaǵy ýaqytta Úsharal qalasynda áýejaı salý da jos­parlanyp otyr. Osy maqsatqa búginde 3 gektar jer bólinip te qoıdy. Bul shara demalýshylardy tasymaldaýdy aıtarlyqtaı ońtaılandyrady dep oılaımyz. Osy atalǵan sharalardyń arqasynda ótken jyldyń ózinde Alakól jáne Balqash kólderiniń jaǵalaýlarynda demalýshylar sany shamamen 1,5 eseden de artty. Aımaqta ótken jyly jergilikti joldarǵa 11 mlrd. teńge bólinipti. «Batys Eýropa – Batys Qytaı» jobasy boıynsha 304 shaqyrym jol qamtylǵan, bıyl osy joldyń 150 shaqyrymy paıdalanýǵa beriledi. Negizi, Almaty oblysynyń avtomobıl joldarynyń jalpy uzyndyǵy 9317 shaqyrymdy quraıdy. Onyń ishinde respýblıkalyq mańyzdaǵy joldar 2529 shaqyrym bolsa, oblystyq jáne aýdandyq mańyzy bar joldar 6788 shaqyrym bolady. Esepti baıandamadan soń, turǵyndar tarapynan túrli sala boıynsha suraq kóptep qoıyldy. Sonyń biri shalǵaıdaǵy Narynqol aýylynyń máselesi boldy. «Narynqol shekaralyq óńir bolyp sanalady. Ondaǵy mektep, aýrýhana sekildi áleýmettik nysandar syn kótermeıdi. Avtokólik joldary, elektr jelisi, sý júıeleri tozyp bitken. Osy jáne taǵy basqa máselelerin rettestirý úshin 1,8 mlrd. teńge bólingen. Biraq jumys tym sylbyr. Sondyqtan biz Narynqol óńirine arnaıy baramyz. Elge osyny jetkizińizder. Raıymbek aýdanynda jańadan mektep salamyz», dedi Amandyq Batalov. Turǵyndar tarapynan Sarqan aýdanynda qant qyzylshasyn kóptep ósirý úshin tamshylatyp sýarý ádisin qoldanýǵa, qatty turmystyq qaldyqtar problemasyna, Eńbekshiqazaq, Panfılov aýdandarynda mektep salýǵa, Ile aýdanynda temirjolǵa qatysty ózekti jaıtty tıisti mekemelermen kelise rettestirýge, Alakól aýdanyndaǵy aýyz sý, Kerbulaq aýdanyndaǵy káriz sýy máselesi, Uıǵyr aýdanynda turǵyn úı máselesin sheshýge qarajat bólý aıtyldy. Qoryta aıtqanda, zalǵa qoıylǵan erkin mıkrofonnan da turǵyndar ózderi úshin ózekti másele bolyp sanalatyn túrli suraqtaryn oblys ákimine qoıyp, qanaǵattanarlyq jaýaptaryn aldy. Oblys ákiminiń esebine turǵyndar qanaǵattanarlyq, tipti, jaqsy degen baǵalaryn berdi. Nurbol ÁLDIBAEV, «Egemen Qazaqstan». Almaty oblysy.