Saıası naýqan – synalar shaq

Partııalyq tizimderdi tirkeý jáne máslıhattar depýtattyǵyna kandıdattardy usyný merzimi aıaqtaldy Keshe Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Qýandyq Turǵanqulov partııalyq tizimderdi tirkeý qorytyndylary jáne máslıhattar depýtattyǵyna kandıdattardy usyný barysy týraly brıfıng ótkizdi. Brıfıngte OSK basshysy BAQ ókilderin saılaý naýqanynyń atalǵan kezeńiniń jalpy qory­tyn­dylarymen tanystyrdy. О́ıt­keni, partııalyq tizimder boıyn­sha saılanatyn Qazaqstan Respýb­lıkasy Parlamenti Májilisiniń depýtattaryn saılaýdy ázirleý men ótkizý jónindegi negizgi is-sharalardyń kúntizbelik josparyna sáıkes 2016 jylǵy 19 aqpanda par­tııalyq tizimderdi tirkeý merzi­mi, sondaı-aq, máslıhattar depý­tattyǵyna kandıdattardy usyný aıaqtalady. Q.Turǵanqulov atap ótkendeı, Ortalyq saılaý komıssııasy 234 kandıdatty qamtıtyn alty saıa­sı partııanyń tizimin tirkedi. Olardyń ishinde 187 nemese 79,9 paıyzy er adam jáne 47 nemese 20,1 paıyzy áıel adam, 233 kandıdattyń joǵary bilimi bar. Kandıdattyń árbir tórtinshisi – ınjener, árbir besinshisi ekonomıst nemese zańger. Sondaı-aq, 67 kandıdat (28,6 %) memlekettik emes menshik nysanyndaǵy uıym­dar men kásiporyndardyń qyzmet­kerleri, 47-si (20,1%) – V sha­qyrylǵan Parlament Májilisiniń depý­tattary. Tirkelgen kandıdat­tardyń ortasha jasy – 52 jas, al olardyń eń jasy – 26 jasta, 20 aqpannan saıası partııalar úshin 18 naýryzda saǵat 24.00-de aıaq­talatyn saılaýaldy úgit naýqany bastalady. «Osyǵan baılanysty biz saı­laýǵa qatysýshy saıası partııalar men kandıdattardy, sondaı-aq, olardyń saılaýaldy shtabtary men senim bildirilgen adam­daryn «las» tehnologııalar­dy qoldanbaýǵa jáne ádil kúres júrgizýge shaqyramyz. О́zderiniń úgittik is-sharalaryn ashyq, ádil jáne transparenttik saılaý ótkizý úshin tek qazirgi quqyqtyq alań sheńberinde júzege asyrady degen senimdemiz», – dedi Komıssııa tór­aǵasy saılaý úderisine qaty­sýshylarǵa baǵyttaǵan sózinde. Sonymen qatar, ol saılaý zańnamasynyń úgit naýqanyn júrgizýdi retteıtin negizgi ere­je­lerin taǵy bir márte eske saldy. Onyń aıtýynsha, barlyq úgittik baspa materıaldarynda sol materıaldardy shyǵarǵan uıym, olar basylǵan jeri men taralymy, tapsyrys bergen tulǵalar, qandaı qarajattan tólengendigi jóninde málimetter bolýǵa tıis. Ygittik baspa materıaldaryn Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan tysqary jerlerde daıyndaýǵa, anonımdik úgit materıaldaryn taratýǵa, úgit materıaldaryn eskertkishterge, eskertkish tuǵyrlarǵa, tarıhı, mádenı nemese sáýlettik qundylyǵy bar úıler men ǵımarattarǵa jáne daýys berýge arnalǵan úı-jaılarǵa ilip qoıýǵa tyıym salynady. Ortsaılaýkom basshysy úgit kezeńinde saıası partııalar men kandıdattardyń mıtıngilerdi, sherýlerdi, demonstrasııalardy jáne basqa da saılaýaldy is-sharalardy uıymdastyrýyna jáne ótkizýine ruqsat etiletinin de atap ótti. Biraq, zańnamaǵa sáı­kes osy tárizdi is-sharalar olar­dy ótkizýge deıin 10 kún buryn jergilikti atqarýshy bılik or­gandarymen kelisilýi tıis. Q.Turǵanqulov, sondaı-aq, «Saı­laý týraly» Zańnyń ereje­lerin buzǵandarǵa zańmen belgi­lengen jaýapkershilikke tartý qol­danylatynyna da nazar aýdardy. OSK tóraǵasy jergilikti atqa­rýshy organdardyń úgit júrgizý kezeńindegi negizgi mindetteriniń arasynda úgit materıaldaryn ornalastyrý úshin ýaqtyly túr­de oryndar belgileýdi jáne olardy stendtermen, taqtalar­men, tuǵyrlyqtarmen jaraqtan­dyrýdy, sonymen birge, partııa­lar men kandıdattarǵa saılaýshylarmen kezdesýi úshin sharttyq negizde úı-jaı berýdi atady. Bul oraıda úı-jaılardy berý sharttary barlyq partııalar men kandıdattar úshin birdeı jáne teń bolýy qajet. Kandıdattardyń buqaralyq aqparat quraldaryna shyǵýyna, saılaý aldyndaǵy jarııa is-sharalardy ótkizýine baılanysty shyǵyndary, sondaı-aq, kólik jáne issapar shyǵystary tek saılaý qorlarynyń qara­jatynan tólenýi tıis. Ortsaılaýkomnyń derekteri boıynsha, búgingi kúni saılaýǵa qatysýshy alty saıası partııanyń saılaý qorlaryna 519 mıllıon 132 myń teńge túsipti. Úgit naýqany kezeńindegi BAQ qyzmeti týraly aıta kelip, Q. Turǵanqulov árbir azamattyń óziniń saılaý quqyǵyn sanaly jáne salmaqty iske asyrý múmkindigi bolýy mańyzdy ekenin atap ótti. «Sondyqtan BAQ-tar kandıdattar men partııalardyń saılaý naýqanyn shynaıy, tolyq jáne jarııa etýin júzege asyrýǵa mindetti», – dedi ol osy jóninde. Qazaqstan halqy Assambleıasy saılaıtyn Parlament Májilisiniń depýtattaryn saılaýǵa keletin bolsaq, Ortsaılaýkom bekitken kúntizbelik josparǵa sáıkes kandıdattardy usyný 20 aqpanda bastalyp, 29 aqpanda aıaqtalady. «Al máslıhattar depýtattaryn saı­laýda kandıdattardy usyný 19 aqpanda aıaqtalady, – dedi Q.Tur­ǵanqulov ári qaraı. – 19 aqpan kún­gi saǵat 09.00-degi jaǵdaı boıyn­sha 11 133 kandıdat usynyldy. Osy­laısha, ortasha básekelestik bir depýtattyq mandatqa úshten astam úmitkerdi qurady. Usy­nyl­ǵan kandıdattardyń 68,6 paıy­zy ózin ózi usynǵandar, qalǵan 31,4 paıyzyn saıası partııa­lar men qoǵamdyq birlestikter usyn­dy. 1 617 adam oblystyq máslı­hattarǵa, 126-sy Astana qalalyq máslıhatyna, 165-i Almaty qala­lyq máslıhatyna daýysqa túsedi. Aýdandyq máslıhattarǵa 7 085 kan­dıdat, al qalalyq más­lı­hat­tarǵa 2 140 kandıdat usy­nyldy». OSK basshysynyń keltirgen málimetterine qaraǵanda, kan­dı­dattardyń 75,1 paıyzynyń jo­ǵary bilimi bar. Olardyń kóp­shiligin muǵalimder, ınjenerler men ekonomıster quraıdy. Más­lıhat depýtattyǵyna kandı­dattardyń ortasha jasy – 43,6 jas. Onyń ishinde jasy jaǵynan eń úlken kandıdat 89 jasta eken. Kandıdattardy tirkeý 23 aqpanǵa deıin sozylady, al 24 aqpannan bas­tap máslıhattar depýtattyǵyna tirkelgen barlyq kandıdattar úgit jumysyna kirise alady. Brıfıngte máslıhattar depý­tattyǵyna saılanýǵa áıelder erek­she belsendilik tanytyp otyr­ǵany da ataldy. «Bıliktiń jer­gilikti organdarynyń aldaǵy saı­laýyna áıelderdiń saıası bel­sendilik tanytyp otyrǵanyn erekshe atap ótkim keledi, – dedi OSK basshysy osy týraly. – Áıel­derdiń eń kóp usynylýy Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Zy­rıan aýdany men Qaraǵandy obly­synyń Abaı aýdanynda tirke­lip otyr. Osy óńirlerde kandı­dat­tardyń úshten ekisin áıelder quraıdy». Brıfıng sońynda Q.Tur­ǵan­qulov saılaý úderisine qaty­sý­shylar tarapynan, sondaı-aq, baıqaýshylar, onyń ishinde shetel­dik baıqaýshylar tarapynan úlken qyzyǵýshylyq tanytylyp otyr­ǵanyn atap ótti. Búgingi kúnge Ort­saılaýkom elimizdiń Syrtqy is­ter mınıstrliginiń usynýy boıynsha 22 elden 52 halyqaralyq baıqaýshyny akkredıttepti. «Shet­eldik sarapshylardan basqa, aldaǵy saılaýdy táýelsiz baıqaý­dy otandyq ÚEU-lar da júrgi­zedi. Osy úderiske qatysýǵa «Qazaq­stan zańgerleriniń odaǵy» respýb­lıkalyq qoǵamdyq birlestigi, Saılaýdy baqylaý jónindegi respýblıkalyq qoǵamdyq komıssııa jáne «Zańgerler – ádil saılaý úshin» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi de nıet bildirdi», – dedi Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Q.Turǵanqulov. Álısultan QULANBAI, «Egemen Qazaqstan».