Bıýdjet ólshemderi ózgeretin boldy

Osy jyldyń ortasyna deıin Úkimet eldiń ekonomıkalyq damýynyń jańa strategııalyq josparyn ázirleıdi. Bul týraly keshe Ulttyq ekonomıka mınıstri Erbolat Dosaev málimdedi. «Úkimet tıisti bastamamen Memleket basshysyna júgindi jáne Elbasy qoldaý bildirdi. Biz 2025 jylǵa deıingi el damýynyń jańa strategııalyq josparyn ázirleımiz. Bul baǵyttaǵy jumys jyldyń ortasyna deıin aıaqtalady. Josparda barlyq jańa úrdister, Qazaqstan ekonomıkasyn damytýdyń jańa baǵyttary kórinis tabady», dedi E.Dosaev tilshilerge bergen arnaıy suhbatynda. «Úkimettiń aldyńǵy otyrysynda elimizdiń 2016 jylǵa arnalǵan áleýmettik-ekonomıkalyq damýynyń jańa boljamyn bekittik. Sondyqtan, birqatar parametrlerdiń ózgerisi boljanyp otyr. Birinshiden, teńge baǵamyn ótken jyldyń qarashasynda bekitilgen 300 teńgeden 360 teńgege ózgertemiz. Munaıdyń jyldyq ortasha baǵasyn ózgertemiz, halyqaralyq qarjy uıymdarynyń, ınvestısııalyq bankterdiń, munaı men gaz salasyndaǵy sarapshylardyń boljamyna saı, bir barrel munaıdyń baǵasyn 40 dollardan 30 dollarǵa tómendetemiz. Osyǵan oraı, biz ekonomıkanyń ósimine baılanysty boljamdy da ózgertemiz. Eger, esterińizde bolsa, bir barrel munaıdyń baǵasy 40 dollar dep alǵan kezde, ishki jalpy ónimniń ósimi 2,1 paıyz bolady dep boljaǵan edik, al konservatıvti ssenarıı boıynsha, bıyl ishki jalpy ónimniń ósimi (bir barrel munaıdyń baǵasy 30 dollar dep boljanǵanda) 0,5 paıyzdy quraıdy dep boljap otyrmyz. Degenmen, bizdiń ekonomıkanyń ahýaly áli de jaǵymdy shamada», dep túsindirdi E.Dosaev. Mınıstr sondaı-aq, Úkimet eko­no­mıkany damytý úshin Ulttyq qordan qosymsha transfert su­ramaı otyrǵandyǵyn atap ótti. «Bú­ginde bizdiń ustanǵan jáne júzege asyryp otyrǵan saıasatymyz osy. Onyń ústine, kepildi transfert aıasynda zańǵa sáıkes, 15 paıyzdyń deńgeıinde qosymsha qarjy alýǵa múmkindigimiz bar edi. Biz bul múmkindikten bas tarttyq. Iаǵnı, 360 teńge baǵam boıynsha 8 mıllıard dollar ketedi», dedi E.Dosaev. Mınıstrdiń aıtýynsha, 2016 jyly ınflıasııa deńgeıi burynǵy 6-8 paıyz dálizinde saqtalady dep kútilýde. Taý-ken baıytý óner­kásibindegi óndiris kólemi 5 paıyz­ǵa, óńdeýshi ónerkásiptegi óndiris kólemi 1,4 paıyzǵa azaıady dep kútilýde. Al aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy óndiris 3,5 paıyzǵa óspek. «Bul boljamdy qaraý kezinde bektilgen negizgi parametrler. Osy­laısha, sáıkesinshe 2016 jyldyń respýblıkalyq bıýdjetinde parametrler ózgertiledi», dedi E.Dosaev. Mınıstrdiń aıtýynsha, «Nurly Jol» qarajattarymen qosa, 2016-2017 jyldarǵa arnalǵan daǵdarysqa qarsy josparǵa qosymsha 1,994 trıllıon teńge bólindi. «Úkimet árbir kásiporynǵa jeke-jeke kómek kórsetýden bas tartty. Biz júıeli kómek pen qoldaý jasaýdyń jańa júıesine kóshtik. DSU-ǵa engennen keıin biz aýyl sharýashylyǵynda da jalpy­júıelik qoldaýǵa aýystyq. Bul júıege kóshýdi biz ósimdik sharýa­shylyǵynda bıyl, al mal sharýa­shylyǵynda 2017 jyldyń 1 qań­tarynda bastaımyz», dep atap ótti mınıstr. E.Dosaevtyń habarlaýynsha, júıelik qoldaý aýyl sharýashylyǵy ınfraqurylymyn damytý, ǵylymdy damytý, ınnovasııalardy engizý baǵytynda kórinis tappaq. Ulttyq ekonomıka mınıstri Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryndaǵy qarjyny paıdalaný jaıyna da toqtalyp ótti. «Bizdiń oıymyzsha, portfel ártaraptandyrylǵan bolýy kerek. Qarjy kóleminiń bir bóligi bıýdjet tapshylyǵyn qarjylandyrý úshin paıdalanylady. Memlekettik qundy qaǵazdar shyǵarylyp, olar naryqtyq jaǵdaılarǵa sáıkes bolady», dedi E.Dosaev. Mınıstrdiń sózine qaraǵanda, sharttalǵan nesıeler shaǵyn jáne orta bıznesti qarjylandyrýǵa baǵyttalady. Mınıstrdiń aıtýynsha, BJZQ qarjysy bankter arasynda olardyń jaǵdaıyna jáne Ulttyq banktiń talaptaryn eskere otyryp bólinedi. Sonymen qatar, «BJZQ qarjysynyń saqtalýy men qaıtarylýynyń kepildigine qatysty Qarjy mınıstrligi, Ulttyq ekonomıka mınıstrligi jáne Ulttyq bank birlese otyryp salymdardyń barynsha qaýipsiz bolýyna jumys isteıtin bolady», dedi mınıstr. Dınara BITIKOVA, «Egemen Qazaqstan».