Keleshektiń máselesin kótergen qujat

Táýelsiz Qazaqstan óziniń ege­mendigin al­ǵannan bastap álemdik qaýymdastyq aldynda salıqaly saıası ustanymy men naqty baǵyt-baǵdaryn aıqyndap alǵany belgili. Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev osy jolda tabandy saıasat ustanyp, atalǵan ulttyq qun­dylyqtarymyzdy álemge tanytyp keledi. Dúnıejúzinde alǵashqy bolyp ıadrolyq sum qarýdan bas tarttyq. Keńes zamanynda  ıadrolyq qarý synaǵyna aınalǵan Semeı polıgony jabyldy. Búginge deıin onyń zardaby men zııanyn tilmen aıtyp jetkizý múmkin emes! Talaı adamnyń jany men tánine jara salǵan polıgon jabylmaǵanda, áli qanshama urpaqtyń tamyryna balta shabylar edi. Prezıdenttiń sarabdal saıasatynyń ómirsheńdigi de osynda. Onyń jappaı qyryp-joıatyn qarýdan bas tartý sheshimi urpaq saýlyǵyn oılaýdan, ult erteńine alańdaýdan týǵan desek, áste qatelespeımiz. Memleketimizdiń basshysy sammıtte búgingi tańdaǵy kókeıkesti máselelerdi kópshiliktiń ortasyna salyp qana qoımaı, ony sheshýdiń naqty joldaryn da usyndy. Álem­dik qaýymdastyqqa «XXI ǵasyr: soǵyssyz álem» atty maq­saty aıqyn baǵdarlama qabyldaý kerektigin aıtyp, onyń negizgi úsh baǵytyn naqtylap kórsetip te berdi. Talaı ulttyń balasy tatý-tátti turyp jatqan memleketimizdi aırandaı uıytyp otyrǵan Elbasy birlik, yntymaqtastyq jáne dostyq atty túsinikterdiń tek jekelegen elge ǵana emes, búkil adamzatqa kerek ekendigin túsinikti tilmen jetkizdi emes pe?! Jalpy, ıad­ro­lyq qaýipsizdik jó­­­nindegi jahandyq jıyn­dardyń mańyzy asa joǵary. Álemdik qoǵam­dastyq mundaı sammıtterge baıypty ustanymy, sa­lı­qaly sózi bar mem­leketterdiń qa­tys­­qanyn jón sanaıdy. Muny biz Va­shıng­tonda ótken sammıtten de baıqap, oı túıdik. Tarıhı shyndyq sol, ıadrolyq synaqtyń zardabyn aıtyp, qoǵamǵa qozǵaý salǵan «Nevada-Semeı» antı­­ıadrolyq qozǵalysy boldy ǵoı. Bul uly is  bastalǵan kezde onyń músheleriniń aldynda Semeı ıadrolyq polıgonyn jabý men álemdegi osyndaı synaq polıgondaryn toqtatý sekildi asa múbárak  maqsattar turdy. Búginginiń bıiginen qarap tursaq, bul oqıǵa osy az ǵana ýaqyt ishinde elimizdiń atyn álemge tanytýmen qatar, jer betindegi atom qarýlaryn toqtatýǵa óziniń joı­qyn áserin tı­gizgen edi. Elbasynyń Vashıngtonda ótken Iаdrolyq qaýipsizdik jónindegi sammıtte jasaǵan málimdemesi te­reń mazmundylyǵymen qundy bolǵany ras. Osydan shırek ǵasyr buryn Qazaq­standa dúnıejúzinde alǵash bolyp Semeı ıadrolyq sy­naq polı­gonynyń jabylǵanyn Nursultan Nazarbaev «Bul – ázirge álemdik tájirıbedegi alǵashqy jáne birden-bir oqıǵa», dep atap kórsetken bolatyn. Táýelsizdigin endi alǵan jas memlekettiń bul sheshimi barlyq jetekshi derjavalardyń ıadrolyq synaqqa moratorıı jarııalaýyna túrtki bolǵany daýsyz, ony álem moıyndap ta otyr. Shyn mánisinde, bul  dúnıejúzilik deńgeıdegi óte zor másele bolatyn. Elbasy kóterip otyrǵan másele tek bir ǵana eldiń emes, búkil dúnıejúziniń keleshektegi ómirin aıqyndaıdy. Joǵaryda aıtylǵan  qaýip-qaterler máselesi baıypty sheshimin tappasa, adamzat balasynyń jermen jeksen bolyp joıylyp ketýi ǵajap emes. Sondyqtan Amerıka astanasynyń  tórinen kókeıkesti másele kóter­gen Memleket basshysynyń má­lim­demesi óte mańyzdy dep sanaımyn. «Endi ólim sebetin qarýlardy ǵarysh keńistigine, Álemdik mu­hıttyń beıtarap sý­larynyń tú­bine, Arktıkaǵa ornalastyrýǵa tyıym salatyn jahan­­dyq sheshim qabyldaǵan jón. Jappaı qyryp-joıatyn jańa qarý túrlerin jasaý úshin ǵylymı jańalyqtardy paıdalanýǵa tyıym salatyn ha­lyq­ara­lyq qujat ázir­lep, ony oryndaýdy mindetteý mańyzdy. BUU-da jappaı qyryp-joıatyn qarý jasaý jáne jetildirý úshin paıdalanýǵa bo­latyn ǵylymı jańalyqtardyń Tir­keý reestrin qurǵan abzal», degen Elbasynyń sózi bizdiń joǵaryda aıtqan sózi­mizge jarqyn mysal bola alady. Iаdrolyq qaýipsizdik jónindegi qorytyndy sammıt Qazaqstannyń jáne de onyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń álemdik qoǵamdastyq aldynda asa zor abyroı-bedelge ıe ekendigin kórsetti. Elbasynyń jahandyq jıynda baıandama jasap, «Álem. XXI ǵasyr» atty manıfesin jarııalaýy – adamzat balasyn ala­pat qyrǵyndardan arashalap qalýdan týǵan izgi nıettiń jemisi ekendigi ras. Jumaǵalı MAǴZIEV, Qaraǵandy qyzmet kórsetý jáne tehnologııa kolledjiniń  dırektory, «Nur Otan» partııasynyń múshesi