Bilim • 21 Qazan, 2020
COVID-19 syn-qaterlerine arnaldy
Jýyrda Nazarbaev Ýnıversıtetiniń joǵary memlekettik saıasat mektebi Lı Kýan Iý memlekettik saıasat mektebi jáne Astana memlekettik qyzmet habymen áriptestikte «Ortalyq Azııadaǵy ornyqty damý maqsattary jáne COVID-19 syn-qaterleri» taqyrybynda jyl saıynǵy tórtinshi konferensııasyn ótkizdi.
Tanym • 21 Qazan, 2020
Qazirde nebir yqylym zamannan beri qalyptasqan jáne tereńge tartqan tamyr qýatynan aıyrylǵan, jartylaı shóldi aımaqqa aınalyp quryp bara jatqan Aqtoǵaıdyń saıyn dalasyna qarap otyryp janarymyzǵa jas tolady, kóńildi muń qamaıdy. Aspanyn ǵarysh kemeleri tilgilep, jerin onyń protonǵa toly raketalary ýlady. О́kpek jel men tasqyn sýlary shaıyp, ejelden beri halqyna qutty qonys bolǵan keń baıtaq ólkesi HH ǵasyrdyń aıaǵynda syrqat halge tap boldy. Qazir búkil aımaq apat aldynda tur. Bir kezderi tórt túlik myńǵyrǵan malǵa óris bolǵan jaıylymdar tozyp, ózen sýy azaıyp, bulaqtary sarqylyp, orman-toǵaıy sırep, jer azdy. Túıeden – jampoz, jylqydan – tulpar, qoıdan – baǵylan, eshkiden asyl tuqym ósirip emin-erkin kún keshken el-jurt egemendik alǵannan keıin erteńine eleńdeı bastady.
Ádebıet • 21 Qazan, 2020
Qol alysyp, sálemdesip turmyn. Ázız Nesınmen! О́zimen! Ázil-syqaqshy jazýshylardyń halyqaralyq shyǵarmashylyq báıgelerinde bas júldeni basqalarǵa buıyrtpaı júrgen ataqty túrik aǵamyzben!..
Abaı • 21 Qazan, 2020
Uly aqyn, oıshyl Abaıdy danalyq deńgeıine kótergen eń áýeli óz topyraǵy, tól mádenıeti, ósken ortasy. Abaıdyń jan-jaqty daryn ıesi bolyp qalyptasýynda birinshiden, óz áýleti úlken ról atqardy. Arǵy atasy Yrǵyzbaıdan bastap, «qaradan týyp han bolǵan» óz ákesi, dala kemeńgeri Qunanbaıǵa deıin jalǵasyn taýyp kelgen bılik dástúriniń týa bitken asa talantty urpaqqa áseri erekshe boldy.
Álem • 21 Qazan, 2020
«Egemen Qazaqstan» basylymy Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń qoldaýymen álemdegi mańyzdy da ózekti taqyryptar jóninde biregeı kontent daıyndaıtyn Project Syndicate jobasy maqalalaryn jarııalaýdy jalǵastyrady. Oqyrman nazaryna usynylyp otyrǵan eki maqala da qazirgi tańda ózekti. Búkil álemdi áýre-sarsańǵa salǵan koronavırýs indetimen kúres ár elde túrli baǵytta júrip jatqany belgili. Tumandy Albıondaǵy bedeldi sanalatyn University College London ýnıversıtetiniń professorlary Ulybrıtanııa premer-mınıstri Borıs Djonsonnyń «Aıdy atý operasııasy» (Moonshot operation) dep atalatyn baǵdarlamasyn synǵa alady. Maqala avtorlarynyń paıymdaýynsha, kúndelikti testileý sanyn kóp mólsherde júrgizgenimen, naqty sharalar qabyldanbasa, ondaı qadam óziniń jemisin bermeıdi. Kerisinshe medısına qyzmetkerlerin shatastyrady. Osy oraıda, koronavırýs pandemııasymen kúresip jatqan qazaqstandyq saıasatkerler de maqalada aıtylǵan syndardy eskerip, sabaq alady dep úmittenemiz. Taıaýda ǵana, 7 qazanda jaryq dúnıemen qoshtasqan ǵalym, Nobel syılyǵynyń laýreaty Marıo Molına búkil álemge tónip turǵan qater – jahandyq jylyný týraly oı qozǵaıdy. Avtordyń paıymdaýynsha, Arktıkanyń erýi – jer-jahannyń dál tóbesinde turǵan bomba sekildi. Soltústik polıýstegi ár muzdyq erigen saıyn bombanyń jarylatyn ýaqyty jaqyndap kele jatqandaı. Bul máselege halyqaralyq qoǵamdastyq ta beı-jaı qaramaıtyny túsinikti. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev bıyl BUU Bas Assambleıasy 75-sessııasynyń jalpysaıası debatynda sóılegen sózinde klımattyń jylynýyna erekshe mán bergen edi. «Klımattyń ózgerýi – órkenıetimizge qater tóndirip otyrǵan taǵy bir ekzıstensıaldy daǵdarys. Bul másele qaýip tóndirip qana qoımaı, sonymen qatar basqa qaterler úshin «qozǵaýshy kúsh» qyzmetin de atqarady. Adamzat balasy bul jahandyq syn-qaterge tótep berýge áli de qaýqarsyz», degen Prezıdent BUU-ǵa múshe memleketterdi klımatty jaqsartýdyń alty oń qadamy atty jospary aıasynda kúsh biriktirýge shaqyrdy. Endeshe, M.Molınanyń maqalasy Memleket basshysy aıtqan máselemen úndesetini sózsiz.
Qoǵam • 21 Qazan, 2020
Jyl qustarynyń ereksheligi nede?
Jyl qustary naýryz aıynda ushyp kelip, ónip-ósip, qarasha aıynda jyly jaqqa ushyp ketedi. Qustardyń qonys aýdarýynyń basty sebebi – aýa-raıynyń sýytyp, qys mezgiliniń kelýi.
Ekologııa • 21 Qazan, 2020
«Adamzattyń aqyl-oıy tabıǵat zańymen úılespese, onda ol baqytsyzdyqqa ushyraıdy», degen eken Anaharsıs. Búginde álemde adamzatqa ortaq problema kóp. Sonyń biri ári biregeıi – qorshaǵan ortany qorǵaý. Keıingi kezde onyń jaǵdaıy týraly dúnıe júzindegi aty shýly ǵalymdar, kózi ashyq, kókiregi oıaý azamattar az dabyl qaǵyp jatqan joq.
Aımaqtar • 21 Qazan, 2020
Erte kezden Qoja Ahmet Iаsaýı tulǵasy men kesenesi Túrki dúnıesiniń kıeli rýhanı qubylysy bolǵanmen, tarıhı shahardyń taǵdyry da, jóni de bólek. Kesene HII ǵasyrdaǵy aqyn, oıshyl, aǵartýshy, sopylyq iliminiń negizin qalaǵan Qoja Ahmet Iаcaýıdiń qurmetine salynǵan. El arasynda dástúrli ataýy – «Áziret Sultan». Qala nyspysyna kelsek, HVI ǵasyrdan bastap qujattarda «Túrkistan» dep jıi qoldanylady.
Bilim • 20 Qazan, 2020
Coursera platformasynda onlaın oqýǵa múmkindik bar
Qazirdiń ózinde 8,6 myń qazaqstandyq qazirgi zamannyń eń talap etiletin daǵdylaryn meńgerý úshin Coursera onlaın-bilim berý alańyndaǵy tegin kýrstarda oqý múmkindigin paıdalandy. Búgingi tańda tirkelgen qatysýshylar 10 myńnan astam sabaq ótti.
Pikir • 20 Qazan, 2020
Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń «Jańa jaǵdaıdaǵy Qazaqstan: is-qımyl kezeńi» atty bıylǵy Joldaýy elimizdiń damýynyń jańa mindetterin aıqyndap berdi. Joldaý júktegen mańyzdy mindetterdiń ishinde halqymyzdyń jańa bolmysyn qalyptastyrýǵa, ult sapasyn arttyrýǵa basa mán berý kerektigi erekshe atalyp ótti.
