Ádebıet • 13 Maýsym, 2024
Qalamger men bıleýshiniń dańqyn salystyrýǵa kelmeıtin shyǵar. Ártúrli pikir aıtýǵa, qısyn tabýǵa bolady, biraq ekeýi dúnıeniń aǵy men qarasyndaı eki bólek nárse. Soǵan qaramastan, sonaý HIV ǵasyrdan beri Ámir Temir men aqyn Qoja Hafız esimi el jadynda birge jasap keledi. Hafız taratqan izgilik pen rýh jasaý kerek edi de, Temir umytylý kerek edi dep oılaısyz... Kimnen úlgi alamyz, kimdi úlgi tutamyz?
Rýhanııat • 30 Mamyr, 2024
Ǵıbratty ǵuryptardy mansuqtamaıyq
Jahandyq damý jyldamdap, biregeı mádenıetterdiń basyna sý quıýǵa aınalǵanda, órkenıetti eldiń deni etek-jeńin qymtap jatqany belgili. Salt-dástúri men ulttyq erekshelikterin saqtap, gúldendirýdi kózdeıdi. Máselen, koreıler ulttyq mádenıetin qaz-qalpynda saqtaý úshin baıyrǵy aýyldaryn sol qalpy ustap otyr. Tóbesi shóppen basylǵan qos sekildi eski úıler áli kúnge tur. Bizde bári quryp jatyr deýden aýlaqpyz, alaıda aıdyń, kúnniń amanynda ǵuryptyq qundylyqtarymyzdy burmalap, kelemejdegendeı jaǵdaılar áleýmettik jelilerdi aralap júrgeni belgili. Bir beınede orta jastan asqan adamdy besikke qundaqtap, astyna «kúıeýińiz úı kórmese, bólep qoıatyn besik satamyn» dep jazypty. Mıllıondaǵan qaralym jınaǵan jarııa mazaqty shyǵarýshylardyń oıynda ne baryn bilmedik. «El bolam deseń, besigińdi túze» degen qazaqtyń jandy jeri besik ekenin bile me eken? Osy oraıda mán-jaıdy aıtyp, el tanyǵan azamattardyń pikirin bilip kórgen edik.
Tanym • 24 Mamyr, 2024
«Kerege qanat dala búrkiti kóz ushynda qalyqtap júr» dep bastalatyn mátindi umyta qoıǵan joq shyǵar búgingi orta jastan asqandar? Jazýshy Ilııas Esenberlınniń Altyn Orda trılogııasynyń birinshi tomyndaǵy birinshi sóılem jáne bastapqy taraý osy qyran men Batý hannyń aıqasynyń negizinde tartysty órbıdi. Qanaty keregedeı búrkit. Sonda kıiz úıdiń sulbasy ushqaly qomdanǵan búrkit pe dep qalasyz. Jıylyp turǵan keregeni jaıyp jiberseńiz qanat bolyp shyǵa keledi. Desek te aıtpaǵymyz basqa.
Qoǵam • 24 Mamyr, 2024
Qazaq mýzykasyna, ásirese kúı ónerine Sáken Seıfýllınniń qosqan úlesi az emes. Jalǵyz-aq Ábiken Hasenuly ekeýiniń dos-jar bolǵanyn, asharshylyq jyldary Arqadan Almatyǵa jetip jany qalǵan kúıshini qamqorlyǵyna alyp, baǵyt kórsetkenin, Zataevıchtiń «Qazaqtyń 1000 áni» jınaǵyna birneshe án-kúı jazdyrǵanyn atasa da jetkilikti shyǵar. Qatelespesek, sonyń biri – «Abylaı han atty áskeriniń marshy» dep atalady. Mýzykalyq muramyzǵa osynshama janashyrlyqpen qaraǵan, ózi de sazger Sákenniń 130 jyldyǵyna oraılastyrylǵan «Kúı qudireti» atty jas kúıshilerdiń qalalyq baıqaýy Astanadaǵy S.Seıfýllın murajaıynda ótti.
Álem • 24 Mamyr, 2024
Koreıa Respýblıkasynda, ásirese mamyr aıynda mereke kóp. Otbasy kúni, muǵalimder kúni, taǵysyn taǵylar. Bıyl Býddanyń týǵan kúni men (15 mamyr) ustazdar kúni qabat kelipti. Býdda kúni koreı halqy demalady, muǵalimder kúni - jumys. Bir jeti ótetin Býdda kúni bul elde halyqtyń yntymaǵyn arttyryp, otbasy ınstıtýtyn nyǵaıtatyn merekege para-par. Túrli festıval aıasynda el ulttyq tanymdarymen qaýyshyp, jas urpaq tól tarıhymen tabysady. Koreılikterde Býdda tanymy ózgeshe, senim men izgilik, ulttyq tanym men tárbıe ǵana emes, eń bastysy kúndelikti daǵdylarǵa negizdelgen.
Kıno • 02 Mamyr, 2024
«Aıka» degen ataqty fılm esterińizde shyǵar. Qandasymyz Samal Eslıamova osy fılmdegi róli úshin halyqaralyq Kann kınofestıvaliniń «Úzdik aktrısa» atalymyn ıelenip, ataǵy shyqqan týyndynyń arqaýy – adam taǵdyry. Máskeý perzenthanasynda bosanǵan qyrǵyzstandyq emıgrant – Aıkanyń ekinshi atyn «Taǵdyr» deýge ábden bolady. Taǵdyr ma, talapaı ma dep taǵy oılaısyz.
Ádebıet • 29 Sáýir, 2024
Áýezov keńinen toqtalyp jazýdy armandap ketken, aqyn dep aıqaılatyp taqyryp qoıýǵa laıyqty shaıyrdyń biri – Hamıt Erǵalıev ekeni anyq. Muny aqyn týraly maqalasynda Ulyqbek Esdáýlet jazypty: «Uly Muhtar Áýezov ómirden óteriniń az-aq aldynda «Qurmanǵazy» poemasynyń jalǵasyn oqyp shyǵyp: «Baıaǵy pikirim aryqtaǵan joq, semirdi. Aldymda shetelderge saparlarym tur. Sodan oralysymen seniń osy dastanyń týraly keńinen tolǵap jazbaq oıym bar. Dastanyńdaı ómir kesh!» dep qushaqtaǵan eken», deıdi U.Esdáýlet. Búginde esimi kóp atala bermese de, qazaq óleńin bir bıikke kóterip, arnasynan asyp-tógilgen alapat oı men sezimniń dúbirin Erǵalıev jyrlarynan tabasyz. Sondyqtan áńgimeniń álhamyn osylaısha Áýezovtiń sózimen bastap jatsaq, jastanyp oqýǵa ábden laıyqty shedevr shýmaqtar taqııańyzǵa tar kelmeıdi dep bilińiz.
Qoǵam • 26 Sáýir, 2024
Astanadaǵy Ulttyq akademııalyq kitaphanada Qazaqstannyń halyq jazýshysy, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Sáken Júnisovtiń 90 jyldyǵyna arnalǵan «San qyrly Sáken seri» atty ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti.
Qoǵam • 19 Sáýir, 2024
«Astana Eurasian Book Fair – 2024» halyqaralyq kitap kórme-jármeńkesiniń aıasynda tórt kitaptyń tusaýkeser rásimi boldy. Memleket jáne qoǵam qaıratkeri, akademık, Senat depýtaty Darhan Qydyráliniń «Tamyr» jáne «Abyzdar amanaty», professor Serik Negımovtiń «Sheshendik óner», ádebıet synshysy, pýblısıst Amangeldi Keńshilikulynyń «Júrektiń sózi» kitaptary tanystyrylyp, avtorlary eńbekteriniń negizgi baıanyna toqtalyp, oqyrmandaryna qoltańba berdi.
Qoǵam • 19 Sáýir, 2024
«Túrkistan oblysynan tabylǵan Qańly jazbasy oryndalý formaty turǵysynan qazaq tarıhyn jazba mádenıeti qalyptasqan ejelgi órkenıettermen teńestiredi» deıdi arheolog Aleksandr Podýshkın.
