Rýhanııat • 07 Aqpan, 2025
Shynynda da, bodan eldiń balasynyń basynda qandaı baqyt bar dep oılaýyńyz múmkin ǵoı. Al asylynda múmkin emestiń kóbi tyǵyryqqa tirelip, bári bitýge aınalǵanda baryp úmit sáýlesiniń sheti kórine bastaıtynyn ómirlik mysaldar aıǵaqtaıdy. Bul týraly tamasha támsilder Paýlo Koelonyń «Alhımık» romanynda da ádemi sýretteledi. Qoı baǵyp, qııaly qaı jerden qońyraý qaqsa, sonda júgirgen baqtashy balanyń ómiri barlyq múmkindik túgesilgen jerden bastalýshy edi ǵoı jáne qulap qaıta turýlar qaıtalanyp otyrady. Ataqty týyndymen qatar, Nobel syılyǵyn enshilegen birneshe romandy qazaq tiline tárjimalaǵan qalamger-aýdarmashy Maral Hasenniń shyǵarmashylyq eńbegi men telegeı bilimi týraly qazir áńgimeleı alatyn eki qazaq bolsa, sonyń biri – áriptes aǵamyz, belgili jýrnalıst Jomart Ospan ekenin aıtqymyz keledi.
Án • 05 Aqpan, 2025
Eriksiz baılap-matap qoıatyn nárseler bolady. Bireýler qubylys, tylsym dep jatady. О́tip bara jatyp kilt toqtaısyń da, arbalyp turyp qalasyń. Máselen, «Meniń atym – Qoja» nemese «Taqııaly perishte» syndy fılmderge áli kúnge «qadalyp» qalatynymyz bar. Týra sol sııaqty efırde «Darıǵa-dáýren» áni qalyqtaǵan jyldary da álgindeı kúıdi talaı keshkenbiz. Iá, aqyn Nesipbek Aıtulynyń sózine jazylǵan Tursynjan Shapaıdyń áni «Darıǵa-dáýrendi» Ramazan Stamǵazıev oryndaǵanda eriksiz moıyn buratynbyz. Án baýrap, ózine baılap-matap alatyn. О́ner degen osy da.
Rýhanııat • 24 Qańtar, 2025
«Men bir jumbaq adammyn» dep hakim Abaıdyń ózi aıtypty. HH ǵasyrda týǵan Táken Álimqulovtyń abaıtanýǵa qatysty soqtaly eńbegi de «Jumbaq jan» atalypty. Bir joqty bir joq tabady degendeı, siz jumbaqtyń syryn jumbaq ashady degenge qalaı qaraısyz? Abaı álemin oqytqan óz aldyna, sózjumbaq, rebýs syndy oılandyratyn dúnıeler arqyly yntasyn oıatsa qaıter eken? Balanyń ynta-yqylasyn oıatarǵa bul da bir kómekshi qural emes pe? Oǵan Abaı álemine bastaıtyn mataýsóz (krossvord), baǵdarsóz (skanvord), sózden sóz (anagramma), san sóz (krıptogramma), tizbesóz (chaınvord) qaıda daıyn turǵan deýińiz de múmkin ǵoı. Bar, tipti jetkilikti. Tutas Abaı álemine jetelep, oılandyratyn sózjumbaqtardyń neshe atasy toptastyrylǵan kitaptar kimdi bolsyn beıjaı qaldyrmaýǵa tıis. Alaıda avtory osy dúnıeleri el arasyna taralsa, «bálkim oqyrmandar qajetine jaratar ma edi?» deıdi.
Tarıh • 14 Qańtar, 2025
Mahabbat bolmasa, ǵadaýat ta joq shyǵar, kim bilipti. Demek mahabbat týǵan kúni ol da birge kele me, álde áýelde mahabbattyń jańǵyryǵy men jarqyn sáýlesinen shoshyp oıanyp, ádetine basty ma eken? Oı eńbegin bylaı qoıǵanda, jan eńbegi, sana-sezim, rýh bıigine qulash urýshy aqyn-jazýshynyń shıyrlaǵan taqyrybynyń bir parasy osyǵan saıady.
Egemen Qazaqstan • 13 Jeltoqsan, 2024
Gazet toıy qarsańynda ne nársege mán bermedik. Zerdeli oqyrmandar ózderi-aq habarlasyp, bas basylym týraly jazyp jiberip jatyr. Burynǵy basshylardyń joldap jatqan jazbalary óz aldyna. Basylymnyń arǵy-bergi ómiri, atqarǵan qyzmetteri, áýeli gazet betinde kórinip baryp sheshimin tapqan máselelerdi hatqa túsirip jibergen janashyr eldiń lebizin oqyǵanda, árıne, ujymdaǵylardyń mereıi ósip qalady. «Toıdyń bolǵanynan boladysy qyzyq» degendeı, bári-bári qamtylyp jatqan sııaqty. Túpsananyń tusbaǵdaryn bir silkip qarasaq, bári jazylyp jatqandaı kóringenimen, gazet óndirisi, «Egemen Qazaqstan»-nyń búgingi tynys-tirshiligin, beınelep aıtqanda, siz kórmegen «ot pen sýdyń» ortasyn umytyp barady ekenbiz-aý destik.
Tulǵa • 15 Qarasha, 2024
«Atanboıyn» aıtamyz ba, «boqyraý jármeńkesine» toqtalamyz ba? Álde «súrme tartyp tórt kózdengenin» sóz etemiz be? Biz meıli der edik. Qazaqtyń jalpaq tili qaı jaǵyna tartsa da, qaı qıyrǵa salsa da jetedi. Beıimbet shyǵarmashylyǵyna kóz júgirtse, tipti qudirettenip ketedi.
Ádebıet • 24 Qazan, 2024
Babalar tarıhynyń altyn paraǵy
Osy ýaqytqa deıin Joshy han týraly ártúrli dúnıelerdi oqyp keldik. «Aqsaq qulan – Joshy han» týraly ańyz ben kúı qulaǵymyzǵa bala kúnimizden sińdi. Tipti mýltfılmnen kórip óstik. Ol kezde bir tústi qara sur ekran bolsa da ulttyq qundylyqtar molyraq sııaqty edi. «Qarlyǵashtyń quıryǵy nege aıyr?», «Aqsaq qulan – Joshy han» sekildi mýltfılmder tamashalaıtynbyz. Qazir bulardyń ısi de joq. Múmkin dál sol ýaqytta telmiretin basqa dúnıe bolmady. Aıtpaǵymyz ol da emes, Joshy han edi ǵoı.
Taǵzym • 17 Qazan, 2024
Qazaq dalasynda teatr óneriniń qazyǵyn qaǵyp, týyn kótergen Jumat Shanın tulǵasy qashan da eske túsirip otyrýǵa tıisti ardaqty esimder sanatynda. Teatr óneriniń qalyptasyp, ornyǵýyna ter tókken J.Shanınniń jubaıy, ult teatrynyń alǵashqy qarlyǵashtarynyń biri – Janbıke de aıtýly aktrısa ekeni tarıhtan málim. Halqymyzdyń mańdaıaldy perzentterine tartyp týǵan uldary Qasymhan Shanın de teatr men kıno óneriniń qaıtalanbas juldyzy, rejısserligimen qatar ánshiligi de bir tóbe.
Rýhanııat • 08 Qazan, 2024
Erterekte, bizdiń bala kúnimizde, «Týǵan jer» atty án bolatyn. Qazaqta ne kóp, osy taqyrypta jazylǵan án kóp. Bizdiń qulaǵymyzda qalǵan álgi týyndy sumdyq zarly edi.
Oqıǵa • 14 Tamyz, 2024
Ol kezde básireniń ne ekenin bilgen joqpyz. At jalyn tarta bastaǵanymda atam maǵan taı ataǵany esimde. Atqa endi-endi otyryp úırengen kezim, úlkender eresekteý bir balaǵa úırettirip, qunan kezinde biraz qyzyǵyna batqanbyz.
