Dúısenáli ÁLIMAQYN«Egemen Qazaqstan»
118 materıal tabyldy

Tarıh • 31 Mamyr, 2022

Kongress kitaphanasynda saqtalǵan sýretter

Tarıhymyz san túrli kezeńderdi bastan ótkerdi. Keshegi kúnniń beınesin, qoǵamnyń keıpin sol ýaqyttan qalǵan estelikter men jazba muralardan bile alamyz. Bizdiń dalamyzǵa san myń saıahatshy kelip, túgin tartsa maıy shyǵyp jatatyn uly dalanyń keremetterine qyzyǵýshylyqpen qaraǵan. Sol qyzyǵýshylyq olardyń birine kitap jazdyrsa, birine fotosýret túsirgizipti. Bári de biz úshin qundy bolmaq. Tarıhyn bilgisi keletin oqyrmandarǵa AQSh Kongresiniń kitaphanasyndaǵy qoljazbalar bóliminde saqtalǵan qazaqqa qatysty birneshe sýretti usynǵandy jón kórdik.

Rýhanııat • 26 Mamyr, 2022

Aıtys – qoǵamdyq oıdy qozǵaýshy kúsh

Keshegi qadaý-qadaý ǵasyrlardan beri jalǵasyp kele jatqan qazaqtyń aıtys óneriniń altyn arqaýy úzilmeıtinin tarıh pen ýaqyttyń ózi dáleldegen shyndyq. Saharanyń san qyrly mádenıetiniń de bir belesi osy – aıtys murasy bolmaq. Búginde onyń damyp, halyqtyń rýhanı baılyǵy retinde jalǵasyp kele jatqany qýantady. Degenmen bul salada da qordalanǵan máseleler bar shyǵar degen oımen dóńgelek ústel uıymdastyrǵan edik. Atalǵan talqyǵa aqyn Aıtys aqyndary men jyrshy-termeshilerdiń halyqaralyq odaǵynyń tóraǵasy Júrsin Erman, Fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, aıtystanýshy ǵalym Qoılybaı Asanov, aqyndar Serik Qalıev, Muhtar Nııazov jáne Nurzat Qarý qatysyp otyr.

Ádebıet • 25 Mamyr, 2022

Qazaqy burym, Delanyń shashy

Paraqtarǵa sińgen sózderde ómirdiń ózi, zamananyń syry bar. Aqyn Dúısenbek Qanatbaevtyń «Burym» atty óleńinde sonaý zulmat jyldary maıdanǵa attanyp bara jatqan qazaq qyzynyń búkil sezimi, elge, jerge degen qurmeti, sanasyna túsken salmaqtyń ántek bulqynysy jatyr.

Ádebıet • 18 Mamyr, 2022

Kúıeýiniń kitabyn satqan áıel

«Kel, balam, kitap alshy, saǵan arzan beremin», degen qart áıel kisiniń daýysy áli qulaǵymda jańǵyryp tur. Almatynyń áldebir kóshesiniń qıylysynan ótip bara jatqan men onyń ótinishin oryndap, alty-jeti kitap satyp aldym.

Ádebıet • 15 Mamyr, 2022

Júrek tilindegi hat

Ataqty Lev Tolstoı Chehovqa jazǵan hatynda: «Bárin oılap tabýǵa bolady, biraq psıhologızmdi oılap tabýǵa bolmaıdy» dep jazǵany kimdi bolsa da oılandyrmaı qoımas. Bir zamanda týǵan qos alyptyń bir-birine degen kózqarasy da osy bir sóılemge syıyp-aq tur. Múmkin, Tolstoı áldebir jalǵyzdyqtyń shekpenin jamylǵan shaqta nemese oıy tereń bir romanyna sońǵy núkte qoıǵan sátte, túngi aspannyń jamyraǵan juldyzdaryna qarap turyp osy bir oıly sózdi qalamdasyna hat qyp jazǵan bolar. Bári de múmkin, bári de syrly dúnıe.

Suhbat • 11 Mamyr, 2022

Gýn Aıýrzana: Shetel ádebıeti bolmasa, biz «Mońǵoldardyń qupııa shejiresinde» ómir súretin edik

Gýn Aıýrzana 1970 jyly Moń­ǵo­lııanyń Baıanhongor qala­syn­da dúnıe­ge kelgen. Sol jerdegi orta mektepti bitirgennen keıin Reseıdiń Máskeý qalasyna oqý­ǵa túsken. Maksım Gorkıı atyn­daǵy Ádebıet ınstıtýtynyń «shy­ǵarmashylyq» mamandyǵy bo­ıynsha ádebıet magıstri dáre­jesin alǵan. 24 jasynda «Sábı óleńder» atty alǵashqy poe­zııa­lyq kitabyn shyǵarǵan. Onyń jetinshi poezııalyq kitaby 2009 jyly jaryq kórdi. Ol «Shaman ańyzy», «Sıqyrly sa­ǵym», «On armannyń qaryzy» sııaq­­ty birneshe romannyń avtory. Gýnnyń shyǵarmashylyǵy Batys elderine keńi­nen tanymal. Shy­ǵarmalary otyzdan astam tilge aýdarylǵan aqyn-jazý­shy Aıýrzana bizge bergen suhba­tynda óziniń shyǵarmashylyq ále­mi, mońǵol ádebıetiniń qazirgi jaǵ­daıy haqynda óz oılaryn búkpesiz aıtty.

Tarıh • 08 Mamyr, 2022

Qyryq birinshi jyldyń qyzdary

Búgingi sóz bir jazýshynyń, atap aıtqanda, Ádebıet boıynsha Nobel syılyǵynyń laýreaty Svetlana Aleksıevıchtiń maıdanger qyzdardy izdep, olarmen tildesip, birneshe bloknot pen sansyz magnıtofon kassetalaryn túgeldeı soǵys týraly estelikter men oqıǵalar tizbegine toltyrǵan jazbasy jaıynda bolmaq.

Tanym • 29 Sáýir, 2022

Jaýhazynnyń jarty bet kúndeligi

Osydan týra bes jyl buryn týǵan aýylyma bardym. Bári ózgergen. Men barda taıaq ustap júrgen qarttar ana dúnıege attanyp, olardyń ornyn basqa úlkender basypty. Kóshede kezdesken ár qart: «Eı, aınalaıyn, sen álgi qalaǵa ketken balasyń ǵoı á, áı, myń bolǵyr, qalanyń adamdary kún kórmeıdi degen ras eken, óńiń appaq qýdaı bolyp ketipti» dep sańǵyrlaı sóılep amandasatyn.

Ádebıet • 27 Sáýir, 2022

Ińir qarańǵysynda týǵan óleń...

Endigi jerde ádebıet úshin sózdiń quny men qudireti týraly jıi oılanýǵa týra keledi. Qaı ǵasyrda da bizdiń básimizdi joǵarylatyp, eńsemizdi kótertken eki qundylyq boldy desek, sonyń biri tól ádebıetimiz ekeni anyq.

Ádebıet • 22 Sáýir, 2022

Jeńimpaz Jıýl Vern

Zerdelep qarasaq, alǵashqy ǵylymı fantastıkalyq roman 1818 jyly jaryq kórgen eken, ony jazǵan Merı Shellı, al onyń tól týyndysynyń aty «Frankenshteın» edi. Bul roman 1831 jyly alǵashqy nusqasymen oqyrmanǵa usynyldy. Ol kezdegi shyǵyp jatqan kitaptardyń deni romanstyq úlgide, naqtyraq aıtqanda, gotıkalyq romanstaǵy shyǵarmalar bolatyn. Frankenshteınde Shellı ǵylymdy esh qısynsyz paıdalanǵan kezde álemde ne ózgeretini, qoǵamda qandaı jaǵdaılar oryn alatyny jáne oǵan jeke adamnyń qandaı ról atqaratyny týraly alańdaýshylyq sezimin bildiredi.