Rýhanııat • 31 Jeltoqsan, 2025
Qazir úndistandyq jazýshy Aravınd Adıganyń «Aq jolbarys» atty romanyn oqyp júrmin. Ataqty «New York Times» bul kitapty eń ótimdi kitap dep álemge tanystyrypty. Sóıtetin de jóni bar. Shyǵarma ózine qyzyqtyrady. Ara-tura ezý tartatyn tustary da joq emes. Tipti avtor óz kózimen kórgenderin fılosofııaǵa aınaldyryp jibergendeı. Oqyńyzshy, búı deıdi: «Musylmandardyń bir qudaıy bar, hrıstııandardyń úsh qudaıy bar. Al úndilerdiń 36 mıllıon qudaıy bar», deıdi birde. Osy sóılemdi oqyp, tereń oılanasyz. Ár túri din, aǵym men kózqaras, tirshiliktiń taýqymeti qoǵamdy ala-qula oılaýǵa, shópti de shóńgeni de óleń deýge májbúr etedi eken. Avtor menińshe, sony aıtyp tur.
Qoǵam • 31 Jeltoqsan, 2025
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń dereginshe, 2025 jyldyń basynan beri 14,8 myńnan astam etnostyq qazaq qandas mártebesin alǵan. Jyl saıyn ósip kele jatqan bul kórsetkish sheteldegi qazaqtardyń atajurtyna kóptep oralyp jatqanyn dáleldeıdi.
Ádebıet • 30 Jeltoqsan, 2025
Tórt jyl ǵana mektepke barǵan Nobel ıegeri
Ádebıet salasy boıynsha Nobel syılyǵynyń laýreaty Grasııa Deledda mektepte bar bolǵany tórt jyl ǵana oqyǵanyn bilesiz be? Ol artyna ólsheýsiz eńbek qaldyrǵan ıtalııalyq qalamger, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Ǵylym • 30 Jeltoqsan, 2025
Kózdi ashyp-jumǵansha taǵy bir jyl zýlap óte shyqty. Bıyl elimizdiń ǵylym salasy tabysty bolǵany anyq. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi ulttyq keńestiń otyrysynda sóılegen sózinde: «Qazir ǵylymǵa arqa súıegen memleketter álemniń damý kóshin bastap tur. Biz sol elderdiń qataryna qosylý úshin ǵylymǵa aıryqsha mán berýimiz kerek, ıaǵnı ǵylymdy qarqyndy damýdyń tóte joly retinde qarastyrýymyz kerek. Ahmet Baıtursynuly «Ozǵandarǵa jetý kerek, jetkenderden ozý kerek» degen bolatyn. Budan bir ǵasyr buryn aıtylǵan sóz qazir, ásirese ózekti», degen bolatyn. Iаǵnı endigi jerde elimizde ǵylymǵa kóńil bólý jyl saıyn arta túspek.
Tanym • 30 Jeltoqsan, 2025
Aýdarmashyny JI almastyra ala ma?
Keıingi jyldary jasandy ıntellekt (JI) qarqyndy damyp, aýdarma salasyna dendep ene bastady. Onlaın aýdarma platformalary, neırojelilerge negizdelgen júıeler kez kelgen mátindi birer sekýndta birneshe tilge aýdara alady. Bul jaǵdaı «bolashaqta JI adam-aýdarmashynyń ornyn basa ala ma?» degen zańdy suraq týǵyzdy. Soǵan jaýap izdep, arnaıy dóńgelek ústel uıymdastyrǵan edik.
Qoǵam • 29 Jeltoqsan, 2025
14 myńnan astam etnıkalyq qazaq elge oraldy
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń dereginshe, 2025 jyldyń basynan beri 14,8 myńnan astam etnıkalyq qazaq qandas mártebesin alǵan, dep habarlaıdy Egemen.kz.
Basylym • 27 Jeltoqsan, 2025
«Duke University» gazetindegi qazaq folklory týraly maqala
AQSh-tyń jetekshi Dıýk ýnıversıtetiniń gazeti 1957 jyly qazaq folklory týraly jaryq kórgen kitap haqynda aqparat jarııalaǵan. Sol kezde ártúrli baspalardan jaryq kórgen tarıh, ádebıet, óner, ǵylym týraly kitaptardy stýdentterge, oqyrmandarǵa tanystyrýdy maqsat etken bul basylym bizdiń el tarıhy men mádenıetin amerıkalyq oqyrmandarǵa sonaý erteden nasıhattaı bastaǵan. Mátinde ǵasyrlar boıy qazaq taıpalary Ortalyq Azııanyń ulan-ǵaıyr dalasyn mekendep kelgenin aıtady. Sonymen birge jylqy ósirýmen aınalysyp, jaýynger ári erkindikke qushtar bul kóshpeli halyq baı ári salystyrmaly túrde kúrdeli aýyz ádebıeti dástúriniń ıeleri ekenin jazady.
Qoǵam • 26 Jeltoqsan, 2025
Qazaq handyǵy týraly qundy eńbek
Tarıh doktory, PhD, Tokıo shetel tilderi ýnıversıtetiniń oqytýshysy Dúısenáli Ábdiláshimulynyń «Eldik fenomen: Qazaq handyǵynyń Sın patshalyǵyna joldaǵan biregeı dıplomatııalyq qujattary týraly tarıhı-derektanýlyq zertteý» atty kitabynyń tusaýkeseri L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ Ǵylymı kitaphanasy men Almatydaǵy Ǵylym ordasynda ótti. Atalǵan eńbek Tokıoda jaryq kórgen.
Bilim • 25 Jeltoqsan, 2025
Merýert Bıjanova: Oksford bala kúngi armanymdy oryndady
Búginde zańǵar jazýshy Muhtar Áýezovtiń «Halyq pen halyqty, adam men adamdy teńestiretin – bilim» degen sózi aqıqatqa aınaldy. Jas bolsa da top jaryp, 24 jasynda álemge áıgili Oksford ýnıversıtetiniń doktorantýrasyna oqýǵa túsken Merýert Bıjanovamen jaqyn tanysyp, onyń ǵylym jolyndaǵy jetistigi týraly áńgimelesken edik.
Qazaqstan • 25 Jeltoqsan, 2025
Halyqaralyq valıýta qorynda – Qazaqstan kúni
Halyqaralyq valıýta qorynyń shtab-páterinde Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqaralyq qarjy ınstıtýttarymen seriktestigin tereńdetý, sondaı-aq eldiń mádenı murasyn ilgeriletý maqsatynda uıymdastyrylǵan «Qazaqstan kúni» atty resmı is-shara ótti.
