Taza.kz
Muhtar KÚMISBEK
Muhtar KÚMISBEK«Egemen Qazaqstan»
1280 materıal tabyldy

Medısına • 17 Tamyz, 2022

Juqpaly indetten abaı bolǵan abzal

Jahandyq indetten bólek, jiti ishek juqpasy da meńdep keledi. Jetisý oblysynyń dárigerleri turǵyndardy saq bolýǵa shaqyrýda. О́ńir boıynsha sońǵy 7 aıda jiti ishek juqpasynyń 352 jaǵdaıy tirkelgen, onyń ishinde 219-y 14 jasqa deıingi balalarda kezdesti. Byltyrmen salystyrǵanda syrqattanýshylar sany 97,5 paıyzǵa joǵarylaǵan, al respýblıkalyq kórsetkishten 1,5 ese tómen.

Aımaqtar • 17 Tamyz, 2022

Almanyń atasy: Jetisý sıversiniń jaıy qandaı?

Sıvers. Bul – til úıirer jabaıy jemis hám jer betindegi alma bitkenniń babasy. Iá, «babasy» dep aıdar taǵýymyz beker emes, bul ózi dınozavr dáýirinen kele jatqan shyryndy zat. 165 mln jyl buryn paıda bolǵan. Ony 2002 jyly brıtandyq bıolog-genetık Berrı Djennıfer anyqtap berdi.

О́ner • 16 Tamyz, 2022

Arystanmen arbasý

Fransýz sýretshisi Ejen Delakrýa 1854 jyly «Marokkodaǵy arystandy aýlaý» kartınasyn Shyǵys Afrıkaǵa jasaǵan saıa­haty týraly estelikter negizinde jazǵan. Keskindeme sheberge tán qalypta quıylǵan. Arystanmen arbasqan ańshylardyń shaıqasqa daıyndyq sahnasynan avtordyń qoltańbasyn tanýǵa bolady. Bul Fransııa ónerinde áli de ústemdik etetin klassısızmdi ustanýshylar arasynda bar daǵdy. Quddy XIX ǵasyrdy umyttyrmaý úshin osylaı isteý qajet sekildi.

Aımaqtar • 15 Tamyz, 2022

Qamystan óndirilgen qumsheker

Qant máselesi áli de eldi ábigerge salýda. Bazarǵa barsańyz, bazynasyn aıtqan halyqtyń aıqaıynan qulaq tunady. Búginde mamandar qyzylshamen qatar qamystan da qumsheker alýǵa bolatynyn aıtýda. Ol úshin zamanaýı tehnıkanyń ári bilikti mamandardyń kúshi kerek. Bul ıgilikti isti Kóksý qant zaýyty kúni buryn qolǵa alǵan. Endi bul qatarǵa Aqsý qant zaýyty qosylmaq.

Qazaqstan • 15 Tamyz, 2022

Erlikke toly eńbek

Mımyrt tirliktiń mı qaınatar ystyǵynda bal arasynyń tynymsyz tirshiligi tamsantady hám kóńil tebirentedi. Tamsantatyny sol – adam ataýly qansha ret talpynsa da qol jetkize almaǵan izgilikti de ádiletti, mándi de maǵynaly ǵumyr osy bir tıtimdeı ǵana tirshilik ıesine buıyrǵan. Al kóńil tebirentetini – qanshama qanat taldyryp, aıaq sharshatyp, myńdaǵan gúldiń basynan tirnektep jıǵan táttisinen ózine tıesili nesibesi shamaly: eńbek – oniki, qyzyǵy – ózgeniki. Mundaı tirlik ǵulamalardyń kóbine tán bolsa, biz bul sózimizdi qazaqtyń birtýar eri Nurmolda Aldabergenovke qaratyp aıtar edik.

Qoǵam • 15 Tamyz, 2022

Jastar jumysy jandana túsedi

Jetisý oblysynda jastarmen, sonyń ishinde NEET sanatyndaǵy jastarmen jumys júrgizýdiń strategııasy daıyndaldy. Jalpy, NEET tobyndaǵy 15-28 jas aralyǵyndaǵy jastar 6,2 paıyzdy qurap otyr. Bul strategııa óskeleń urpaqtyń baspanaǵa qol jetkizý men jumyssyzdyq sııaqty áleýmettik máselelerin sheshýge baǵyttalǵan.

Aımaqtar • 15 Tamyz, 2022

Dostyq besigi

Koreı halqynyń qazaqqa degen qurmeti bólek. Ásirese ata-babalary ker zamanda Jetisý jurtyn panalaǵan olar kúni búginge deıin dostyq peıilin tógip keledi. Soǵan oraı Qaratal aýdanyna qarasty Bastóbe aýylynda Ońtústik Koreıa jurt­shylyǵynyń atynan «Dostyq» moný­menti men memorıaly ashyldy.

Tarıh • 14 Tamyz, 2022

Burynǵy qoljazba – búgingi qazyna

Qazaqtyń Qadyr aqyny qalaı taýyp aıtqan dersiz… «Bizdiń tarıh bul-daǵy qalyń tarıh, oqýlyǵy jup-juqa biraqtaǵy» deıtin sózinde úlken shyndyq uıyp jatqandaı. Eýropany ári asyp, jerdiń ekinshi betine aıaq bassańyz da qazaqqa qatysy bar qundy qujattar menmundalaıdy. Sózimizge dálel – Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵy uıymdastyrǵan Ystanbul qalasyndaǵy arheografııalyq ǵylymı-izdestirý ekspedısııasy. Bul sapar ult rýhanııatyna reń berip qana qoıǵan joq, tarıhty taǵy bir ret túrlendirdi.

О́ner • 14 Tamyz, 2022

Ermıtajdaǵy «Balyq dúkeni»

Frans Snaı­ders. Bizge beı­má­lim sý­ret­shi. Ata-tegi – flamand. Ba­rokko stı­­liniń naq sheberi. Iá, bizdi qy­zyq­tyr­ǵan osy ózgeshe stıl. Onyń kar­­tınasynda ómir qaınap ja­tady. Qas-qaǵym sát qana emes, bir adamnyń bar ǵumyrynan syr tartady.

Medısına • 11 Tamyz, 2022

Koreı medısınasymen baılanys keńeıdi

Álemde medısına salasynda koreı halqynyń bási joǵary. Sondyqtan qazaqstandyq dárigerler koreılik áriptesterimen ózara tájirıbe almasyp turady. Jaqynda Je­tisýǵa bilikti mamandardyń bir bóligi keldi. Taldyqorǵan qalalyq kópsalaly aýrýhanasynda Ońtústik Koreıa Respýblıkasyndaǵy áıgili Chýnan ýnıversıteti «HENDE» aýrý­hanasynyń mamandary halyqqa kómek kórsetti.

Iаndeks.Metrıka