Tarıhı qujattar – zamana zerdesi

Elimiz úshin tarıhı mańyzy bar qujattarǵa qatysty sóz qozǵaǵanda, aldymen Qazaq­stan Respýblıkasy Ulttyq arhıvi qyzmetker­leriniń atqarǵan jumysyna keńinen toqtalǵan jón. Bul rette olar «Arhıv-2025» jobasy aıasynda aýqymdy jumys atqaryp keledi. Bıyl Mádenıet jáne sport mınıstrligi Arhıv isteri jáne qujattamany basqarý komıtetiniń úılestirýimen respýblıkalyq memlekettik arhıvter, onyń ishinde Ulttyq arhıvtiń qyzmetkerleri alys jáne jaqyn shetelderge baryp, elimizdiń tarıhyna baılanysty tyń materıaldar men qundy qujattardy jınaqtap, olardy elimizge jetkizgen. Má­se­len, Ulttyq arhıv mamandarynyń toby Germanııadaǵy Federaldy arhıvte, Prýssııa mádenı murasynyń qupııa memlekettik arhı­vinde, Stazı arhıvinde, Drezdendegi «Saksondyq memorıaldar» qorynyń qujat­tama ortalyǵynda, Drezden qalalyq Ortalyq memlekettik arhıvinde ónimdi jumys istedi.

01 Naýryz, 2023

Tusaýlanǵan júk tranzıti

Osydan birer kún buryn otandyq júk kólikteriniń Polsha terrıtorııasynda qańtarylyp qalǵany týraly aqparat tarady. Polsha óz shekarasy arqyly tranzıt jolyn japqannan keıin 150-den astam qazaqstandyq júk kóligi qozǵala almaı qaldy. 21 aqpannan bastap Varshava ýaqyty boıynsha saǵat 19.00-de Polsha-Belarýs «Kýkýrıkı-Kozlovıchı» shekaralyq ótkelinde júk kólikteriniń qozǵalysyna ty­ıym salynǵan. Olar – Eýroodaq elderinen Qazaqstanǵa túrli taýar ákele jatqan kólikter. Atalǵan tyıym Polsha Respýblıkasy jáne Eýropalyq Odaqqa múshe elder, Eýropalyq erkin saýda qaýymdastyǵy (Eat), Eýropalyq ekonomıkalyq keńistik týraly kelisimge múshe elderge jáne Shveısarııa Konfederasııasynda tirkelgen kólik quraldaryna áser etpeıdi. Máseleniń máni EO-nyń RF-ǵa qarsy jarııalaǵan 10-shy sanksııalar paketinde jatqany da jasyryn emes.

01 Naýryz, 2023

Qaıyrym men meıirim

Qoǵamnyń qaıyrymdy bola bastaǵanyna qýanýymyz kerek. Bul adamdardyń boıyn­­da meıirimniń artqa­nyn bil­diredi. Ári el ishin­degi qaıy­rym­dylyq qaǵı­datyna ıek artqan ortanyń qalyptasýy bizdiń álem aldyndaǵy abyroıymyzdy da arttyra túspek.

01 Naýryz, 2023

Til men tilek

О́ńirde halyq eń tyǵyz ornalasqan Qordaı aýdanynda ár ulttyń ókilderi tatýlyq týyn kóterip, beımaral ǵumyr keship jatyr. Jalpy, aýdan halqynyń sany 158 myńnan asyp jyǵylsa, onyń 32,50 paıyzy dúngen ultynyń ókili. Jergilikti jurtshylyqpen tonnyń ishki baýyndaı aralasyp ketken dúngenderdiń qıyn-qystaý kezeńde kókirekten ıtermeı, baýyryna basqan qazaqtarǵa degen alǵysy sheksiz.

28 Aqpan, 2023

Tamyr men taǵdyr

Yrysy mol, yntymaǵy jarasqan Kókshe tórinde ondaǵan ulttyń ókili bir-birimen til tabysyp, mamyrajaı kún keship jatyr. Ortaq múddege olja salýmen qatar, ózderiniń salt-dástúr, ádet-ǵuryptaryn damytýdyń mol múmkindigin meılinshe tıimdi paıdalanyp, bir kezde ýaqyt shymyldyǵy tumshalaǵan asyldaryn jarqyrata arshyp alyp, jan-dúnıelerin sáýlelendirýge utymdy paıdalanyp otyr.

28 Aqpan, 2023

Erekshe úıdiń erekshe turǵyndary

О́tken jazda Oral qalasynda «О́z betinshe turýdy súıemeldeý úıi» dep atalatyn erekshe keshen ashylǵan edi. Mundaı ortalyq búkil Qazaqstan boıynsha Almatyda ǵana bar eken. Alǵys aıtý kúni qarsańynda erekshe keshenniń erekshe turǵyndarymen kezdesip, olardyń júzindegi shynaıy qýanyshty kórdik...

28 Aqpan, 2023

Mysyr elinen myń sálem

Kóktem shýaǵymen ilesip sonaý Mysyr elinen, Kaır shaharynan ystyq yqylas, izgi iltıpatqa shomylǵan, ishinde duǵaı-duǵaı sálemi men alǵysy bar aqparat kelip jetti. Munyń da ózindik máni bar. 1 naýryz – kóktemniń alǵashqy kúninde Qazaq­standa Alǵys aıtý kúni toılanady. Bul merekeden el men eldi eldestiretin elshilikter de qalys qalmaı otyr.

28 Aqpan, 2023

Áskerıler alǵysy

Kóktemniń alǵashqy kúnimen tuspa-tus keletin merekede elimizdegi barlyq ózge ult ókilderi qıyn-qystaý kezeńde qol ushyn sozǵan, keńpeıil, daladaı darqan, qonaqjaı qasıetimen daralanyp turatyn qazaq halqyna alǵys aıtady. Barlyǵymyzǵa kóktemmen birge jylýlyq pen meıirim syılaıtyn osy bir erekshe mereke qarsańynda Ulttyq ulan qatarynda júrgen ózge etnos ókilderi de óz oılaryn ortaǵa salyp, alǵystaryn bildirgen edi. Solardyń bir tobyn oqyrman nazaryna usynýdy jón sanadyq.

28 Aqpan, 2023

El tabysyn eseleıtin joba

2022 jyldyń qarasha aıynda Dostyq-Moıynty temirjol teliminde ekinshi joldardy salý bastalǵany málim. Atalǵan telimniń ótkizý qabiletin arttyrý el ekono­mıkasynyń eselep damýyna qyzmet etpek. О́ıtkeni otandyq ónimniń úzdiksiz eksportyn qamtamasyz etý jáne Qazaqstannyń tranzıttik áleýetin arttyrý jónindegi alǵa qoıǵan mindetterdi múltiksiz oryndaýda bul ınfraqurylymdyq jobanyń mańyzy óte zor.

28 Aqpan, 2023

Topyraqtan ómir ıisi shyǵady

Qazirgi kezde topyraqtyń jáne topyraq jamylǵysynyń ekologııalyq problemasy bizde ǵana emes, jahandyq kólemde de ótkir tur. Tabıǵı resýrstardy retsiz paıdalaný topyraqty tozdyryp jiberdi.

28 Aqpan, 2023

Jas ǵalymnyń jahandyq jobasy

Kez kelgen ekologııalyq másele der kezinde sheshimin tappasa, erteń-aq halyqty áleýmettik-ekonomıkalyq tur­ǵydan tyǵyryqqa tireıtini daýsyz. Oǵan jer-jahanda da, óz elimizde de mysaldar jeterlik. Máselen, qal­dyq sý problemasy ońtús­tik óńir turǵyndaryn udaıy tolǵandyrady. Ony jam­byl­dyq áleýmet te talaı ret kótergen bolatyn. Atalǵan máseleni ǵylymı turǵydan sheshýge qadam jasalǵanyn estip qýandyq. Jambyldyq ǵalymnyń jahandyq jobasynan birshama el úmit kútip otyr.

28 Aqpan, 2023

V12 dárýmeniniń paıdasyn bilesiz be?

Denimiz saý, boıymyz sergek bolý úshin birinshi kezekte densaýlyqty kút­ken lázim. Ol eń aldymen, adamnyń aǵzasyna keri áserin tıgizetin temeki, ishimdik sekildi zııandy ádetterden boıdy aýlaq salýdan bastalady. Sosyn – jas ereksheligine qaraı sporttyq dene jattyǵýlary men durys tamaqtaný rejimi. Sonyń ishinde tamaqtaný máselesine kelsek, onyń adam densaýlyǵyn jaqsartýda kóp mańyzǵa ıe ekenin ańǵarýǵa bolady. Kerisinshe, durys tamaqtanbaý da adamdy ártúrli keselge dýshar etýi múmkin.

28 Aqpan, 2023

Elordada S5+1 formatyndaǵy kezdesý ótip jatyr

Astanada Ortalyq Azııa elderi men AQSh syrtqy saıası mekemeleri basshylarynyń qatysýymen S5+1 formatynda mınıstrlik kezdesý ótip jatyr, dep habarlaıdy Egemen.kz SIM baspasóz qyzmetine silteme jasap.

28 Aqpan, 2023

Jýrnalısterge shabýyl uıymdastyrǵan top ustaldy

IIM jáne UQK vedomstvoaralyq jedel-tergeý toby BAQ ókilderine shabýyl uıymdastyrdy dep kúdik keltirilgen toptyń is-áreketin áshkerelep, jolyn kesti. Bul týraly Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstri Darhan Qydyráli óziniń Facebook paraqshasynda jazdy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

28 Aqpan, 2023

Erteń saıası partııalar arasynda pikirsaıys ótedi

Parlament Májilisiniń kezekten tys saılaýy aıasynda 2023 jyldyń 1 naýryzynda «Qazaqstan» telearnasynyń tikeleı efırinde saıası partııalar arasyndaǵy pikirsaıys ótedi, dep habarlaıdy Egemen.kz.

28 Aqpan, 2023

«Bolashaq» túlekteri eńbekpen óteý merzimin keıinge shegere alady

2023 jyldan bastap shetelde óndiristik taǵylymdamadan ótý úshin «Bolashaq» prezıdenttik stıpendııasynyń ıegerlerine eńbekpen óteý merzimin 1 jylǵa shegerý múmkindigi beriledi, dep habarlaıdy Egemen.kz Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligine silteme jasap.

28 Aqpan, 2023

Dopıng daýynan sabaq alatyn kez jetti

Keıingi jyldary qazaq sportynyń damýyn tejep turǵan bir másele bar bolsa, bul – sportshylardyń jegiqurtyna aınalǵan dopıng daýy. Kezinde Olımpııa oıyndary, álem chempıonattary sekildi el mereıin asyratyn iri-iri baıraqty dodalarda daralanyp, qazaq halqyna úlken qýanysh syılaǵan sportshylarymyzdy jer-kókke syıǵyzbaı, tóbemizge kótergen edik. О́kinishke qaraı, kóp uzamaı sol sańlaqtarymyzdyń Olımp shyńyn qıturqy jolmen baǵyndyrǵany dáleldenip, jer-jahannyń jankúıerleri aldynda masqara boldyq...

28 Aqpan, 2023

Bozoq: ulttyq park – darqan dala jylnamasy

Táýelsizdik jyldarynan beri qoǵamda tarıhqa degen qyzyǵýshylyq artty, arheologııalyq jáne jazbasha derekkózderdiń keń aýqymyn zertteýge múmkindik te kóbeıdi. «Mádenı mura», «Tarıh tolqynynda» baǵdarlamalaryn iske asyrý barysynda ultymyzdyń orasan zor mádenı murasyn zerdeleýdiń tutas júıesi quryldy. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ár halyq óz tarıhyn bóten ıdeologııanyń yqpalyna túspeı jazýy kerek ekenin atap ótken edi. Soǵan saı tamyryn tereńnen tartatyn ǵylymı jumystar búgingi tańda da ekpindi júrgizilip keledi.

28 Aqpan, 2023

El dáýleti – eseli eńbek

Jambyl aýdanyna qarasty Tastóbe aýylyndaǵy «Qyzyl dıhan» óndiristik kooperatıviniń qurylǵanyna shırek ǵasyrdyń júzi boldy. Jemisti eńbek etip kele jatqan kooperatıvtiń jumysyn jaqsy baǵalaıtyndar az emes. Nýrıtdın Begmanov basqaratyn ujymda aýyl sharýashylyǵyna qajetti tehnıkalar jetkilikti. Sondaı-aq basshylyq qyzmetkerlerdiń jaǵdaıyn jaqsartýǵa da basymdyq berip otyr.

27 Aqpan, 2023

Bastapqy satydaǵy úderiske basymdyq

Prezıdent janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komıssııanyń kezekti otyrysynda Ishki ister mınıstrliginiń qylmystyq úderistiń bastapqy satylarynda azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtaryn qamtamasyz etý jónindegi qyzmeti talqylandy.

27 Aqpan, 2023