Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev keshe jumys saparymen Aqmola oblysynda boldy. Elbasy Shortandy aýdanynyń egistik alqabyna qonǵan tikushaqtan túsisimen «Jáken-1» JShS mehanızatorlarymen kezdesti jáne jıyn-terin naýqanynyń barysymen tanysty.
Qanat Ádilbekov jetekshilik etetin seriktestik astyq ósirýmen aınalysady. Munda 11 057 gektar bolsa, onyń 9 382 gektaryna bıdaı egiledi, qalǵany jaıylymdyq retinde paıdalanylady. Bıylǵy egistik alqabynyń qurylymy bıdaı men arpadan turady. JShS ústimizdegi jyly bıdaıdyń tórt túrinen, atap aıtqanda, jergilikti «Astana», «Astana 2» jáne reseılik «Omskaıa 36», «Omskaıa 28» aýdandastyrylǵan tuqymdarynan bitik astyq jınaýda. «Jáken-1-de» barlyq jumys ozyq tehnologııa negizinde júrgiziledi jáne topyraqty óńdeý men onyń qunaryn arttyrýda ylǵal saqtaýdyń synnan ótken ádis-tásilderi qoldanylady. Bul sharýashylyqtyń agrokeshendik jańa saıasatqa beıim ekendigin kórsetedi.
Qazirgi kúni zamanalyq keń alymdy 9 kombaın jumys ónimdiligin arttyra túsken. Elbasymen áńgime barysynda byltyr gektar túsimdiligin 16,2 sentnerden aınaldyrǵan sharýashylyq dıqandary kórsetkishti eseleı túsetindigin aıtty.
Qazaqstan Prezıdentine Aqmola oblysynyń ákimi Sergeı Kýlagın aýyl sharýashylyǵy kásipornynyń negizgi jumys baǵyttary men óńirdegi agrarlyq sektordy qoldaý sharalary týraly baıandady. Búginde dıqandar qaýymy mańyzdy naýqandy tyńǵylyqty ótkizýge jappaı jumylǵan. Aqmolalyqtar bıylǵy jyly 4,7 mıllıon gektarǵa aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn, onyń ishinde 4,3 mıllıon gektarǵa dándi, 220 myń gektarǵa maıly, 176 myń gektarǵa mal azyqtyq jáne 22 myń gektardan astam alqapqa kartop pen kókónis daqyldaryn ornalastyrǵan. Astyq jınaý naýqanyna 1 qyrkúıek kúni kirisken mehanızatorlar 14 qyrkúıektegi derek boıynsha 2,4 mıllıon gektardyń (55,8 paıyz) astyǵyn bastyryp, qambaǵa 3 mıllıon tonna qyzyl dán quıdy.
Oblys ákimi muny memlekettik qoldaýdyń qaıtarymymen baılanystyrdy. Oraq naýqanyna 8 500 kombaın (onyń ishinde 2 658 ónimdiligi joǵary sheteldik kombaın,
2 600-den astam destelegish, 11 000 birlik astyq tasymaldaý tehnıkasy) jumyldyrylǵan. О́ńir sharýashylyqtary janar-jaǵarmaımen tolyǵymen qamtamasyz etilip otyr. Bul astanalyq oblys bıylǵy merekeli jyly rekordty deńgeıde, ıaǵnı 5,5 mıllıon tonna astyq jınaıtynyna senim qalyptastyrady.
Túpki nátıje alqaptaǵy emes, qoımadaǵy qut-berekemen salmaqtanatyndyqtan, oblystyń agrokeshen salasy bul turǵyda da aıtarlyqtaı qam-qareket jasaǵandyǵy baıqalady. О́ńir basshysy arnaıy lısenzııalanǵan 62 elevator men astyq qabyldaý kásiporyndary qazirdiń ózinde 617 myń tonna jańa ónimdi qabyldap otyrǵanyn baıandady. Buǵan qosymsha, aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń ıeligindegi qoımalardy esepke alǵanda, oblystyń 6 mıllıon tonna astyq qabyldaýǵa múmkindigi bar eken. Jalpy, aýa raıy qolaısyzdyq týdyrmasa, astyq jınaý naýqany jumys kestesine saı 22 qyrkúıekte aıaqtalady dep josparlanýda.
Memleket basshysy jýyrda ótkizilgen Úkimettiń keńeıtilgen májilisinde aýyl sharýashylyǵy kooperasııasy týraly másele kótergende oblys ákimi S.Kýlagındi ónege joralǵysymen ornynan kótergen bolatyn. Bul negizsiz de emes edi. Aqmola oblysynda bul oraıdaǵy jumys belsendi júrgizilýde. Aqmolada óńirlik astyq holdıngi qurylǵan. Bul – respýblıkadaǵy eń iri uıymnyń biri. Onyń quramynda 38 ozyq sharýashylyq jáne fermerlik qojalyqtar bar. Mal sharýashylyǵynda ónim óndirýdi, qaıta óńdeýdi jáne ótkizýdi qamtamasyz etetin 185 kooperatıv tyńǵylyqty ister atqarýda.
Elbasy Nursultan Nazarbaev sapar aıasynda óńirde ósetin aýyl sharýashylyǵy ónimderi kórmesin aralady, onda jergilikti jaǵdaıǵa beıimdelgen bıdaıdyń jańa túrleri tanystyryldy. Munda elimizben qatar, shetelderge de keńinen málim akademık A.Baraev atyndaǵy Astyq sharýashylyǵy ǵylymı-óndiristik ortalyǵynyń atqaryp otyrǵan jumystary laıyqty baǵalandy. Instıtýttyń búgingi qadamdary jáne qol jetken tabystary jaıly ǵylym ordasynyń basshysy J.Qasqarbaev jan-jaqty baıandap berdi.
Memleket basshysy óńirdiń belgili sharýashylyq basshylary, ǵalymdarmen alqap basyndaǵy kezdesýinde respýblıkanyń agroónerkásip kesheniniń ónimdiligin arttyrý úshin aýyl sharýashylyǵy ýnıversıtetteri bazasynda ǵylymı-zertteý ınstıtýttaryn qurý qajettigin atap ótti. Áńgimelesý kezinde astyq jınaý naýqanyn tabysty ótkizý oblys sharýalarynyń aldynda turǵan eń aldyńǵy kezektegi mindettiń biri bolyp sanalatyny atap ótildi. Nursultan Nazarbaev Qytaıǵa jáne О́zbekstanǵa taıaýdaǵy saparlary aıasynda Qazaqstan astyǵyn, maıly daqyldar men et ónimin eksporttaýǵa qatysty birqatar mańyzdy kelisimderge qol jetkizilgenine aıryqsha nazar aýdardy. Memleket basshysyna sharýalar eldiń aýyl sharýashylyǵy salasyna udaıy kóńil bólip, qoldaý kórsetip otyrǵany úshin alǵys aıtty.
– Bıyl respýblıkamyzda astyqtyń shyǵymy óte jaqsy. Qazirgi kezde egin oraǵy qyzý júrip jatyr. Sońǵy derekter boıynsha, elimizde qazirdiń ózinde 14 mıllıon tonnadan astam astyq qambaǵa quıyldy nemese barlyq egis alqabynyń 65 paıyzy jınaldy. Negizgi agrarly aımaqtar Aqmola, Soltústik Qazaqstan jəne Qostanaı oblystarynyń árqaısysy shamamen 5,5 mıllıon tonna astyq alýdy mejelep otyr. Jalpy, bıyl elimizde 20 mıllıon tonnadan astam astyq jınaý kózdelgen, – dedi N.Á.Nazarbaev buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderimen ótkizilgen brıfıngte.
– Aqmola oblysy turaqty damyp keledi, – dedi el Prezıdenti odan keıingi sózinde. – Elimiz daǵdarysty jaǵdaılardy eńsere bilýde. Jaǵdaı kelesi jyly oń sıpat alyp, 2020 jyly turaqty qalypqa enetini anyq. Bul munaıdyń baǵasyna aıta qalarlyqtaı áser etpeıtini belgili. Bul ózgerister elimizdiń basqa aımaqtaryndaǵy sııaqty Aqmola oblysynda da aıqyn kórinis tabýda. Astananyń naryqtyq áleýeti ósip, óńirdiń aýyl sharýashylyǵyna kómektesýde. Aqmolanyń Stepnogor, Kókshetaý, Shýchınsk sııaqty qalalarynda ónerkásip órkendep, jańa kásiporyndar ashylyp jatyr. Jarqaıyń aýdanynda taıaýda iske qosylatyn Masal ken-metallýrgııalyq kombınaty da úlken demeý bolady. Qazir men taýar óndirýshilerden Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna oraı kómekke muqtaj aýyldaǵylarǵa qolushyn sozyp, mektepterdi, aýrýhanalardy, balabaqshalar men kóshelerdi jóndep berýdi suradym. Munyń bári árbir aýylda ómir súrý sapasyn jaqsartý úshin qajet.
Elbasy Nursultan Nazarbaev Úkimettegi jəne birqatar memlekettik organdardaǵy jańa taǵaıyndaýlar men qurylymdyq ózgeristerge qatysty jýrnalıster suraǵyna: «Bul qazirgi syn-qaterlerdi laıyqty eńserý qajettiliginen týyndaǵan qadam,– dep jaýap qaıtardy. – Jaqynda oblystardyń, Astana jəne Almaty qalalary əkimderiniń qatysýymen ótken Úkimettiń keńeıtilgen oty-
rysynda daǵdaryspen kúres jumysynan ekonomıkanyń ósimin yntalandyrý baǵdarlamasyna kóshý jónindegi sharalar talqylandy. Bul qosymsha jumys oryndaryn ashýdy, atap aıtqanda, aýyl sharýashylyǵynda, turǵyn úı qurylysynda jəne basqa da salalarda halyqtyń tabysyn arttyrýdy kózdeıdi. Osyǵan baılanysty jańa Mınıstrler Kabınetiniń aldyna naqty mindetter qoıyldy. Úkimet quramynda jasalǵan ózgerister basqarýshylardyń jańa býynynyń, sonyń qatarynda «Bolashaq» baǵdarlamasy túlekteriniń de ýaqyty kelgenin kórsetedi. Jasalǵan ózgerister halyqtyń əl-aýqatyn arttyrýǵa, ekonomıkalyq kórsetkishterdi jaqsartýǵa, ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge jəne Qazaqstannyń qarqyndy damýyna baǵyttalǵan. Al jańa basshylardyń el aldyndaǵy eńbegin barsha qaýym jaqsy biledi. Jańadan qurylǵan mınıstrlik te ýaqyt úrdisinde jumys isteıtindigine senemin».
Elbasy bilikti, ýaqyt talaptaryn aıqyn sezinetin kadr qajettigi jaıly sózin mynadaı kúlkili bolǵanymen, astarynda zil batpan taǵylym jatqan oqıǵamen baılanystyra ketti: «Bir kezderi men oblystardyń birine ákim taǵaıyndadym. Ekeýmiz kele jatyrmyz, ol «qandaı ǵajap bıdaı, qandaı tamasha bıdaı» dep shattanyp júr. Men sonda «toqtaı tur, bul bıdaı emes, arpa ǵoı» dedim. Ondaı da bolady. Bıdaıdyń sapasy jaqsy, kóńilim toldy, kóńil-kúıim kóterińki, óıtkeni, dıqandar astyq alqabyn dánge toltyrypty. Aýa raıy qarasyp, shashpaı-tókpeı jınap alsańyzdar, nur ústine nur bolar edi. Osy rette Aqmola oblysyna úlken úmit artylyp otyr. Barshańyzǵa sáttilik tileımin», – dedi Memleket basshysy.
Baqbergen AMALBEK,
«Egemen Qazaqstan»
Aqmola oblysy
Sýretter Prezıdenttiń baspasóz
qyzmetinen alyndy