qazirgi zaman talabyna tez beıimdeldi
Qaztutynýodaǵy Saýda-ekonomıkalyq kolledjiniń dırektory, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty Myrzabek KÚJIMOVPEN áńgime
– Myrzabek Tórebekuly, aldymen ózińiz basqaratyn oqý ornynyń maman-kadrlar daıyndaýdaǵy negizgi baǵyt-baǵdaryna toqtalyp ótseńiz.
– Qaztutynýodaǵy Saýda-ekonomıkalyq kolledjiniń bilim berý qyzmeti Memlekettik bilim berýdi 2016-2019 jyldarǵa arnalǵan damytý baǵdarlamasynda qoıylǵan maqsat-mindetter – tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý (TjKB) júıesiniń bedelin arttyrýǵa, TjKB qoljetimdiligin jáne kadrlardy daıarlaý sapasyn qamtamasyz etýge, eldiń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý suranystaryn eskere otyryp, TjKB mazmunyn jańartýǵa, «Máńgilik El» jalpyulttyq patrıottyq ıdeıasynyń rýhanı-adamgershilik qundylyqtaryn jáne salamatty ómir salty mádenıetin nyǵaıtýǵa, sondaı-aq TjKB menedjmentin jáne damý monıtorıngin jetildirip, básekege qabiletti kadrlardy sapaly daıarlaýdy qamtamasyz etýdi júzege asyrýǵa baǵyttalǵan. Al tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý júıesindegi oqý mekemesi qyzmetiniń negizgi baǵyty – ekonomıka jáne IT salasynda bilikti mamandardy daıyndaý. Sonymen qatar, oqý ornynda basty nazar áleýmettik seriktestikter men jumys berýshilerge de aýdarylǵan. Aıta ketý kerek, bul ózara árekettestiktiń ózindik sapalyq baǵyttylyǵy bar. Sol sebepten de kolledj ujymy buǵan bar kúsh-jigerin jumsap keledi.
Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵy qarsańynda bizdiń kolledjge 60 jyl tolady. Onyń irgetasy sol jyldary qarqyndy damyp turǵan tutynýshy kooperasııa salalaryn mamandarmen qamtamasyz etý maqsatynda 1956 jyly Aqmola kooperatıv tehnıkýmy retinde qalanǵan bolatyn. Alǵashqy jyldary kolledjde «Býhgalterlik esep» jáne «Taýartaný» mamandyqtary boıynsha barlyǵy 120 adam bilim alǵan. Osy ýaqytqa deıin kolledj tek Qazaqstannyń ǵana emes, TMD elderiniń birqatar kásiporyndarynda da eńbek etip júrgen myńdaǵan túlekter daıyndap shyǵardy. Túlekter arasynda mınıstrlikter men túrli vedomstvolardyń jetekshileri, kásipkerler men JOO-nyń oqytýshylary kóptep kezdesedi. Oqý ornynyń qanat jaıýyna Aqmola kooperatıv tehnıkýmyna ár jyldary basshylyq etken A.Korolchenko, M.Harjevskıı, V.Maslov sııaqty tulǵalardyń sińirgen eńbekteri zor.
Kolledj naryqtyq ekonomıka talaptaryna sáıkes básekege qabiletti 6 baǵytta, ıaǵnı «Esep jáne aýdıt», «Týrızm», «Marketıng», «Quqyqtaný», «Esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamamen qamtamasyz etý», «Aýdarma isi» mamandyqtary boıynsha mamandar daıyndaýdy jalǵastyrýda. Al oqý úderisi zamanaýı qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etilgen. Kolledjde derbes kompıýterlermen jabdyqtalǵan 8 kompıýterlik synyp jáne 24 oqý aýdıtorııasy oqýdyń qazirgi zamanǵy aqparattyq-kommýnıkatıvtik tehnologııasynyń basty quraly – ınteraktıvti taqtalarmen jabdyqtalǵan. Sonymen qatar, bilim berý sapasyn arttyrý maqsatynda aqparattyq bilim berý ortalyǵy ashylǵan, onda stýdentter men oqytýshylar ınternetti erkin paıdalana alady.
– Oqý úderisinde jańa oqytý tehnologııalaryn paıdalanýdyń jaıy qandaı deńgeıde?
– Kolledjde bul másele oıdaǵydaı sheshilgen dep aıtýymyzǵa bolady. Búginde jańa oqý tehnologııalarynda tıimdi paıdalanylatyn mýltımedııalyq tehnıka jáne basqa da ádis-tásilder keńinen qoldanylyp keledi. Sabaq kezinde oqytýshylar stýdenttiń óz betinshe oqý daǵdysyn qalyptastyrýǵa beıimdelgen dástúrli oqytý ádisterimen ushtastyrylǵan modýldik tehnologııalardy, damytý oıyndaryn, syndarly oqytý teorııasy turǵysynan oılaý tehnologııalaryn da paıdalanady.
«Tehnıkalyq jáne kásiptik bilimdi jańǵyrtý» jobasy boıynsha kolledj oqytýshylary «Arta Software» JShS, «Kazakhstan Prime Innovation» JShS áleýmettik seriktestermen birigip 1304000 «Esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamamen qamtamasyz etý» mamandyǵy boıynsha modýldik oqytý baǵdarlamasyn ázirledi. Nátıjesinde kolledj Astana qalasy Bilim basqarmasynyń buıryǵymen modýldik oqytý baǵdarlamasyn engizý boıynsha synaq alańy bolyp eseptelindi.
Kolledjde sapaly bilim alý, kásibı daǵdyny qalyptastyrý jáne bolashaq mamannyń psıhologııasyn damytý úshin dýaldy oqytý elementteri engizilýde. Elimizdiń zańnamasy aıasynda naqty jumys isteıtin «Stýdent» oqý-zerthanalyq ortalyǵy ashylǵan. Bul ortalyq «Esep jáne aýdıt», «Marketıng» mamandyǵy boıynsha quzyretti mamandar daıyndaý úshin qajetti bilim men daǵdyny qalyptastyrýǵa yqpal etedi.
Stýdentterdiń mamandyqqa degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrý maqsatynda kolledjde áleýmettik seriktesterdiń bilikti qyzmetkerleri tájirıbelik sabaqtar júrgizedi. Mysaly, «Esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamamen qamtamasyz etý» mamandyǵy boıynsha «Arýs Pro» JShS dırektory V.Areshın, «Arta Software» JShS baǵdarlamalaý boıynsha zerthana jetekshileri S.Korobısın men R.Egemberdıev ártúrli baǵdarlamalaý tilderin úıretýde. Kolledjdiń áleýmettik seriktesteri sabaq berip qana qoımaı, sonymen birge, tájirıbeden ótý kezinde óziniń bilimi men biliktiligin dáleldegen túlekterdi jumysqa da alady.
– Búginde oqý baǵdarlamalary biraz ózgeriske ushyrady, oqytýshylarǵa degen talap ta kúsheıtildi...
– Jańa jumys talaptaryna sáıkes oqytýshy róli ózgergen, bilimdi taratýshy jáne tasymaldaýshynyń ornyna, ol joǵary quzyrettilikti keńesshige, baǵyt berýshi ári stýdenttiń kómekshisine aınalǵan. Al stýdentter oqý úderisiniń basty tulǵasy bolyp tabylady. Bilim berý 42 shtattyq oqytýshylar arqyly júrgiziledi, olardyń 14-i joǵary jáne birinshi sanatty mamandar. Kolledjde bilikti jáne bilimdi mamandardy daıyndaý jolynda jyldar boıy erinbeı eńbek etip júrgen oqytýshylar – A.Ústenbekov, S.Qundyzbekova, G.Tildabaeva, G.Músilimova, E.Petko, L.Ybraeva, A.Dametova, N.Júsipova, Ý.Adyrbekovany atap ótken jón.
Bilimdi reformalaý talaptaryna sáıkes oqytýshylardyń biliktilikterin arttyrý máselesine kóp kóńil bólinedi. Oqytýshylar Astana qalasy Bilim berý júıesindegi kadrlardyń biliktiligin arttyrý kýrstarynan udaıy ótip turady. Kolledj oqytýshylary Fransııanyń Sevr qalasyndaǵy, Reseı Federasııasynyń Máskeý jáne Tom qalalaryndaǵy, Belarýs Respýblıkasynyń Mınsk qalasyndaǵy ortalyqtarda, sonymen qatar, áleýmettik seriktesterdiń bazalarynda biliktilikti arttyrý kýrstarynan ótti. Bıylǵy oqý jylynda «Kásipqor» holdıng UAQ uıymdastyrǵan biliktilikti arttyrý kýrsyna 12 oqytýshy qatysty. Onyń ishinde eki oqytýshy «Kásipqor» holdıng UAQ-tyń shtattan tys jattyqtyrýshysy mártebesin aldy.
– Myrzabek Tórebekuly, kolledjde «Esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamamen qamtamasyz etý» mamandyǵy boıynsha «Tehnıkalyq jáne kásiptik bilimdi jańǵyrtý» halyqaralyq jobasy qolǵa alynyp jatqan eken. Endi sol jaıynda aıtyp berseńiz.
– Qaztutynýodaǵynyń Saýda-ekonomıkalyq kolledji «Tehnıkalyq jáne kásiptik bilimdi jańǵyrtý» jobasy boıynsha 57 mıllıon teńge kóleminde grant ıesi bolyp tabylady. Joba Halyqaralyq qaıta qurý jáne damý banki arqyly qarjylandyryldy. Halyqaralyq qaıta qurý jáne damý banki usynǵan bul zaım mamandardyń daıyndyq deńgeıin joǵarylatýǵa, básekege qabiletti tehnıkalyq jáne kásiptik bilim berý júıesin qurýǵa baǵyttalǵan. Jobanyń negizgi maqsaty – tehnıkalyq mamandyq boıynsha oqıtyn stýdentterdi daıyndaý kezinde jańa bilim berý tehnologııalaryn engizýdi kózdeıdi.
Jobanyń negizgi sharttarynyń biri – modýldik oqytý baǵdarlamasyn ázirleý. Ázirlenip jatqan modýldik oqytý baǵdarlamalary daıyndalatyn mamanǵa tek «tehnık-baǵdarlamashy» biliktiligin berip qoımaı, oǵan qosymsha «EEM operatory» jáne «EEM baptaýshysy» biliktilikterin de berýge baǵyttalǵan. Jobamen jumys isteý nátıjesinde kolledj oqytýshylary áleýmettik seriktestermen birlesip, «Esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamamen qamtamasyz etý» mamandyǵy boıynsha ınstıtýttyq damý josparyn ázirledi. Instıtýttyq damý josparynda aımaqta eńbek naryǵynyń áleýmettik-ekonomıkalyq qajettilikteri men talaptaryna sáıkes IT mamandaryn daıyndaý boıynsha úzdik kolledj mártebesine ıe bolýdyń strategııalyq maqsaty aıqyndalǵan. Onyń damý baǵyttary – áleýmettik seriktestikti, halyqaralyq yntymaqtastyqty jáne kadrlyq áleýmetti damytý. Sonymen qatar, kolledj ımıdjin jaqsartý, bilim berý úderisin jańǵyrtý, materıaldyq-tehnıkalyq qordy nyǵaıtý.
Grantqa bólingen qarjy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi men Halyqaralyq qaıta qurý jáne damý bankiniń kelisimsharty boıynsha zamanaýı qural-jabdyqtar men baǵdarlamalyq ónimder alýǵa, ınteraktıvti oqytýǵa, kolledjdiń pedagogıkalyq qyzmetkerleriniń biliktilikterin arttyrýǵa, oqý-ádistemelik materıaldar men elektrondy oqýlyq quraldaryn ázirleýge jáne basqarý júıesin jetildirýge baǵyttalady. Satyp alynǵan zamanaýı qural-jabdyqtar 5 kompterlik synypta, 2 zerthanalyq jáne serverlik kabınetterde ornatylǵan. Joba aıasynda kolledjge 79 monoblok, 25 derbes kompıýter, 28 planshettik kompıýter, 13 qysqa fokýsty proektor, 13 ınteraktıvti jáne kóp fýnksııaly ınteraktıvti, sondaı-aq, portatıvti ınteraktıvti taqtalar, teledıdar jáne 3 WI-FI roýter satyp alyndy. Buǵan qosa, baǵdarlamalyq ónimderge de qol jetkizdik.
– Aldaǵy jyldary júzege asyrylýy tıis qandaı joba-josparlaryńyz bar?
– Oqý úderisin zamanaýı talaptarǵa jaýap beretin deńgeıde ustap turý úshin, kolledjdiń ınjenerlik-pedagogıkalyq quramy zaman talabyna saı biliktilikterin arttyryp otyrýy tıis. Osyǵan oraı, úzdik qazaqstandyq jáne halyqaralyq tájirıbe negizinde biliktilikti arttyrý júıesiniń tıimdi modelin ázirleý, kolledjdiń jumys berýshilermen yntymaqtastyǵyn nyǵaıtý, bilim berý qyzmetiniń sapasyn qamtamasyz etý, oqý-ádistemelik quraldaryn ázirleý jáne engizý, kolledjdiń ımıdjin joǵarylatý jáne talapkerlerdiń sanyn kóbeıtý mindeti aldymyzda tur.
Áńgimelesken
Álısultan QULANBAI,
«Egemen Qazaqstan»