Naqty nátıjeler baıandaldy

Sandardy sóıletsek: Atyraý oblysynda jalpy óńirlik ónim 1993 jyly 600 mln teńge bolǵan edi. 2016 jyly bul kórsetkish 4 trln 549 mlrd teńgege jetti. О́nerkásip óniminiń kólemi 4 trln 433 mlrd teńgege deıin artty. Qazynaly aımaqtyń respýblıkadaǵy úlesi 23,9 paıyz. Bul – azattyqpen birge araılanǵan Atyraýdyń zor tabysy. Elbasy saıasatyn laıyqty júzege asyryp kele jatqan óńirdiń órkendi órisi. Halyq aldynda ótken jyly atqarylǵan jumystardy baıandap, bolashaqtaǵy maqsattardy baǵdarlaǵan oblys ákimi Nurlan Noǵaev problemalardy da jasyryp qalmady. El bolyp sheshýge, keleshektiń qamy úshin búgin talmaı talaptanýǵa shaqyrdy. Atyraýdyń basty baılyǵy qara altyn desek, ótken jyly 33,7 mln tonna munaı, 15,8 mlrd tekshe metr ilespe gaz óndirilgen. О́ńdeý ónerkásibinde de ósim baıqalady, ony aımaq basshysy hımııa, jeńil óner­kásip, mashına jasaý salalarynyń damýy­men baılanystyrdy. Meshin jylynyń ma­ńyz­dy jańalyǵynyń biri – «Qashaǵan» ken ornynyń iske qosylýy. Sondaı-aq, «Teńiz­shevroıl» kompanııasy jobany ulǵaı­tý jóninde sheshim qabyldady. Bul óz ke­ze­ginde munaı óndirý kóleminiń ósýine múm­kindik beredi. Bıyl 37 mln tonna mu­naı óndirý josparlanyp otyr», dedi oblys ákimi Nurlan Noǵaev. Elbasy osy jo­ba­n­y iske asyrǵan kezde qazaqstandyq qamtý­­dy arttyrýdy tapsyrǵan edi. Taýar­lar­­da, qyz­metterde qazaqstandyq kompanı­ıa­lardyń keń kólemde qatysýy qamtamasyz etiledi. 2016 jyly kásipkerlikti qoldaý kartasy aıasynda jalpy quny 2,8 mlrd teńge bolatyn jeti joba bastaý aldy. Jalpy, oblys boıynsha 44 217 kásipkerlik sýbektisi bar. «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdar­lamasyn júzege asyrýǵa 2,5 mlrd teńge bólindi. О́tken jyly 266 joba qoldaý aldy. Bul baǵyttaǵy jumystar 2015 jylmen salystyrǵanda 67 paıyzǵa artty. «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasy sheńberinde Ulttyq qor esebinen ekinshi deńgeıli bankter arqyly 8,4 mlrd teńgege 53 joba qar­jy­lan­dyryldy. Memleket qamqorlyǵy ásir­ese aýyl kásipkerleri úshin úlken jeńil­dik bolyp otyr. Sońǵy tórt jylda aýyl kásipker­lerin shaǵyn nesıeleýge 807 mln teńge bóli­nip, nátıjesinde aýyldarda 202 bıznes-joba júzege asyryldy, 468 jańa jumys orny ashyldy, dep atap ótti aımaq basshysy. О́tken jyldyń qorytyndysy boıynsha aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kólemi 61,6 mlrd teńge boldy. Sońǵy úsh jylda 643 jańa jumys ornynyń ashylýyna múmkindik bergen 17 joba júzege asyryldy. Baqtyqoja Izmuhambetov oblys ákimi bolǵan kezinde Atyraý oblysynyń aýyl sharýashylyǵy salasynda Qazaqstanda balamasy joq jarqyn jobalar bastalǵan edi. Sol jumystardyń laıyqty jalǵasýyn nazarda ustap kele jatqan N.Noǵaev munaıly aımaqtaǵy atalmysh salanyń damýy ja­ıynda baıandady. 12 túrli ónim óndiretin «Pervomaıskıı», 15 túrli ónim shyǵaratyn «Saraıshyq» birlesken kásiporyndarynyń eńbegi elge aıan. Jylyna 400 tonna shubat, qymyz, aıran shyǵaratyn «Alǵa-1» sharýa qojalyǵy, 92 mln dana jumyrtqa óndiretin «Almaly qus», «Atyraý saýda» qus fabrıkalary, 12,6 mln dana konservilengen et ónimin daıyndaıtyn «Karat», 370 tonna salat, 75 myń konservilengen ónim óndiretin «AtyraýAgroFelıks» seriktestikteriniń de alar asýlary mol. Egin sharýashylyǵynyń egis kólemi ósip kele jatqanynan habardar etken oblys ákimi aýylsharýashylyq ónimderi­men, kókónis, baqsha daqyldarymen, jumyrt­qa, et-sút ónimderimen aımaq ózin-ózi tolyq qamtamasyz etip otyrǵanyn aıtty. Statıstıkaǵa súıensek, 2016 jyly oblysqa ımporttalǵan kókónis 242 tonna bolsa, eksporttalǵan ónim 3 224 tonnany quraǵan, ıaǵnı munaıly óńir ózinen artylǵandy basqa oblystarǵa, tipti Reseı eline shyǵaryp keledi. Qazir oblystaǵy aýyldyq eldi mekenderdiń 79 paıyzy gazdandyrý júıesimen qamtylǵan. Bul saladaǵy iri jobalardyń biri – Qurmanǵazy aýdany Azǵyr óńiriniń eldi mekenderi úshin joǵary qysymdy magıstraldy jáne kentaralyq gaz qubyry, Azǵyr óńirindegi 365 shaqyrym gaz qubyry jelisiniń qurylysy boıynsha qujattar jasaldy. Qyzylqoǵa, Isataı aýdandaryndaǵy aýyldarǵa da gaz barady, dedi ákim. Bul shyn máninde shalǵaıdaǵy sharýalardyń kópten kútken qýanyshy. Sońǵy bes jylda eldi mekenderdiń aýyz sýmen qamtylýy 52 paıyzdan 77,4 paıyzǵa ulǵaıdy. Bıyl toǵyz nysannyń qurylysy júrgiziledi. Sondaı-aq, aýyldardy ortalyqtandyrylǵan aýyz sýmen qamtamasyz etý josparlanyp otyr. Nurlan Asqaruly aıtqan aqjoltaı jańalyqtyń biri – «Atyraý–Astrahan» tas jolynyń qurylysyna qatysty. «Nur­­ly jol» baǵdarlamasyna engen jol qurylysy bıyl bastalady. Buryn ınert­ti materıaldar az jetkizilgendik­ten, jol qurylysy baıaýlap qalǵan edi. Sonyń ózinde oblys boıynsha 167,5 shaqyrym jol jóndeldi. Endi «Qazaqstan temir joly» AQ-pen kelisimshart jasaldy. Aımaq basshysy bıyl 302,5 shaqy­rym avtokólik jo­ly­nyń qurylysy júrgiziletinin málimdedi. Taǵy bir derek, negizgi kapıtalǵa sa­lynǵan ınvestısııa kóleminiń 2 036,9 mlrd teńgege jetkeni. Qurylys jumystarynyń da kólemi ósip keledi. О́tken jyly 558,6 myń sharshy metr turǵyn úı iske qosyldy. Halyqty áleýmettik qorǵaý, densaýlyq saqtaý, bilim berý, mádenıet, sport, jastar saıasaty, quqyq qorǵaý, dinı ahýal boıynsha da jasalǵan jumystardy ortaǵa salǵan oblys ákimi qorshaǵan ortany qorǵaýǵa baılanysty máselelerden de habardar etti. Bul jıynnyń bir ereksheligi, qatań hattama negizinde emes, ashyq mıkrofon jaǵdaıynda ótti. Jınalǵan halyq máse­lelerin aıtyp, jaýap aldy. Belgili jazý­shy-dramatýrg, Qazaqstannyń eńbek sińir­gen qaıratkeri Rahymjan Otarbaev ob­lys ákiminiń mádenıet salasyna degen jana­shyrlyǵyna alǵysyn aıtyp, «Atyraý–Astrahan» tas jolyn «Bókeı joly» dep ataý jóninde usynysyn ortaǵa saldy. Sondaı-aq, Memlekettik syılyqtyń ıe­geri, aqyn Esenǵalı Raýshanov pen Qazaq­stannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, qalam­ger-jýrnalıst Mereke Qulkenov lebiz bildirdi. Oblys ákiminiń jyldyq esebin eki myńnan astam qatysýshylardan bólek, jergilikti telearna men áleýmettik jeliler arqyly oblys turǵyndary tyńdady. Baqytgúl BABASh, «Egemen Qazaqstan» Atyraý oblysy