Bıznes ahýaldy jaqsartýǵa jalpyulttyq basymdyq kerek

Keshe Parlament Senatynda «Bıznestiń quqyqtary men múddelerin qorǵaýdy zańnamalyq turǵydan qamtamasyz etý jáne «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy men memlekettiń osy saladaǵy ózara is-qımyly týraly» degen taqyrypta Parlamenttik tyńdaý boldy. Onyń jumysyna Senat Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev qatysyp, sóz sóıledi. О́z sózinde Q.Toqaev bız­nes­tegi azamattardyń qu­qyq­tary men múddelerin zań turǵy­synan qorǵaýdy qamtamasyz etý – ózekti másele ekenin aıtty. Odan ári Tóraǵa Memleket basshysy óziniń kezekti Joldaýynda bıznes ahýal­dy túbegeıli jaqsartý jáne onyń aıasyn keńeıtý – negiz­gi basymdyqtarynyń biri bolyp tabylatynyn atap ótti. Pre­zı­dent bizdiń aldymyzǵa buqara­lyq kásipkerlik pen báse­kelestikti odan ári damytý, bıznes shyǵyn­daryn barynsha azaıtý, mem­leket kórsetetin qyzmetterdiń bir­qataryn bızneske berý, baǵa men tarıfterdi belgileýde ymyra­shyldyqqa jol bermeý jónin­de naqty mindetter qoıdy. Osy mindetterdiń oryndalýy mem­le­kettiń ekonomıkadaǵy úlesin IJО́-niń 15 paıyzyna deıin tómendetýge, al shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesin IJО́-niń 50 paıyzyna deıin ulǵaıtýǵa septigin tıgizýi tıis. Bul – strategııalyq mańyzy bar mindet, dedi Q.Toqaev. Odan ári Tóraǵa elimizde kásip­kerlikti memlekettik qoldaý­dyń zańnamalyq jáne uıym­das­tyrý­shylyq negizderi qalyptas­qanyn, al kásipkerlerge salynatyn salyq­ty, olarǵa beriletin nesıeler men granttardyń sharttaryn jeńil­detý boıynsha aıtarlyqtaı ju­mystar atqarylǵanyn atap ótti. «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy men «Damý» kásipkerlikti damytý qory elimizdegi barlyq kásipkerlerge úlken kómek kórse­týde. Elbasynyń tapsyrmasy boıynsha «Bıznestiń jol kartasy», «Agrobıznes-2020», Indýstrııalyq jáne ınnovasııalyq damý baǵdar­lamalary ázirlenip, tıimdi iske asyrylýda. Bıylǵy jyldan bastap kásipkerlikti yntalandyrý jáne damytý maqsatynda 2017-2021 jyl­darǵa arnalǵan "Tıimdi eńbekpen qamtý jáne buqaralyq kásipkerlikti damytý baǵdarlamasyn" iske asyrý jumysy bastaldy, deı kelip Qasym-Jomart Kemeluly memlekettiń bıznes-ahýaldy jaqsartý úshin bar kúsh-jigerin salyp otyrǵanyn sóz etti. Sonymen birge ol qabyldanǵan sharalardyń áli de jetkiliksiz ekenin tilge tıek etti. El ekonomıkasynyń basym bóligin áli kúnge deıin munaı jáne taý-ken metallýrgııasy sektorynan turatyn iri bıznes quraıdy, ıaǵnı ekonomıkany ártaraptandyrý týra­ly aıtý áli erte. IJО́-degi shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi 25 pa­ıyzdan aspaıdy. Onyń ba­sym bóligi saýda jáne aýyl sharýa­shylyǵy salalaryna tıesili. Al damyǵan elderde shaǵyn jáne orta bıznes ekonomıkanyń negizgi arqaýy bolyp tabylady jáne ol IJО́-niń 50 paıyzdan astamyn qamtamasyz etedi. Otandyq bıznes-orta ınnovasııalardy paıdalanýda áli de belsendi emes. Qazaqstannyń IJО́-sindegi ınnovasııalyq ónimniń úlesi 2015 jyldyń qorytyndylary boıynsha shamamen bir-aq paıyzdy quraǵanyn kóldeneń tartady. Biz Elbasy aıqyndap bergen min­det­terge qaıshy kelip otyrǵan osyn­daı ahýaldyń ne sebepten oryn alyp otyrǵanyn egjeı-teg­jeı qarap, anyqtaýymyz qajet, dedi ol. Odan ári Tóraǵa osyndaı ahýal­dyń ornap otyrǵan sebepteri­ne toqtaldy. Kóptegen damyǵan elderde, mysaly, Germanııada mem­lekettiń qoldaýyna qaraǵanda ká­siporynnyń derbestigine ba­sym­dyq beriletinin atap ótken jón. Mem­leket kásipkerlikke tehno­logııalardy usyný, tıisti eko­no­mıkalyq aqparat berý, ınno­vasııa­lyq qyzmet túrlerin yn­talandyrý arqyly ǵana qol­daý kórsetedi, dedi ol. Biz elimiz­de­gi óndiristik jáne joǵary teh­nologııaly bıznesti damytýǵa erek­she nazar aýdarýymyz qajet. Memlekettik qoldaý dál osyn­daı kásipkerlikke baǵyttalýy tıis, onyń ishinde olardy kvazı­mem­lekettik sektor tarapynan tapsyrystarmen qamtamasyz etý asa mańyzdy. Sondyqtan, óndiristik bıznesti, atap aıtqanda, keleshegi zor dep sanalatyn salalardy yntalandyrýda memleket óndirispen aınalysatyn kásipkerlerdi iriktep, solarǵa qoldaý kórsetip, neǵurlym qolaıly jaǵdaı týǵyzýy qajet. Bul salyq salý júıesine de qatysty. О́ndirispen aınalysatyndarǵa eleýli artyqshylyqtar usynylýy qajet. Kásipkerlerdiń qyzmetine qatań baqylaý júrgizip, olardy birden jazalaý sharalaryn qoldan­ǵannan góri, sondaı jaǵdaılardy boldyrmaýdyń amaldaryn qaras­tyryp, eskertý jasaý tetikterine kóshý qajet. Sóziniń qorytyndysyn­da, Q.Toqaev Prezıdenttiń jańa Jol­­­d­aý­yndaǵy talaptardy iske asy­rý sheń­berinde ekonomıka sala­syn­daǵy qylmystarǵa qoldanylatyn jaza­­lar­dy jeńildetip, kásipkerlik or­t­adaǵy quqyq buzýshylyqtarǵa qa­tysty sanksııalar qoldaný máse­lesine salmaqty túrde qaraǵanymyz jón ekenin atap kórsetti. Parlamenttik tyńdaýda «Ata­me­ken» Ulttyq kásipkerler pala­tasy basqarmasynyń tóraǵasy Abylaı Myrzahmetov negizgi baıan­damany jasap, bıznes-ahýaldy jaqsartýdyń joldary týraly aıtty. Onyń oıynsha, aldymen salyq salýdy jeńildetý kerek eken. Salyqtyq ákimshilendirýdi jeńildetý, beriletin jeńildikterdi durys arnaǵa burý mańyzdy mindet deı kelip ol: «Búgingi tańda osy máseleni keńinen saraptaý kerek. Salyqtyq sharalar ınvestısııa tartýǵa, otandyq ekonomıkanyń óndiristik salasyn damytýǵa qyzmet etýi kerek. Bıznes-ahýaldy jaqsartýdaǵy ekinshi másele ShOB-tyń damýyna erkindik berip, ony memlekettik retteýdi azaıtý qajet. Bul turǵyda tekserister men baqylaýlardy barynsha azaıtqan jón», dedi ol. Parlamenttik tyńdaýda A.Myr­­zah­­metovten basqa Bas pro­ký­ror­dyń orynbasary Marat Ahmet­janov, Ulttyq ekonomıka mı­nıstri Tımýr Súleımenov, Qar­jy mınıstri Baqyt Sultanov, «Shetel­dik ınvestorlardyń qazaq­standyq keńesi» assosıasııasy basqarmasynyń tóraǵasy Ýlf Vokýrka, Qaraǵandy oblysy ákimi­niń orynbasary Marǵulan Kári­bekov jáne t.b. sóz sóıledi. Otyrysty moderatorlyq etýshi Asqar Beısenbaev qorytyndylap, búgingi tańda elimizde kásipkerlikti memlekettik qoldaýdyń quqyqtyq jáne uıymdastyrýshylyq negizderi tolyq qalanǵan jáne sońǵy jyl­dary iskerlik jaǵdaı jaqsarýda dep aıtýǵa barlyq negiz bar ekenin aıtty. Qurylǵan ekonomıkalyq ıns­tıtýttar turaqty ekonomıkalyq ósimge tikeleı yqpal etedi. Al eko­­nomıkalyq ósimniń negizgi ele­mentteriniń biri – jekemenshik quqyǵyn qorǵaý bolyp tabylady. Qazaqstandaǵy bıznes quqyǵy men múddesin qorǵaýdy zańnamalyq qamtamasyz etýde búgingi tyńdaý­da aıtylǵan usynystar men eskert­pelerdiń barlyǵynyń da úlken tájirıbelik qundylyqtary bar jáne aldaǵy ýaqytta Senat depýtattary, memlekettik organdar olardy zerdelep, óz jumysynda eskeretin bolady, dedi. Otyrystyń aıaǵynda Parla­ment­tik tyńdaýdyń usynym joba­lary qabyldanyp, iske asyrylýy úshin olar Úkimetke, salalyq orta­lyq jáne jergilikti atqarýshy or­gandarǵa, tıisti uıymdarǵa jibe­ri­letin boldy. Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan»