Halyqaralyq ana tili kúni ataldy

1999 jyly IýNESKO-nyń Bas konferensııa­sy jarııalaǵan, sodan beri mádenı ártektilikti ja­qyndatyp, kóp til meńgerýge septigin tıgizý úshin jyl saıyn atalyp ótetin Halyqaralyq ana tili kúnine baılanysty Almatydaǵy Dostyq úıin­de birqatar is-shara uıymdastyryldy. Bas­ty maqsaty – Qazaqstandaǵy etnos ókil­de­riniń lın­gvıstıkalyq áralýandyǵy men kóp­tildilikti já­ne olardyń mádenı dástúrin qol­daý. «Til birligi» dep atalatyn sharaǵa Qazaq­s­tan ­halqy Assambleıasynyń, Qazaqstan Jazý­shylar odaǵynyń, respýblıkalyq jáne qa­la­lyq etnomádenı birlestikterdiń ókilderi, shyǵarmashylyq zııaly qaýym ókilderi, res­pýb­lıkalyq «Myń bala» mádenı-aǵartýshylyq jo­ba­synyń jeńimpazdary qatysty. Halyqaralyq ana tili kúni aıasyndaǵy shara qatysýshylarynyń al­dyn­da Qazaqstan halqy Assambleıasy Tó­­raǵasynyń orynbasary L.Pıtalenko, Áde­bı­et jáne óner ınstıtýtynyń dırektory Ý.Qalıjanov, Halyqaralyq «Qazaq tili» qo­ǵa­mynyń tóraǵasy О́.Aıtbaev, S.Muqanov pen Ǵ.Músirepov murajaılarynyń dırektory Á.Qaıyrbekov, qoǵam qaıratkeri A.Osman, Al­ma­­ty qalasy tilderdi damytý basqarmasynyń bó­­lim jetekshisi B.Qalymbet sóz sóılep, tildi meń­­gerý men bilýdiń, qasıeti men saqtaýdyń ma­ńy­zy týraly aıtty. «Qoǵamdyq kelisim» RMM dırektorynyń oryn­basary T.Jaqııanov respýblıkalyq «Myń bal­a» mádenı-aǵartýshylyq jobasynyń aıasynda ótken jyly atqarylǵan jumystarǵa esep be­rip, bıylǵy jyly oryndalýy tıis jospardyń maq­saty men mindeti týraly áńgimeledi. «Myń ba­la» jobasynyń 2016 jylǵy jeńimpazdary men olardy daıyndaǵan qazaq tili men ádebıeti pán­deriniń muǵalimderin alǵys hattarmen já­ne estelik syılyqtarmen marapattady. Almaty qalasy boıynsha joba jeńimpazy atan­ǵan Týraly Mamedov óz sózinde óskeleń ur­paqty mem­lekettik tildi meńgerýge shaqyrdy já­ne 2017 jyl­ǵy «Myń bala» jobasynyń bas­talǵany jó­nin­de habarlady. Sondaı-aq, etno­mádenı bir­les­tikterdiń jastary óz tilinde Táý­el­siz­dik­tiń 25 jyldyǵyna arnaǵan avtorlyq óleń­de­rin oqy­dy. Aıasyna birneshe sharany qamtyǵan Halyq­ara­­lyq ana tili kúnine arnalǵan jıynnyń bi­ri bel­gili jazýshy-kınodramatýrg Smaǵul Elý­baı­dyń etnomádenı birlestik jastarymen ótkizgen kez­desýi boldy. S.Elýbaı óziniń shy­ǵar­­mashylyq jo­ly týraly áńgimelep, tildiń arqasynda ǵana adam­dar óz ultynyń rýhanı baı mu­rasyn saqtap, da­myta alatynyn aıtty. Dál osy kúni Dostyq úıinde etnomádenı bir­­lestik ókilderiniń qazaq tilin meńgerý deń­geıin «qaztest» júıesi boıynsha anyqtaıtyn dıagnostıkalyq testileý júrgizildi. Sharaǵa ártúrli etnomádenı birlestikten 170-ten astam ókil qatysty. Aıgúl AHANBAIQYZY, «Egemen Qazaqstan» ALMATY