90-jyldardyń basynda KSRO-daǵy 700 myń sottalýshynyń 100 myńy Qazaqstannyńkolonııalarynda jazasyn ótegen. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda elimiz túrmedegiler sany boıynsha AQSh pen Reseıden keıingi úshinshi orynda bolǵan. 25 jyl ishinde Qazaqstanda jaza óteýshiler sanyn qysqartý maqsatynda 8 ret raqymshylyq jasaldy.
Memleket basshysynyń tapsyrmasymen qylmystyq saıasatty izgilendirý jumystary júrgizilip jatyr. Bas prokýratýrada «Túrme reformasynyń» IV forýmy ótedi. Onyń barysynda sońǵy úsh jyldaǵy jumys qorytyndylanady, dep málimdedi Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz máslıhatynda Bas prokýrordyń orynbasary Marat Ahmetjanov. Ol «Túrme reformasynyń» birinshi forýmy 2013 jyldyń aqpanynda ótkizilgenin, onyń sheńberinde «Túrme halqyn azaıtýdyń 10 sharasy» jobasy bastaý alǵanyn eske saldy.
«Atalǵan forýmda qalyptasqan usynystar Is-sharalar josparyna engizilip, Parlament depýtattarynyń, Joǵarǵy sottyń, IIM, halyqaralyq quqyq qorǵaýshy uıymdarynyń taraptarynan qoldaý tapty. Jańa Qylmystyq jáne Qylmystyq-atqarý kodeksterine qosyldy. Jobany úsh jyl ishinde júzege asyrý nátıjesinde Qazaqstanda túrmedegilerdiń sany 30% azaıdy, 2012 jyly jaza óteýshiler sany 52 myń bolsa, 2016 jyldyń sońynda 36 myń adamdy qurady, – dep atap ótti M.Ahmetjanov. – Halyqaralyq reıtıngte Qazaqstan 35-shi orynnan 68-ge tómendedi. Eki jyl ishinde qylmystyq-atqarý júıesiniń 7 mekemesi jabylyp, bıýdjettiń 12 mlrd teńgesi únemdeldi».
Sonymen qatar, «Túrme reformasynyń» IV forýmynda «Kolonııalarda jumyspen qamtý - 2017» jáne «Áleýmettendirý – sen qoǵamǵa kereksiń» jobalaryn iske asyrý nátıjelerin talqylaý josparlanǵan. Bas prokýrordyń orynbasary forýmnyń ekinshi bóliginde «Azaptaýsyz qoǵamǵa» jańa jobasy, sondaı-aq olardy boldyrmaýdyń naqty Is-sharalar jospary tanystyrylatynyn aıtty.
«Jobanyń maqsaty – qylmystyq proseste jáne penıtensıarlyq salada azaptaýdy joıý boıynsha zańnamalyq jáne tájirıbelik sharalardy ázirleý jáne júzege asyrý. Azaptaýdy boldyrmaý ınstıtýttarynyń tıimdiligin arttyrý baǵytynda zańnamaǵa ózgerister engizý, sondaı-aq zańdardy jáne tájirıbeni halyqaralyq standarttarǵa jáne ratıfıkasııalanǵan kelisimder men konvensııalar aıasyndaǵy mindetterge sáıkestendirý jobanyń negizi bolyp tabylady», – dep túsindirdi M.Ahmetjanov.
Onyń aıtýynsha, jobada Ystanbul hattamasynyń qaǵıdalaryn tájirıbege engizý sharalary bólek kórsetilgen, onda ulttyq jáne prosessýaldyq erekshelikterge qaramastan, azaptaýdy tıimdi tergeý boıynsha búkil álemniń tájirıbesi jınaqtalǵan.
Aıdar О́RISBAEV,
«Egemen Qazaqstan»