Kongress jumysyna Amerıka, Afrıka, Eýropa jáne Azııa qurlyqtarynan 46 eldiń delegattary, Mádenıet jáne sport mınıstrligi Sport jáne dene shynyqtyrý isteri komıtetiniń qyzmetkerleri, ulttyq kúrestiń ardagerleri men belgili mamandar qatysty.
Kongreste áýeli federasııanyń prezıdenti Serik Tókeev baıandama jasady. Ol ulttyq kúresimiz álemdik arenaǵa shyǵyp, jer júzine tanyla bastaǵan kezden beri atqarylǵan jumystar týraly aıtyp berdi. Serik Adamuly óz sózinde tól kúresimizdiń sońǵy kezderi shartarapqa keńinen tanylǵanyn, odan 30 elde federasııalardyń ashylyp, osy ýaqytqa deıin 7 álem, 11 Azııa, 3 Eýropa men Afrıka chempıonaty, 3 Álem kýbogy men kóptegen halyqaralyq jarystardyń ótkizilgenin, al bıyl tuńǵysh ret qazaq kúresinen jabyq ǵımarattaǵy Azııa oıyndarynda beldesýlerdiń bolatynyn atap ótti.
– Qazaq kúresin álemdik arenaǵa shyǵarý ońaıǵa soqqan joq. Biz bar kúshimizdi jumyldyryp, qarjylyq jáne basqa da qıyndyqtarǵa moıymaı, sheteldik mamandardy kóptep tartýǵa kúsh saldyq. Tek halyqaralyq jarystar uıymdastyrýmen shektelmeı, álem moıyndaǵan beldi uıymdardyń nazaryn aýdarýǵa tyrystyq. Sonyń nátıjesinde, qazaq kúresi 2010 jyly FILA-nyń tolyq múshesi bolyp qabyldandy. Qazir ulttyq kúresimiz boıynsha barlyq beldesýler UWW (Birikken Kúres Álemi) aıasynda ótedi. Osynyń bári tól kúresimizdi jer júziniń tórine shyǵarý úshin jasaǵan jáne jasap jatqan jumystarymyzdyń jemisi.
Bizdiń sońǵy kezdegi taǵy bir jetistigimiz – kúresimizdiń jabyq ǵımarattaǵy Azııa oıyndarynyń baǵdarlamasyna qosylýy. Bul bile – bilsek, úlken jeńisimiz. Endi biz kelesi jyly ótetin jazǵy Azıadanyń kilemine balýandarymyzdyń shyǵýy úshin jumys istep jatyrmyz. Amandyq bolsa bul kúnge de jetemiz, – dedi ol.
Odan ári ol 2010-2016 jyldarda qazaq kúresin IýNESKO tanyp, moıyndaýy úshin qyrýar sharýanyń atqarylǵanyn, byltyr kúresimizdiń atalǵan halyqaralyq uıymnyń 11-sessııasynda «Materıaldyq emes mádenı mura» tizimine engenin, bul oqıǵanyń tarıhymyzda tasqa qashalyp máńgi saqtalyp qalatynyn atap ótti.
– Qazaq kúresi IýNESKO qanatynyń astyna kirýi úshin eń áýeli Halyqaralyq jaýyngerlik óner odaǵy (WoMAU) moıyndaýy qajet eken. Onyń akademııasy Ońtústik Koreıada ornalasqan. Sondyqtan, biz 2010 jyldan bastap alty jyl qatarynan Chhýndjýǵa, WoMAU sessııasyna mamandarymyzdy jiberip otyrdyq. Olar kúresimizdi nasıhattap, Halyqaralyq jaýyngerlik óner odaǵynyń tanyp, bilýine zor yqpal etti. Tarıhı mańyzy zor bul sharaǵa Materıaldyq emes mádenı murany qorǵaý jónindegi Qazaq ulttyq komıtetiniń tóraıymy Hanzada Esenova, IýNESKO jáne ISESKO isteri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq komıssııasynyń bas hatshysy Ásel О́tegenova kóp úles qosty. Sóıtip, byltyr Efıopııada bolǵan IýNESKO-nyń 11-sessııasyna Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Sport komıtetinen Ásııa Amanbaeva men Nurlybek Ermaǵambetov arnaıy qatysyp, 17 memlekettiń daýys berýi nátıjesinde qazaq kúresi materıaldyq emes mádenı mura tizimine kirdi. Bul tarıhı oqıǵa elimizge úlken abyroı ákeldi, – dedi S.Tókeev.
Kongreste Serik Adamuly federasııanyń sońǵy 13 jyldaǵy jumysyn jan-jaqty baıandap bolǵannan keıin, óziniń ornyn basqa adamǵa tapsyratynyn jetkizdi.
Sóıtip, federasııanyń jańa basshysy bolyp elimizge belgili azamat, sport janashyry Islam Ábishev saılandy. Ol buǵan deıin uıymnyń birinshi vıse-prezıdenti qyzmetin atqarǵan. Al Serik Tókeevti delegattar federasııa basshysynyń birinshi orynbasary etip saılady. Sondaı-aq, Nurlybek Ermaǵambetov uıymnyń bas hatshysy qyzmetin atqaratyn bolyp sheshildi.
Jıynda federasııanyń jańa prezıdenti ózine artylǵan senim úshin alǵysyn bildirip, qazaq kúresin damytýǵa bar kúsh-jigerin jumsaıtynyn aıtty. Odan keıin uıymnyń qurmetti prezıdenti Qajymqan Másimov sóz alyp, tól ónerimizge árqashan tilekshi bolyp, qazaq kúresin damytýǵa qolda bar kómektiń bárin jasaıtynyn málimdedi.
Kongrestiń sońynda ulttyq kúresimizdiń damýyna qosqan zor úlesi úshin IýNESKO jáne ISESKO isteri boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq komıssııasynyń bas hatshysy Ásel Erkenqyzy О́tegenova, Afrıka qurlyǵy qazaq kúresi federasııasynyń prezıdenti Hýseın Narker, Azııa federasııasynyń vıse-prezıdenti Tambolı Omarmuhtar, Eýropa federasııasynyń vıse-prezıdenti Sırop Adreasıan, qazaq kúresinen eki dúrkin álem chempıony Estek Erlan, Qazaqstan Respýblıkasynyń eńbek sińirgen sport sheberi Ǵaını Seıdildaev pen 2013 jylǵy álemniń absolıýttik salmaqtaǵy chempıony Maqsat Mázibaev marapattaldy.
Dastan KENJALIN,
«Egemen Qazaqstan»
ASTANA