Jastar máselesin qozǵady

Tústen keıin IKU jastar fo­rýmynyń bas hatshysy, elshi El­shad Iskanderov jýrnalısterge arnap brıfıng ótkizdi. «Jastar fo­rýmy IKU aıasynda 2005 jyly quryldy. Bizdiń shtab-pá­te­rimiz Ystambul qalasynda or­nalasqan. Qatarymyzda 41 qaty­sýshy el bar. Uıym maqsaty ıslam elderindegi jastar saıasatyn úılestirý, jastardyń ıntellek­týal­dy áleýetin damytý bolyp tabylady. Taǵy bir alǵa qoıǵan mindetimiz ár elder jastarynyń arasyndaǵy únqatysýdy bekite túsý. Jastar forýmy kóptegen uıymdardyń áriptesi bolyp tabylady. Bul baıandama birinshi ret jarııalanady. Forýmnyń negizgi maqsattarynyń biri – memleketterdegi bizdiń jastarymyz tap bolatyn máselelerdi sheshýge kómektesý. Ol úshin azamattyq qo­ǵammen tyǵyz baılanysa oty­ryp, úkimetke keńes beremiz. Ke­ńes berýimiz úshin eń aldymen mu­sylman elderindegi jastar úshin qandaı taqyryp máseleli ekenin anyqtap alýymyz qajet. Jáne olar ózge aımaqtardaǵy jastar máselesinen aıyrmashy­ly­ǵy qandaı? Osy úshin biz ar­naıy zertteý júrgizgen bola­tyn­byz», dedi ol. «Nátıjesinde 4 qurlyqta ómir súretin 57 ıslam elderi jas­tarynyń máselelerin naqty baıan­daıtyn eshqandaı sarap­ta­ma­lyq baıandama buryn-sońdy bol­maǵandyǵyn bildik. Mundaı zertteý jumysyn musylman elderi de, álemniń basqa elderi de júr­gizbegen eken. Bizde naqty máse­leler boıynsha birqatar zertteý jumystary bar. Bul zertteý ju­mysyn biz keshe jarııaladyq. Sonymen qatar, mynadaı másele bar. BUU jastar kategorııasyna 25 jasqa deıingi, al jastar forý­my 34 jasqa deıingi adamdy anyq­taýdy usynyp otyr. Osy oraıda, IKU-ǵa múshe 57 eldegi jastardyń ortasha sanyn alatyn bolsaq, bul san 30 mln. adamdy kórsetedi», dedi E.Iskanderov. Baıandama genderlik teńdik, ashtyq, densaýlyq saqtaý, kedeılik, zańnyń ústinen qaraýshylyq, adam quqyǵy, balalar men jas­tardyń quqyn qorǵaý, aqparattyq tehnologııa róli, qarý-jaraqty teketirester, klımat ózgerisi jáne turaqty damý sekildi máse­le­lerdi qamtıdy. Sonymen qatar, kóshbasshylyqty damytý da nazardan tys qalmaǵan. «Biz kósh­bas­shy bolatyn adamdardy daı­yn­damaı bolashaqta úlken saıası máselelerge tap bolamyz. Urpaq­tar sabaqtastyǵynyń úzilýi bar. Biz kóshbasshylyq taqyrybyna sóz qozǵaǵan kezde keıbir elderde atalǵan sózge baılanysty kú­mán­men qaraıdy. Men kótergen máse­leden bólek túsinik paıda boldy. Taǵy bir aıta ketetin jáıt, mu­sylman elderi jastary arasyn­daǵy mádenı únqatysý. IKU el­de­riniń 26%-daıy jastar degen kategorııaǵa kiredi. Musylman ále­mindegi jastar Batys álemindegi jastardan 2 esege kóp. Al olar­dyń máseleleriniń tizimi bilimnen bastalady, dedi jastar fo­rýmynyń bas hatshysy. Baıandama sońǵy kezderi mu­syl­man álemin qamtyǵan áleý­met­tik ózgerister barysynda ja­rııa­landy. Onda halyqaralyq qo­ǵamdastyqqa álemdegi 4 qur­lyq­ty qamtıtyn 300 mln. jastyń shynaıy jaǵdaıy týraly toly­ǵyraq aqparat berýge baǵyt­talǵan málimetter bar. Ol óz tur­ǵysynda jańa, alǵashqy sarap­tamalyq baıandamada 57 IKU elindegi jastardyń aǵymdaǵy damýy men bilimnen bastap keń spektrli máselelerdi qamtıdy. Keltirilgen málimetter naqty derek kózderine silteme jasaıdy. Venera TÚGELBAI.