Alǵys aıtamyz!

«Ústimizdegi jyly biz zeınet­aqy­lar men stı­pendııalar kóle­min, bıýdjettik sala qyz­met­­kerleriniń eń­bekaqy­la­ryn 30 paı­yzǵa ósi­re­miz». Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.Á.Nazarbaevtyń Qazaqstan halqyna Joldaýynan. Elbasy ýádesinde turdy. Ústimizdegi jyldyń 1 shildesinen bastap, ıaǵnı búgingi kúnnen bastap bıýdjettik sala qyzmetkerleriniń jalaqysy 30 paıyzǵa ósetin boldy. Álemniń kóptegen elderinde daǵdarys salqyny áli de qatty sezilip, sonyń saldarynan bıýd­jettik sharalarǵa bólinetin memleket qarjysy shektelip, halqy ereýildetip jatqan tusta Qazaqstan halyqtyń memleket qamqorlyǵyndaǵy bóligine bólinetin shyǵyn kólemin júıeli túrde arttyra túsýde. Joǵarydaǵy jaqsylyqty sonyń taǵy bir belgisi dep túsinemiz. Mundaı jaqsylyqtyń jasalý sebebi, Qazaq­stan ekonomıkasynyń jyldan jylǵa qýattanyp, áleýetiniń arta túskendiginiń belgisi. Ústimizdegi jyldyń basynda zeınetaqy kólemi 30 paıyzǵa artqan bolatyn. Endi, mine, onyń sońyn ala bıýdjettegilerdiń eńbekaqylary men stýdentterdiń shákirtaqylary kóterilip otyr. Osy sharaǵa baılanysty redaksııamyzǵa elimizdiń ár túkpiri­nen bıýdjettik sala qyzmetkerleriniń alǵysqa toly hattary kelip túsýde. Solardyń birqataryn jarııalap otyrmyz. Qýanyshymyz sheksiz Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev halyqqa arnaǵan Jol­daý­ynda «ómir boıy bilim alý» árbir qazaqstandyqtyń jeke kredo­sy­na aınalýy tıis degen talap qoı­ǵan bolatyn. Bul qaǵıdat ustaz­dar qaýymy aldyna da keleli mindetter júkteıtini sózsiz. Eń úzdik ınnovasııalyq, ádistemelik baǵdarlamalarǵa negizdelgen ozyq tehnologııalardy ıgere oty­ryp qazirgi zamanǵa saı sapaly bilim berý bizdiń kúndelikti jumys us­ta­nymymyzǵa aınalǵan. Atamyz qa­zaq «oqý – ınemen qudyq qazǵan­daı» dep tekke aıtpasa kerek. Shákirtimiz mektep qabyrǵasynda alǵan bilimin el ıgiligine jara­typ, otanymyzdyń tulǵaly aza­ma­tyna aınalyp jatsa, biz úshin budan asqan mártebe joq. Á.Dosmuhambetov atyndaǵy da­ryndy balalarǵa arnalǵan mek­tep-ınternatynyń ujymy El­basy­nyń sapaly bilim berý Qa­zaq­stannyń ındýstrııalan­dy­rylýy­nyń jáne ınnovasııalyq damýy­nyń negizine aınalýy tıis degen tujyrymyn basshylyqqa ala otyryp sapaly bilim berý jol­da­ryn jan-jaqty qarastyryp keledi. Jyl ótken saıyn mekte­bi­mizdiń materıaldyq-tehnıkalyq bazasy nyǵaıa túsýde. Sońǵy jyl­dary 2 fızıka jáne bıologııa kabıneti, 8 ınteraktıvti taqta, 2 mýltımedııalyq kabınet alyn­dy. 6 oqýshyǵa 1 kompıýterden keledi. Munyń ózi – úlken jetistik. Qurylý tarıhy ótken ǵa­syr­dyń 30 jyldarynan bastaý ala­tyn oqý ordasynan 10 myńnan as­tam shákirt qanattanyp ushty. Olardyń arasynda Maqtaı Saǵ­dıev, Jaqsylyq Ysqaqov, Oraz Baımuratov, Qaıyrbek Orazov, Metesh Ýtın, Jarasbaı Súleı­me­nov sekildi elimizge belgili tulǵalar bar. Mektebimizde bilikti de táji­rı­beli ustazdar eńbek etedi. Olar­dyń bári joǵary bilimdi, 68 paıyzy – joǵary sanatty mamandar. Álııa Maldybaeva, Álııa Ǵaı­saqyzy, Bátıma Eslám­bek­qy­zy, Qýanysh Mahmetqyzy, Aıjan Shermuhanqyzy, Sara Qaırol­la­qy­zy, Roza Ábdirahmanqyzy sekildi jandar – maqtanyshymyz. Bı­ylǵy jyldy úlken tabys­tar­men aıaqtadyq. Oqý bitirgen 48 túlegimiz ulttyq biryńǵaı testileýge túgeldeı qatysyp, ortasha ball – 115-ten aınaldy. Oljas Ja­qypov 124 upaı jınady. 7 oqýshymyz «altyn belgige», 9 oqýshymyz «erekshe attestatqa» ıe boldy. Búginde 20-dan astam tú­legimiz halyqaralyq «Bolashaq» baǵdarlamasy aıasynda shetelderde óz bilimderin jalǵastyryp júr. Munyń bárin táptishtep baıandap otyrǵan sebebim, ustazdar qaýymyna memleket tarapynan úl­ken qamqorlyq jasalyp, jan-jaqty áleýmettik qorǵaýǵa alyn­ǵanyn gazet oqyrmandaryna jetkizý. Olardyń alańsyz da tolyq­qan­dy jumys isteýi, ómir sapa­syn udaıy jaqsartý nazardan tys qalǵan emes. Qandaı qıyn kez bolsa da, ustazdyń eńbegi oryndy baǵalanyp, zor qurmet kórsetilip keledi. O kezeń artta qaldy. Osyndaıda «Maǵjan Ju­ma­baevtyń «ustazdyń – orny tór­de» degen qanatty sózi eske tú­se­di. Bizdiń mektep «Daryn» márte­be­sin ıelengendikten, jalaqyǵa 40 paıyz ústeme qosylady. Bul da qıyndyǵy men beıneti mol muǵalim eńbegin baǵalaǵandyq. Endi, mine, qarjy daǵdarysyna qaramastan 1 shildeden bastap bıýd­jet qyzmetkerleriniń jal­aqy­sy 30 paıyzǵa óskeli otyr. Al, 1 qyrkúıekten joǵary sanat­ty muǵalimderdiń eńbekaqysy júz paıyzǵa kóbeıetin bolady. Alda da Elbasymyzdyń us­taz­dar qaýymyna degen qanatty qamqorlyǵynyń jalǵasa beretini daýsyz. Kúljan TО́KENOVA, Soltústik Qazaqstan oblystyq daryndy balalarǵa arnalǵan qazaq mektep-ınternattyń dırektory.   Erteńge senim júregińdi jylytady Jahandy qarjy daǵdarysy sansyratyp jiberdi. Teledıdar­dy ashyp qalsań, shet elderdegi adam­dardyń tolqýyn kóresiń. Jurt sharýasy joqtyqtan plakat ustap kóshege shyǵyp ketpeıdi. Kezinde Kentaý qalasynda grekter kóp turǵan bolatyn. Qazaq­stan óz táýelsizdigine ıe bolǵan kezinde osy aǵaıyndar tarıhı otanyna qaıtqan. О́z Otanyna baram degen adamnyń jolyna kim bóget bolady. О́zimiz qatarly jastarynyń ishinde amandyq-saýlyǵymyz du­rys­tary bar edi. О́tkende osynda bir jigitpen ushyrasyp qaldyq. “Bizdiń memleket bolyp qalar qalmasymyz bir qudaıdyń qo­lyn­da tur. Jurttyń erteńgi kún­ge degen senimsizdigi alańdatady. Qazaqstanǵa qyzyǵamyz. Dúnıe­jú­zindegi myqty memleketterdiń birine aınalyp keledi. Nursultan Nazarbaev dúnıe júzindegi ke­meń­ger basshylardyń biri ǵoı. Áıt­pese, júzdegen ulttardyń ókil­deri turatyn jerde báriniń ishi bútin deısiń be, báriniń kó­ńi­lin taýyp ultaralyq dostyqty, beıbitshilikti saqtap qaldy. Men Nursultan Nazarbaevty sol saıasatkerligi úshin-aq qurmetteı­min”, deıdi Hapsalıs tanys. Mundaı áńgimelerdi kóp estip júremiz. Zaman qansha qıyn bolyp jatsa da Qazaqstannyń ma­myrajaı zamandarda qolǵa al­ǵan baǵdarlamalaryn júzege asy­ryp kele jatqandyǵy qýantady. Osydan eki jyl buryn Oń­tús­tik Qazaqstan oblysynda jańa oqý jylynda 21 mektep paı­dalanýǵa berildi. Bul Keńes­ter Odaǵynyń dáýirlep turǵan zamanynda da oryndaı almaǵan sharýasy. Erteńgi urpaqtyń tár­bıeshisi muǵalimder qaýymy da Elbasyǵa erekshe razy. Birinshi shil­deden bastap aılyq jal­aqy­laryna 30 paıyzdyq ústeme qo­sy­lady. Bul degenińiz memleket qamqorlyǵy, erteńgi kúnge degen senimdilik. Bımen QANSEIIT, №87 jalpy orta mektebi dırektorynyń tárbıe isteri jónindegi orynbasary. Ońtústik Qazaqstan oblysy, Shymkent qalasy. Shynaıy  qamqorlyqtyń  úlgisi Ekonomıkanyń yrǵaqty da­mýy­na keri áseri bolatyn jaıttar óte kóp. Árıne, tabıǵattyń apaty qashan bolaryn eshkim de boljap bile almaıdy. Sol sekildi qarjylyq daǵdarystyń sal­qy­ny da ekonomıkanyń qaı sala­syna da aýyr tıedi. Qudaıǵa shú­kir, álem elderin, sonyń ishinde eko­nomıkalyq áleýeti, qýaty jo­ǵary kóptegen memleketterdi tu­ra­latýǵa jaqyndatqan qarjy daǵ­darysynyń salqyny táýelsiz Qazaqstanymyzdyń órkendeýine sonshalyqty áser ete qoıǵan joq. Bul bálkim, Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtaı te­reń­nen oılaıtyn, qııadaǵyny alys­tan shalatyn qyrandaı ke­meń­ger kóshbasshymyzdyń táji­rı­beliginiń jemisi bolar deımin. Qalaı aıtqanda da Qazaqstanda áleýmettik nysandardyń, turǵan úılerdiń qurylysy toqtaǵan joq. Ásirese, mektepter men aýrýhanalar, oǵan qosa mádenıet úıleri de kóptep boı kóterýde. Ár óńir ortalyqtarynda halyq­tyń áleýmettik turmysyn jaq­sar­tý baǵytyndaǵy ońdy istermen birge, ınfraqurylymdyq ny­sandar da iske qosylýda. Ras, halyqtyń turmysy bu­ryn­ǵydan da jaqsara túsýine zeı­netaqy men járdemaqynyń, sonymen birge, eńbekaqynyń tu­raqty berilýi oń yqpalyn tıgizedi. Osy turǵydan aıtqanda, bı­yl­ǵy jyl basynda zeınetaqy men ár túrli sanattaǵy adamdarǵa beriletin járdemaqylar mólsheri 30 paıyzǵa kóterilgeni ózge elder nazaryn aýdarǵan edi. Endi mine, shildeden bastap bıýdjetten qar­jylandyrylatyn mekemelerde jumys jasaıtyndar jalaqysy da 30 paıyzǵa artyp otyr. Buǵan kóp mólsherdegi qarjy kózin tabý árıne, ońaı emesin bilemiz. Ási­re­se, álem ekonomıkasyn qar­jy­lyq daǵdarys áli de shyrmap turǵan sátte. Al Qazaqstanda ulttyq ekonomıkamyz turalaǵan joq. Halqymyzdyń áleýmettik turmysy da tómendegen joq. Azyq-túlik baǵalaryn turaqtan­dy­rý sharalary qolǵa alynyp, halyqty qarjy daǵdarysynyń qys­paǵynda qaldyrmaýdyń nátı­jeli jumystary qolǵa alynýda. Tuńǵysh Prezıdentimiz Nur­sul­tan Nazarbaev budan biraz jyl buryn Ulttyq qor quryp, munaı-gaz salasynan túsetin ta­bystyń qomaqty úlesin atalǵan qorǵa quıdy. Sol kezde bireýler bul durys emes degen pikir bildirdi. Alaıda, Nursultan Nazar­baevtyń el keleshegin oılaǵan sol qadamynyń jemisin mine, álem ekonomıkasyn qarjy daǵ­da­rysy qyspaqqa alǵan sátte kóre bastadyq. Sonyń ishinde beınetti eńbeginiń jemisin kórip otyrǵan zeınetkerler men kóp balaly analar, jas urpaqqa bilim nárin sepken muǵalimder men el-jurt­tyń salamatty bolýyna ólsheýsiz eńbek sińiretin dárigerler, ult­tyń rýhanı kemeldenýine úles qo­satyn mádenıet salasynyń qyz­metkerleri de jyl saıyn jal­aqynyń arta túskenine qýa­na­dy. Árdaıym Nursultan Nazar­bae­vqa alǵysyn bildirip, Qazaq­stannyń órkendegen oń qadamyna tileýlestik bildiredi. Táýelsiz Qazaqstannyń ekonomıkalyq qýa­t­y artqanyn qalaıdy. Qalaı aıtqanda da, qarjy daǵdarysyna qaramastan jalaqymyzdyń 30 paıyzǵa artqanyn Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazar­baev­tyń bizge degen shynaıy qam­qorlyǵynyń úlgisi dep bilemiz. Serik MUHANBETOV, oblystyq mádenıet basqarmasy bastyǵynyń orynbasary. Atyraý oblysy.   Memlekettiń qýattylyǵyn sezinip otyrmyz О́mir – kerýen. Maıda qońyr jelispen ótip jatyr. Keıde alaı-dúleı daýyl bolyp ketetin de kezi bar. Sondaıda kerýenniń kósh­basshysy bilikti, kóregen bolmasa, adasasyń. Bizdiń qoǵam men mem­leket te táýelsizdiktiń alǵash­qy jyldarynda ómirdiń birshama daýylyn kórdi. Adaspaı, aman shyqtyq. Elbasy júrgizgen syn­dar­ly saıasattyń arqasynda. Keńes ókimeti tusynda qoǵam­da­ǵy eń qadirli mamandyq muǵa­lim men dáriger edi. Ásirese, us­tazdyń jóni bólek bolatyn. Jas balaǵa bilim nárin quıyp, ómirlik baǵyt-baǵdaryn aıqyndaıtyn ma­mandyq ıelerin jurt erekshe qadirleıtin. Jasyratyn nesi bar, azattyq alǵan jyldary mu­ǵa­lim­nen qadir ketti. Az ǵana jalaqyǵa baılandy. Jaǵdaıy bolmady. Oqý­shynyń aldyndaǵy bıik tul­ǵasy birte-birte tómendeı bas­ta­dy. Sonyń saldarynan kóptegen ustazdar bazar jaǵalap ketti. Nápaqasyn basqa jaqtan izdedi. Odan beri de jıyrma jyl ótipti. Osy jıyrma jyldyń ishinde el eńsesin tiktedi. Memleket qurý isine qatysty barlyq qaǵıdattar jasaldy. Prezıdent Nursultan Nazarbaev o bastan-aq ekono­mı­ka­ǵa basa kóńil aýdarǵany belgili. «Aldymen ekonomıka, sosyn saıasat» degen tujyrym bizdi ty­ǵy­ryqtan alyp shyqty. Áleýmettik mańyzy zor jobalar qolǵa alyn­dy. Jer astyndaǵy baılyqty ıge­re bastadyq. Aýyl sharýa­shy­lyǵyn damytyp, astyq ónimin jyl ótken saıyn ulǵaıtyp kelemiz. Munyń bári ózdiginen bola qalǵan joq. El úshin jasalǵan ıgiliktiń barlyǵy Elbasy, Ult kóshbasshysy Nursultan Ábish­uly­nyń qajyr-qaıraty, aqyl-pa­rasaty, «qazaqty qaıtsem bas­qa­dan kem qylmaımyn» degen arman-ańsarynan týǵany atqan tańdaı aqıqat. Joǵaryda muǵalimderdiń jaǵ­daı­yn beker aıtqan joqpyz. Soń­ǵy on jyldyń kóleminde muǵa­lim­ge degen kózqaras ózgerdi. Ási­re­se, memleket tarapynan jasalyp jatqan qamqorlyq aıryqsha baı­qalady. Áıteýir jyl saıyn us­tazdyń jalaqysyna ústeme qo­sylady. Bıyl da 1 shildeden bastap aılyǵymyz 30 paıyzǵa art­qaly otyr. Mundaı qamqorlyqty muǵalimderden de basqa bıýdjettik mekemelerdiń barlyǵy sezinip otyrǵany aıdan anyq. Sebebi olardyń da aılyǵy jyl saıyn artyp keledi. Al tabys kózi bir ǵana jalaqysy bolyp tabylatyn mekeme qyzmetkerlerine bul úlken qoldaý, demeý ekeni aıtpasa da túsinikti. Baıaǵy babalarymyz «ózińnen týmaı ul bolmas» degen eken. Sol sekildi óz bıligimiz ózimizge tıip, elimizdi óz azamatymyz basqaryp, qolymyz aýzymyzǵa jetti. Ha­lyq­qa barynsha jaǵdaı jasaldy. Osynyń bári atyńnan aınalaıyn Azattyqtyń jáne Elbasynyń arqasy. Gúlbaný AIDAROVA, №3 oblystyq ońaltý ortalyǵynyń qyzmetkeri. Qyzylorda oblysy, Shıeli aýdany.