Keshe Astanada Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uıymyna múshe memleketter basshylarynyń beıresmı kezdesýi boldy. Oǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev, Qyrǵyz Respýblıkasynyń Prezıdenti Roza Otýnbaeva, Armenııa Respýblıkasynyń Prezıdenti Serj Sargsıan, Tájikstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Emomalı Rahmon, Belarýs Respýblıkasynyń Prezıdenti Aleksandr Lýkashenko, Reseı Federasııasynyń Prezıdenti Dmıtrıı Medvedev qatysty.
«RIXOS» qonaqúıinde UQShU-ǵa múshe elder basshylaryn qarsy alǵan Prezıdent Nursultan Nazarbaev kezdesý beıresmı júretindikten, oǵan galstýksiz kelgen. Alaıda, Reseı Federasııasynyń Prezıdenti Dmıtrıı Medvedev moınyndaǵy galstýgin sheshpegen eken. Qazaqstan Prezıdenti nazary aýyp, kezdesýdiń beıresmıligin eske salǵanda ezýin jımaǵan Reseı basshysy jalmajan galstýgin sheship qaltasyna salyp jatty. Jaıdary kúlkisimen meımandardy qabyldap, otyrys ótetin zalǵa kirgen Nursultan Nazarbaev májilisti bastap ketti.
Ýádeli ýaqytta basqosýǵa kelgenderi úshin memleket basshylaryna alǵysyn jetkizgen N.Nazarbaev: «Mundaı beıresmı kezdesýler naqty bir jaǵdaılar boıynsha bizdiń ózara baılanysymyzdaǵy ózekti máselelerdi keńinen talqylaýǵa jaqsy múmkindik týǵyzady. Osyǵan oraı, búgin biz birqatar máseleler boıynsha pikir almasýǵa jınalyp otyrmyz. Atap aıtqanda, UQShU-ǵa múshe memleketter úshin jahandyq jáne óńirlik táýekelderge qatysty, uıymǵa múshe elderdiń qaýipsizdigi men turaqty damýyna qatysty máseleler kóterilmek. Munda negizinen álemde jáne óńirlerde oryn alyp otyrǵan sońǵy oqıǵalarǵa baılanysty máselelerdiń mańyzy zor. Sondaı-aq múshe memleketter basshylary uıym qyzmetiniń tıimdiligin odan saıyn arttyrý máselelerin talqylaıtyn bolady», – deı kelip, beıresmı kezdesý barysynda aldaǵy ýaqytta AQSh qarýly kúshteriniń Aýǵanstan aýmaǵynan shyǵarylýy, sondaı-aq UQShU jaýapkershiligi aýmaǵyndaǵy tabıǵı jáne tehnogendik problemalar jaıynda áńgime órbip, halyqaralyq lańkestik, esirtki men qarý-jaraqtyń zańsyz aınalymynyń órshý qaterleri týraly jáne aqparattyq qaýipsizdiktiń ózekti máseleleri talqylanatynyn jetkizdi.
– Bul uıymǵa múshe memleketter basshylarynyń besinshi kezdesýi. Al mundaı basqosýlardyń negizi bizdiń elimizde 2008 jyldyń 19-21 jeltoqsany kúnderi qalanǵan bolatyn. Arqanyń altyn alqasy – sulý Kóksheniń gaýhar táji Býrabaıda bastaýyn alǵan osyndaı kezdesýlerde resmı qujat, sheshimder qabyldanbaǵanymen, ol kóptegen mańyzdy máseleler boıynsha oı toǵystyrýdyń tamasha alańy bolǵan edi. Býrabaıdan keıin beıresmı kezdesýler Sholpan-Atada 31 shilde men 1 tamyz aralyǵynda kelesi jyly ótse, 2010 jyldyń mamyrynda Máskeýde, al 2010 jyldyń tamyzynda Erevanda ótken. Endi, mine, Uıymǵa múshe memleketterdiń basshylary jan-jaqtan jol tartyp, Astanadaǵy «RIXOS» qonaqúıinde bas qosty. Máselen, Armenııa Prezıdenti Serj Sargsıan Astanaǵa Armenııadan emes, Kıprden jetipti.
Jıyndy ashqan Prezıdent Nursultan Nazarbaev uıymnyń bıylǵy tóraǵasy Belarýs memleketi bolǵandyqtan, onyń jetekshiligin Lýkashenkoǵa usyndy.
Budan keıingi otyrys jabyq esik jaǵdaıynda ótti. Eki saǵat júrgen jıyn aıaqtalǵan soń taǵatsyzdana kútip otyrǵan jýrnalıster aldyna Belarýs Prezıdenti, UQShU tóraǵasy Aleksandr Lýkashenko shyqty.
UQShU-ǵa múshe memleketter basshylarynyń atynan jıynda kóterilgen máselelerdi ortaǵa salǵan Aleksandr Lýkashenko: «Júzdesý barysynda biz UQShU sheńberinde júzege asyp jatqan jumystardyń barlyǵyna synı kózqarasymyzdy bildirdik. Bul rette, eń aldymen, birqatar kemshilikterdiń, onyń ishinde ishki sıpattaǵy olqylyqtardyń oryn alyp otyrǵanyna nazar aýdardyq. Osy oraıda men búgingi kúni uıymǵa qatysýshy memleketterde kezdesetin problemalardy ǵana emes, uıymǵa qatysýshy memleketterdiń arasyndaǵy máselelerdi de meńzep otyrmyn. Mundaı problemalar barshylyq jáne osyny eskere kele, biz biraýyzdan bıyldan bastap-aq mańyzdy qadamdar jasaýǵa ýaǵdalastyq. Ondaı qadamdar Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uıymynyń rólin arttyratyn bolady», – dedi.
Uıym tóraǵasy aǵymdaǵy jyldyń ózinde UQShU shyn máninde jandanyp, onyń ujymdyq kúshterin jıyntyqtaý men qarýlandyrý isiniń de bıyl aıaqtalatynyn aıtty. Qazirgi kúni álemde, onyń ishinde arab elderinde, Afrıkanyń soltústik aımaǵyndaǵy memleketterde oryn alyp jatqan sońǵy oqıǵalarǵa baılanysty bizde kóptegen árekettesetin baǵyttar týyndaýda. Osynyń barlyǵyn anyq baıqap otyrmyz. Sondyqtan da, biz óz ishimizde birlesken kúshimizdi jumyldyra otyryp, yqtımal túrli qaterlerge qarsy turý sharalaryn júzege asyratyn bolamyz. Mundaı qaterler negizinde, eń aldymen, aqparattyq jáne kıberkeńistiktegi qaýipsizdikke basa nazar aýdarylady. Biz, sonymen birge, uıymǵa qatysty qol qoıylǵan normatıvtik quqyqtyq qujattardyń da ratıfıkasııalanýyn áńgimeledik. Uıymnyń resmı otyrysyna deıin olar ratıfıkasııalanyp, zańdyq kúshine enetin bolady, dedi Aleksandr Lýkashenko.
Al búgingi beıresmı jıynnyń basty leıtmotıvi dep uıymnyń pármendiligin arttyryp, ony kúsheıtý dep aıtýǵa bolady dep oı qorytty UQShU tóraǵasy.
Anar TО́LEÝHANQYZY, Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.