Atyraýda otyn qoımasy qaıta jańǵyrtyldy
«QAZAQSTAN-OEK» JShS («QAZAQSTAN – Otyn-energetıkalyq kesheni») otandyq munaı ónimderi naryǵynda 2001 jyldan bastap jumys atqaryp keledi. Kompanııanyń áriptestermen jáne klıenttermen jumys isteýde 10 jyldyq tabysty tájirıbesi bar. Mundaǵy kásibı ujym jáne tehnıkalyq múmkindikter qyzmetter keshenin qajetti kólemde jáne shapshań júzege asyrýǵa jol ashyp otyr.
«Qazaqstan-OEK» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi bıyl elimizdiń Kólik jáne baılanys qyzmetkerleriniń kásibı merekesi kúnin negizgi áriptesteri «Qazaqstan temirjoly» UK» AQ-men birge arnaıy daıyndaǵan Investısııalyq baǵdarlama aıasynda zamanaýı tehnologııamen jaraqtandyrylǵan Atyraý otyn qoımasyn paıdalanýǵa berilýi saltanatymen erekshe atap ótti. Saltanatty ashylý rásiminde kompanııa qyzmetiniń negizgi tutynýshysy – «QTJ» UK» AQ-nyń vıse-prezıdenti E.Sultanov, «Lokomotıv» AQ prezıdenti M.Medeýbaev, Atyraý magıstraldy jeliler bólimshesiniń dırektory O.Raıysov Investısııalyq baǵdarlama sheshiminiń mańyzdylyǵyn atap ótip, qyzmetkerlerdi kásibı merekesimen quttyqtady. Nysandy paıdalanýǵa berý nátıjesi jobaǵa sáıkes suıyq qoıma parkiniń jalpy saqtaý kólemi ulǵaıtylýy, bóshke ydysqa maıdy ólshep quıý sehynyń salynýy seriktestiktiń qyzmetkerleri men «QTJ» UK» AQ basshylarynyń nazaryna usynyldy.
«QTJ» UK» AQ vıse-prezıdenti E.Sultanov myrza quttyqtaý sózinde, «QTJ» UK» AQ-nyń búginde úlken jetistikterge qol jetkizip otyrǵanyn, atap aıtqanda elimizdiń kólik áleýeti deńgeıiniń joǵarylaýynyń, temir jol jáne onyń quramynyń jańǵyrtýlar boıynsha ótkiziletin is-sharalar boıynsha alǵa basýy rastaıdy, soǵan baılanysty «Qazaqstan-OEK» JShS-nyń qalpyna keltirý jobasy respýblıkanyń barlyq temir jol ınfraqurylymyn jańartýda qurama bólik bolyp tabylady, – dedi.
О́tken jyly kompanııanyń sapa menedjmenti júıesiniń halyqaralyq ISO-9001:2008 standartynyń talaptaryna sáıkestigin UKAS (United Kingdom Accreditation Service) taǵaıyndaǵan sertıfıkattaý jónindegi «BM TRADA Certification» Brıtan Koroldiginiń organy sertıfıkattaǵan. Sertıfıkattaý salasy – munaı bazalarynyń qyzmetteri – munaı ónimderin qabyldaý, saqtaý jáne ótkizý. ISO-9001:2008 halyqaralyq standarttar talaptaryna sáıkestilik HSS sertıfıkatynyń berilýi – tutynýshylar men tapsyrysshylardyń talap-tilekterin qanaǵattandyrýǵa kózdelgen qyzmet sapasynyń qamtamasyz etilýin dáleldeıdi. Bıyl kompanııanyń ınspeksııalyq aýdıtten sátti ótýi nátıjeli jumysty, sondaı-aq kompanııanyń sapa menedjmenti júıesin únemi jaqsartyp otyrýyn rastady.
Qyzmettiń ashyqtyǵy, ári aıqyndyǵy – kompanııa tabystylyǵynyń kepili. Kompanııanyń qarjylyq esebi halyqaralyq standarttarǵa (IFRS) sáıkes keledi. Oǵan halyqaralyq aýdıtorlyq kompanııalar («KPMG Audit», Deloitte&Touche) ótkizetin jyl saıynǵy aýdıt dálel bola alady. Sonymen qatar, aýdıttelgen qarjylyq eseptiń jyl saıyn sáýir-mamyr aılarynda alynýy kompanııa qyzmetiniń tabysty nátıjesi bolyp tabylatynyn atap ótý kerek. О́ıtkeni, aýdıttelgen qarjylyq eseptiń sondaı, nemese erterek kezde alynýy tek baǵaly qaǵazdary halyqaralyq qor naryqtarynda jáne jeke ulttyq kompanııalarda ornalastyrylǵan buqaralyq kompanııalarda ǵana bolady.
Kompanııa qyzmetteri baǵasynyń qurylý aıqyndylyǵy jyl saıyn zańnamaǵa sáıkes bekitilgen tártipte Qazaqstan Respýblıkasy Tabıǵı monopolııalardy retteý jónindegi agenttiginiń taýardyń satylý baǵasynyń negizdelgen deńgeıin qarastyrý jáne maquldaý prosedýrasynan ótý arqyly qamtamasyz etiledi. Sebebi 2008 jyldan bastap, «QAZAQSTAN-OEK» JShS Qazaqstan Respýblıkasy Básekelestikti qorǵaý jónindegi agenttiginiń sheshimimen basym jaǵdaıǵa ıe naryq sýbektileri reestrine engizildi. Budan basqa monopolııaǵa qarsy zańnama talaptaryna sáıkes, kompanııa turaqty negizde, sáıkes memlekettik organdarǵa qajetti esepti, sonyń ishinde toqsan saıyn qarjylyq esepti berip otyrady.
Kompanııanyń bas dırektory Meıramgúl Júzbaevanyń aıtýynsha, strategııalyq mindetterdi iske asyrýdy eskergende, qarjylyq kórsetkishterdiń qozǵalysy jalpy kompanııa jumysynyń tabystylyǵyn kýálandyrady. Mysaly, 2011 jyldyń 1 jarty jyldyǵynyń nátıjesi boıynsha kompanııa ótimdiliginiń ósý qarqyny 2008 jylmen salystyrǵanda +58% qurady. Al aktıvter kiristiligi 13,2 paıyzǵa ósti. Bul kompanııanyń turaqty qarjylyq jaǵdaıyn rastaıdy. Osylaısha kompanııa operasııalyq jáne ınvestısııalyq qyzmetti qarjylandyrý qajettiligin qamtamasyz etetin ótimdiliktiń qajetti qoryna ıe. Aınalmaly kapıtaldy qarjylandyrý boıynsha, ári óndiristik nysandardyń qurylysy men qaıta qurylýyna arnalǵan ashyq nesıelik baǵyttardyń bolýy kompanııanyń qosymsha qarjylyq ıkemdiligin qamtamasyz etedi. Sondaı-aq kompanııanyń tartymdylyǵyn jáne nesıelik qarjyny bergen qarjy qurylymdarynyń senimin dáleldeı túsedi.
Kompanııa qyzmetin negizinen «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasy» AQ («QTJ») jáne onyń enshiles uıymdary tutynady. Qajetti óndiristik jabdyqpen, kiris joldarmen, janar-jaǵarmaı materıaldaryn (JJM) jáne qatty otyndy saqtaýǵa arnalǵan ydystarmen, suıyq qoımalarmen jabdyqtalǵan qoımalardyń tarmaqtalǵan jelisiniń bolýy, sondaı-aq qoımalardyń temirjol taraýlary boıynda ornalasýy «QAZAQSTAN-OEK» JShS-ǵa tapsyrysshynyń talaptaryna sáıkes onyń lokomotıvterine utqyr, ári sapaly qyzmet kórsetýge múmkindik beredi. Bul kompanııada maılar men jaǵarmaılardyń jyldyq aınalymy 30 000 tonnany, sonyń ishinde dızeldi maılar 450 tonnany, benzın 20 000 tonnany, mazýt pen kómir 300 000 tonnany qurasa, lokomotıvterdi dızel otynymen jabdyqtaý kólemi 720 000 astam tonnany quraıdy. «QAZAQSTAN-OEK» JShS-nyń resýrstyq bazasynyń quramyna Qazaqstannyń edáýir aýmaǵyn (80%) alyp jatqan 53 otyn qoımasynan turatyn jelisi kiredi. Osy qoımalarǵa dızeldi otyndy, maılardy jáne jaǵarmaılardy saqtaýǵa arnalǵan syıymdylyǵy 315 myń tekshe metrden asatyn suıyq qoımalar, sondaı-aq qatty otyndy saqtaýǵa arnalǵan jalpy aýdany 160 myń sharshy metrden asatyn arnaıy alańqaılar kiredi.
«QAZAQSTAN-OEK» kompanııasy tolyǵymen jeke menshik kompanııa bolyp tabylady. Kompanııa óz bastamasymen 2010 jyldan bastap Investısııalyq otyn qoımalaryn qaıta qurý baǵdarlamasyn iske asyra bastady. Investısııalyq baǵdarlamanyń sharalaryn júzege asyrý arqyly iske asyrylatyn maqsattar men mindetter respýblıkanyń jalpy ındýstrııalyq damý, sonyń ishinde negizgi óndiristik qorlardy modernızasııalaý, qaıta qurý, salý jáne kúrdeli jóndeý strategııasyna sáıkes keledi. Investısııalyq baǵdarlamany jasaýdyń birinshi kezeńi otyn qoımalarynyń tehnıkalyq jaǵdaıyn tolyq tekserý jáne tabylǵan sáıkessizdikterdi joıý jónindegi jobalyq sheshimderdi anyqtaý boldy. Bul jumysty «Kazgıproneftetrans» ShK» JShS jobalyq ınstıtýty júrgizdi. Otyn qoımalaryn qaıta qurý qatań túrde mamandanǵan jobalyq uıymdar ázirlegen jobalyq-smetalyq qujattamaǵa sáıkes júzege asyrylady. Ol uıymdardyń ishinde memlekettik saraptamadan ótken «Intranskom» JShS, «Munaıgrafıka» JShS, «Aqmaral» JShS bar. Investısııalyq baǵdarlamany iske asyrý qorytyndysy boıynsha kompanııanyń barlyq otyn qoımalary tek qazaqstandyq qana emes, sonymen qatar halyqaralyq standarttar talaptaryna sáıkes kelýi tıis.
Byltyr Jambyl stansııasynda otyn qoımasynyń saqtaý qyzmetterin esepke alý men baqylaý úderisterin keshendi avtomattandyrý júıesi engizilip, qaıta qurý jumysy tolyǵymen aıaqtaldy. Bul avtomattandyrý júıesi lokomotıvterdiń bagyna JJM-dy qashyqtyqtan quıýǵa jáne JJM qozǵalysyn avtomatty túrde esepke alýǵa (sonyń ishinde munaı ónimderin qabyldaýǵa, saqtaýǵa jáne jiberýge) múmkindik beredi. Oǵan qosa, IP-telefonııaǵa tikeleı qosylý arqasynda óndiristik nysany jáne bastapqy derekterdi jınap-biriktiretin bólimshe arasynda derekterdi elektrondyq nusqada kodtap almasýǵa múmkindik týdy. Sóıtip, otyn qoımalarynda engiziletin keshendi avtomattandyrý júıesi avtomatty baqylaý júrgizýge (sonyń ishinde «on-laın rejiminde») jáne óndiristiń tehnologııalyq úderisterin basqarýǵa, sonymen birge, munaı ónimderin qabyldaýǵa, aýystyryp quıýǵa, saqtaýǵa jáne jiberýge, JJM qozǵalysy jónindegi derekterdi avtomatty ortalyqtandyrylǵan túrde jyldam jınaqtaýǵa, esepke alýǵa jáne óńdeýge múmkindik beredi. Elimizdiń búkil aýmaǵynda ornalasqan 53 otyn qoımasynyń jumys isteýi jaǵdaıynda munyń mańyzy óte zor.
Jaqynda Atyraý qalasyndaǵy otyn qoımasynda qaıta jańǵyrtý aıaqtaldy. О́ndiristi turaqtandyrýǵa jáne naryq qubylmalylyǵynyń táýekelin tómendetýge, «QTJ» UK» AQ-nyń qajettiligin únemi qamtamasyz etýge qajetti kólemdegi ónimder qoryn qurý úshin munaı óńdeý zaýyttarynyń mańynda ornalasqan otyn qoımalaryndaǵy suıyq qoıma parkin ulǵaıtý «QAZAQSTAN-OEK» JShS-nyń strategııalyq sheshimderiniń biri boldy. Atyraý otyn qoımasyn qaıta qurý jumystary 2010 jyldyń jeltoqsanynda bastaldy. Qaıta qurý barysynda ábden eskirgen, paıdalaný merzimi 30 jyldan asqan barlyq jabdyq, áldeqaıda áleýetti otandyq jáne ımporttyq óndiris balamasyna aýystyrylyp, jańartyldy. Jańa tómengi aǵyzý qurylǵysyn (ÝSN-150), joǵarǵy quıý qurylǵysyn (ÝNJV-100AS-02) montajdaý arqyly temirjol aǵyzý-quıý estakadasy modernızasııalandy. Munaı ónimderin qabyldaý jáne jiberý úshin manıfoldy tehnologııalyq júıesi bar sorǵy stansasy jetildirildi. Munaı ónimderin temir jol sısternalarynan suıyq qoımalarǵa (RVS) aǵyzý jáne aýystyryp quıý úshin ónimdiligi saǵatyna 120 tekshe metr bolatyn 6NK-9l1s sorǵy ornatyldy. Bul aǵyzý ýaqytyn qysqartyp, vagondyq sısternanyń bosqa turyp qalmaýyna múmkindik beredi. Sonymen birge syıymdylyǵy 200 lıtr bóshke ydysqa maı quıýǵa arnalǵan jıilik óńdegishi bar ónimdiligi saǵatyna 2,5 tekshe metrlik NMSh5-25-2,5 úlgidegi sorǵy ornatyldy. Jyldyń sýyq kezderinde qabyldanatyn maılardy jylytý úshin arnaıy GJE-55 jabdyǵy paıdalanylady.
Jobada qurylys qurylymdaryn totyǵýdan jáne gıdrooqshaýlyqtan qorǵaý qarastyrylyp, tolyqtaı oryndaldy. Munaı ónimderin qabyldaýǵa, saqtaýǵa jáne jiberýge arnalǵan nysandardy salýda mol tájirıbesi bar qazaqstandyq kompanııa – «GlobalStroıSnab» JShS Atyraý stansııasynyń otyn qoımasyn qaıta qurý jobasy boıynsha bas merdiger bolyp tańdaldy. Kompanııanyń búkil shtaty joǵary bilikti mamandardan quralǵan. Osy jobany iske asyrý kezinde bas merdiger qurylys úderisterine qazaqstandyq qurylys materıaldaryn meılinshe kóbirek qoldaný qaǵıdasyn basshylyqqa aldy. Kólemi 3000 tekshe metr jáne 75 tekshe metrlik barlyq suıyq qoıma parkin, barlyq drenajdyq ydystardy jáne metall qurylymdardy qazaqstandyq kásiporyndar jasaǵan. Sorǵy jabdyǵy, tynys klapandary, ysyrmalar, jeńil-jelpi tazartýǵa arnalǵan súzgiler Kedendik Odaq elderiniń ónimderi bolyp tabylady. Sáıkesinshe, Atyraý stansııasynyń otyn qoımasyn qaıta qurý jobasyna salynǵan ınvestısııalardyń 70 paıyzy qazaqstandyq qatysýmen qamtamasyz etildi. Sóıtip, jobaǵa sáıkes suıyq qoıma parkiniń dızel otynyn jalpy saqtaý kólemi 6 859 tekshe metrden 14 679 tekshe metrge deıin ulǵaıtyldy.
– Qazaqstannyń temirjoldarymen júk tasymaldaıtyn, jolaýshylardy bir qaladan ekinshi qalaǵa jetkizetin jolaýshylar quramalaryn jetkizetin teplovozdar únemi toqtamaýy úshin bizdiń qyzmetimizdiń mańyzy zor. Sol sebepten biz barlyq stansııalardaǵy otyn qoımalaryn jańǵyrtýdy qolǵa aldyq. Bıylǵy jyl aıaǵyna deıin, – deıdi «Qazaqstan-OEK» JShS bas dırektory Meıramgúl Júzbaeva, – taǵy da 8 stansııadaǵy otyn qoımasy jańǵyrtylady. Aldaǵy ýaqytta Atyraýdaǵy otyn qoımasynyń qyzmetin esepke alý men baqylaý úderisin keshendi avtomattandyrý júıesimen qamtamasyz etý oıda bar. Jalpy Atyraý stansııasyndaǵy otyn qoımasyn jańǵyrtýǵa shamamen 1 mıllıard teńgege jýyq ınvestısııa salyndy. Keleshekte Qazaqstan – Túrkimenstan shekarasyndaǵy Bolashaq stansııasynda, sondaı-aq, Qazaqstan – Qytaı shekarasyndaǵy Altynkól stansııasynda jańadan otyn qoımasy salynatyn bolady. Bul jańadan salynatyn qoımalarda 50 jumys orny ashylady.
Joldasbek ShО́PEǴUL,
Atyraý oblysy.
Sýretterde: «QTJ» UK» AQ vıse prezıdenti E.Sultanov, «Lokomotıv» AQ prezıdenti M.Medeýbaev jáne «QAZAQSTAN-OEK» JShS bas dırektory M.Júzbaeva Atyraý otyn qoımasynyń saltanatty ashylýy sátinde.