Jaqsy kitap – jan azyǵy. Ásirese, oqyrman úshin jańalyǵy mol, mazmundy dúnıeniń orny bólek. Kitaptyń qundylyǵy onyń kópshilikke qanshalyqty qajettiligimen ólshenbek. Bizdińshe, tanymdyq sıpaty mol sondaı baǵaly basylymnyń biri – «Úlken saıasat syrtynda» («Za kýlısamı bolshoı polıtıkı») atty jańa jınaq. Bul – belgili jýrnalıster Erlan Bekhojın men Vladımır Kýrıatovtyń birlesken týyndysy.
Kitaptyń alǵashqy betin ashqan adam ony sońyna deıin yqylaspen oqyp shyqpaýy múmkin emes. Munda Qazaqstan Prezıdentiniń shet elderge saparlaryna keńinen sholý jasalyp, elimizben yntymaqtastyǵy nyǵaıyp kele jatqan jetekshi memleketterdiń ǵylymy men mádenıeti, tarıhy men ádet-ǵurpy, halqynyń ómir salty, tipti qajetine qaraı jekelegen sáýlet nysandaryna deıin qamtylǵan. Negizinen, syrtqy saıasatty saralaǵan kitaptan Kóshbasshynyń bútin bolmysyn da, túrli elderdiń búgingi tirshiliginiń tutas panoramasyn da ańdaýǵa bolady. Dúnıejúzilik saıasatqa áser etip otyrǵan halyqaralyq bedeldi uıym jetekshilerimen Qazaqstan Prezıdentiniń kelissózderi elimizge zor paıdasyn tıgizip jatqany jınaqta júıeli kórinis tapqan. BUU, Eýropalyq Keńes, Eýropalyq komıssııa, Dúnıejúzilik saýda uıymy, Islam Yntymaqtastyǵy Uıymy, Eýropa Qaıta qurý jáne damý banki, MAGATE, IýNESKO tárizdi uıym basshylarynyń Nursultan Nazarbaevpen kezdesýleriniń mańyzy men máni ashyp kórsetilgen. El ekonomıkasynyń negizgi tiregi bıznes sektory ekenin bir sát te esten shyǵarmaıtyn Elbasy ózi barǵan jerdiń bıznes-kapıtandarymen únemi júzdesip júredi. Bizdiń elde tasyn órge domalatqysy keletin isker jandarǵa Qazaqstandaǵy shet el ınvestorlaryna jasalǵan qolaıly jaǵdaımen Memleket basshysynyń ózi tanystyryp júrgeni kitapta búkpesiz baıandalǵan. Ońtústik Koreıa, Túrkııa, AQSh, Qatar, Avstrııa, Polsha, Iran elderindegi kezdesýler Qazaqstan ekonomıkasyna qomaqty ınvestısııa quıýǵa septigin tıgizgeni dáıekti túrde dáleldengen. Sonymen birge, saparlar aıasynda Elbasynyń qaısybir elderdi Astanadaǵy EKSPO-2017 kórmesine tartýǵa tikeleı yqpal etkeni jáne sol jónindegi naqty kelisimderge qol qoıylǵany aıtylady. Avtorlar toptamada mundaı memleketterge aıryqsha toqtalǵan. Budan bólek, osy kitaptan Nursultan Nazarbaevtyń álemdik deńgeıdegi bastamalarynyń nátıjesinde uıymdastyrylǵan arnaýly forýmdar men sharalar týraly tolyqqandy maǵlumat alýǵa bolady. Antııadrolyq qozǵalystyń belsendi ári bedeldi jaqtaýshysyna aınalǵan bizdiń Prezıdenttiń ustanymdary jahandyq qoǵamdastyqty moıyndatqany elimiz ben Elbasymyz úshin maqtanysh sezimin oıatady. Kitapqa kóz júgirtý barysynda álemniń ár qurlyǵyna jasaǵan saparynda Elbasynyń tek memleketter basshylyǵymen ǵana júzdesýmen shektelmeı, shet elde bilim alyp jatqan Qazaqstan jastarymen de tildesýge ýaqyt tabatynyn ańǵarasyz. Jastarmen osyndaı jyly júzdesýler Fransııa, Polsha, AQSh, Avstrııa jáne t.b. elderge saparlar aıasynda sátti kórinis tapqan. Avtorlar qanshalyqty qaýyrt-qarbalas kezderde de Elbasynyń sonshalyqty jaıdary, sergek kórinetinin, óziniń tartymdy tulǵalyq bolmysynan esh jazbaıtynyna tánti ekenderin jasyrmaıdy. Máselen, buǵan dálel retinde myna bir epızodty aıta ketýge bolar edi: Prezıdenttiń Parıjge kezekti saparlarynyń birinde, Elıseı záýlim saraıynda fransýz orkestri qazaqtyń tanymal áýenderin oryndap turady. Sol mezette Elbasymyz «Kózimniń qarasy» ánine qosyla shyrqaı jóneledi. Beınetaspa bolmaı qalǵanyn baıqaǵan avtordyń biri sol áserli de tarıhı, baǵaly beıresmı sátti óziniń qalta telefonyna túsirip alady. Sonyń arqasynda kórermenniń bul fragmentti keıinnen jaryqqa shyqqan derekti fılmnen tamashalaýyna múmkindik týǵanyna eriksiz rıza bolasyz. «Úlken saıasat syrtynda» («Za kýlısamı bolshoı polıtıkı») atty kitap – osyndaı sáýleli sátterdi, shýaqty shaqtardy da molynan qamtyǵan shuraıly ssenarııler jınaǵy. Jalpy, biz áńgimelep otyrǵan jańa kitap – belgili bir shekteýli ortaǵa ǵana emes, bilmekke, kórmekke qushtar kópshilikke, kózi qaraqty kez kelgen oqyrmanǵa qyzyqtylyǵymen erekshe. Osy oraıda, avtorlar týraly da birer aýyz sóz aıta ketken jón bolar. Erlan Qalıjanulynyń jastaıynan jýrnalıstıkada juldyzy janǵan daryn ıesi ekeni jurtshylyqqa málim. Ol Elbasy jumysynyń qyr-syryn jetik biletin, ásirese, onyń syrtqy saıasattaǵy qyzmetin tereń uǵynǵan sanaýly telejýrnalıstiń biri. Al Vladımır Kýrıatov resmı aqparat berý turǵysynan qamshy saldyrmaıtyn qazirgi qarymdy reporterdiń biri. Túıindeı kelgende, qos avtordyń qalamynan shyqqan bul týyndy – halyqaralyq qatynastar mamandyǵyna mashyqtanyp jatqan jastarymyzǵa álemdik deńgeıdegi is-sharalardyń mańyzdylyǵy men elder arasyndaǵy kelisimderge qol jetkizýdiń qyr-syryn uǵyný úshin basshylyqqa alýǵa turarlyq paıdaly dúnıe dep bilemiz. Aıtpaqshy, kitaptyń taǵy bir basty ereksheligi – ony avtorlardyń ózderi uzynqulaqtan estip, daıyn derekterdi paıdalanbaı, tikeleı Prezıdenttiń janynda júrip jazǵany, oqyrmanǵa usynylǵan aqparattardyń negizinen tikeleı oqıǵa ornynan alynyp, boıamasyz berilgeni dep bilemiz.
Dosulan AITBAEV