Naýryz – Ulystyń uly kúni. Bul – ata-babalarymyzdan beri qaraı urpaqtan-urpaqqa jalǵasyp kele jatqan mereke. Tek keshegi Keńes dáýirinde uzaq ýaqyt óz deńgeıinde atalmaı qaldy. Degenmen, ulttyq qundylyqty qansha jasyrsań da, qapasqa qamasań da, ol jaryqqa shyqpaı qoımaıdy. Mine, halyqqa erkindik berilgen tusta, táýelsizdik alar shaǵymyzda Naýryz meıramymen qaıtadan qýana qaýyshtyq.
Naýryz meıramyn Kavkaz halyqtary da toılaıdy. Ásirese, Ortalyq Azııa elderinde aıryqsha atalyp ótedi. Shyǵys halyqtary kóktemniń shýaǵyn syılaıtyn osy merekeni saǵyna kútedi. Tabıǵat-ananyń dúr silkinetin shaǵy ǵoı. Barlyq tirshilik ıesi jańarady. Qar ketip, dalanyń kók shóbi shyǵa bastaıdy. Tal-terekter búr jaryp, japyraǵy kókteıdi. Adamdar egin egip, aýyl sharýashylyǵyn qolǵa alatyn ýaqyt ta osy. Bul mal tóldeıtin kezeńmen tuspa-tus keledi.
Adam balasyna da áz-Naýryzdyń syılyǵy mol. Júrekterge qýanysh nuryn quıady. Erteńgi kúnderine degen senimderin nyǵaıtyp, úmitterin arttyrady.
Qatal qystan qaljyrap, jem-shópteri taýsylyp shyqqan aýyl adamdary maldyń aýzy kókke tıse, ári qaraı jaǵdaıymyz jaqsara túsedi dep paıymdaǵan. Shynymen de, qysta aryqtaǵan tórt túliktiń bári de kóktemde jaıylymǵa shyǵyp, túlep sala beredi.
Naýryz taǵamdarynyń ózi qýatty. Qystan júdep shyqqan adamdardyń boıyna kúsh-qaırat beredi. Aıtalyq, naýryzkóje jeti túrli qospadan turady. Bul da birliktiń, birigýdiń belgisi.
Elimizde Naýryz meıramyn toılaý dástúri jan-jaqty qalyptasyp keledi. Eshkim de dinine, tiline, tegine bólinbeıdi. Mysaly, qadirli meımandar da, qarapaıym adamdar da ózge ult ókilderi turatyn jerlerde solardyń da ulttyq taǵamdarynan dám tatady. Bul da ózge etnostyń salt-dástúrin, mádenıetin tanyp-bilýdiń bir joly. Naýryzdy toılaý barysynda ulttyq birlestikter óz ónerlerin kórsetedi. Halyq ánderin aıtyp, ulttyq bılerin kópshilik nazaryna usynady. Osynyń bári yntymaq pen birlikke, tatýlyqqa, ózara syılastyqqa bastaıtyn izgilikti jol ekeni daýsyz.
Adamdar Alla taǵalanyń bergen nesibesine shúkirshilik jasap, elde, halyqta molshylyq bolýyn tileıdi. Ata-ájeler «Ulys oń bolsyn, aq mol bolsyn», dep bata berip jatady. Elge, halyqqa degen jaqsy tilekter aıtylady.
Naýryz adamdarǵa erekshe shattyq kóńil-kúı syılaıdy. Osy kúnderi týystar, jaqyn adamdar bir-birine syılyqtar beredi. Naýryzkójeden aýyz tıgizedi. Kórshiler birin-biri qonaqqa shaqyrady. Aıtalyq, ózim jaqsy biletin qazaq halqy úıge kirgen árbir qonaqty yrys keldi dep esepteıdi.
Naýryzda qýanysh pen shattyq adam janyn qanattandyrady. О́kpe, renishke eshqandaı oryn joq. Eger de buryn áldebir sebeppen arazdasyp qalǵan adamdar bolsa, olar osy Naýryzda bir-birine keshirim jasap, qol alysyp, tós qaǵystyryp, tatýlasady.
Dıqandar 21 naýryzda jerdiń tońy jibip, topyraǵynda jylý paıda bolatynyn aıtady. Sol kúnderi jerdiń shóbi kúni-túni úzdiksiz qarqynmen shyǵady. Iаǵnı, Tabıǵat-anamyz barlyq tirshilik ıesine óz syıyn usynady.
Endi osy bir tamasha meıramǵa oraı birtutas Qazaqstan halqyna aıtar tilegimiz – elimiz aman bolsyn, árqashan beıbit zaman bolsyn! Elbasymyzdyń salıqaly saıasatymen alǵa basyp kele jatqan Otanymyzdyń keleshegi jarqyn bolsyn! Memleket basshysynyń Joldaýynda aıqyndalǵan maqsat-múddelerimiz oryndalyp, yrys-berekesi, yntymaǵy jarasym tapqan táýelsiz el bolyp, ǵasyrlar kóshinde alǵa basa bereıik!
Fahrıddın QARATAEV,
Májilis depýtaty,
«Nur Otan» partııasy fraksııasynyń múshesi