Munaıly Maqattyń mereıi

Maqat – Atyraýdaǵy óndiristi aýdannyń biri. Munda jeti qat jer astyndaǵy tabıǵı baılyq – munaı men gazdy el kádesine jaratýshy munaıshylar shoǵyry qalyptasqan. Tipti, ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldarynda osyndaǵy Dossor kenti mańynan óndirilgen munaı maıdandaǵy tankterge quıý úshin tikeleı jóneltilgeni de tarıhtan belgili. ­ Buryn munda munaı-gaz ónerkásibi men temir jol salasynyń ekonomıkany órge súıreıtin basymdyǵy bar edi. Al qazir aýdannyń ekonomıkalyq-áleýmettik ahýa­lyn jaq­sartýǵa sep­te­se­tin salalardyń qa­­taryn sha­ǵyn jáne orta kásipkerlik te to­lyq­tyrdy. Keshe dál osy aýdanǵa arnaıy aıaldaǵan «Táýelsiz Qazaqstan» poıyz­ynyń shtab je­tekshisi Ámirjan Álpeıisov bastaǵan sa­lalyq mınıstrlikter men túrli ko­mıtetterdiń, ulttyq holdıngterdiń tań­daý­ly ókilderi men jetekshi mamanda­ry­nan quralǵan topty jurtshylyqpen bir­ge qarsy alǵan aýdan ákimi Berikqalı Sársenǵalıevtiń aıtýynsha, Maqatta san alýan jobalar iske asyrylýda. Bylaısha aıtqanda, táýelsizdik jyldarynda aýdan turǵyndarynyń eńsesi tikteldi. Oǵan memleket tarapynan kórsetilgen qoldaý men kómektiń orazan zor paıdasy tıgen. Sondaı qoldaýdy da, kómekti de tabıǵı apattyń saldarynan baspanasy búlingen turǵyndar anyq sezindi. Olarǵa ulttyq kompanııalardyń qoldaýymen jańa turǵyn úıler salynyp berildi. Jas mamandar da baspanamen qamtylýda. – Keń jazıraly dalamyzdy baıandy mekenine aınaldyrǵan kóp etnosty elimizde táýelsizdik jyldarynda bekem birligi men yrysty yntymaǵyna syzat tús­pedi. Buǵan jahannyń barsha jur­ty qyzyǵyp qaraıdy. Qarashańyraq – Qazaqstanymyzdaǵy órkendi óz­­­­­­ge­­ris­terge, tútini túzý tynyshtyqqa qy­­­­z­­­ǵana qaraıtyndar da bar. Biz úshin eń bas­­­­tysy – elimizdiń ósip-órkendeýi, yn­ty­­­­­maǵymyzdyń bekemdele túsýi, – dedi «Tá­ý­elsiz Qazaqstan» poıyzynyń shtab je­­tekshisi Ámirjan Álpeıisov. Shyn máninde, bul poıyzdyń kelýine aýdan turǵyndary qyzyǵýshylyq tanytty. Bilikti dárigerler aýdandyq aýrýhanada túrli syrqaty bar tur­ǵyndardyń talap-tilegin jiti tyńdap, óz keńesterin berdi. Biri júregin tyń­dat­ty, endi biri qan qysymyn ólshetti. Kóz janaryn kórsetkender de bar. Dá­­­rigerler aldyna kelgen tur­ǵyn­dar­­­dyń barlyǵyna medısınalyq kó­­me­gin kórsetti. Durys tamaq­taný men ty­nyǵýdyń mańyzdylyǵyn da tur­­ǵyn­darǵa túsindirdi. Máselen, Se­rik­­baı Saqtaǵanov poıyz quramymen kel­gen jo­ǵary sanatty kardıologtyń ke­ńe­si­men júregine em-dom jasaýdyń jo­lyn bilgenine rızashylyǵyn bildirdi. Sol sekildi kásipker Salamat Qýanyshev «Atameken» ulttyq kásipkerler pala­ta­synyń ókilderinen kásipkerlikti odan ári keńeıtý úshin kórsetiletin qol­daýdyń jaı-japsaryna qanyqty. – Táýbe dep aıtalyq, elimiz úshin bıylǵy jyldyń mańyzy aıryqsha. О́ıtkeni, jaqynda Táýelsizdigimizdiń 25 jyldyq mereıtoıyn atap ótemiz. Bul mereıtoıǵa elimiz úlken jetistikpen jetip otyr. Elimiz órkendedi, otandyq ónimderimiz shyǵarylyp jatyr. Kásip­kerler de elge qyzmet etýdi úırendi. Degen­men, máseleniń bári birden sheshimin taba qoımaıdy. Keıde áldebir másele úshin oblysqa, tipti Astanaǵa deıin barýdyń qajettigi týyndap jatady. Adam bolǵan soń syrqattanbaı tura ma? Keı syrqat jandar janyna shıpa izdep Astana, Almaty sekildi iri qalalardaǵy bi­likti dárigerlerge barýyna múmkindigi bo­­la bermeıdi. Al búgin aýdanymyzǵa ká­­s­ibı dárigerler de, túrli salanyń je­tek­shi ókilderi de kelip, qabyldaý júr­giz­di. Bul – biz úshin úlken qýanysh, – deıdi aý­dandyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy Sábıt Qalenov. Iá, Maqat aýdanynyń tur­ǵyn­da­ry «Táýelsiz Qazaqstan» poıyz­ynyń ókilderinen «Jumyspen qamtýdyń jol kar­tasy-2020», «Jastar tájirıbesi», «25 jyl­dyń belesteri» jáne memlekettik qyz­metter usyný máseleleri boıynsha aqyl-keńes aldy. Joldasbek ShО́PEǴUL, «Egemen Qazaqstan» Atyraý oblysy