Áli esimde, sonaý 90-shy jyldardyń basynda, el táýelsizdigin alysymen jer-jerde dinimen qaıta qaýyshqan halyq japa-tarmaǵaı aýyldarynda meshit salýǵa kirisken edi. Solardyń biri ózim týyp-ósken Yntaly aýylynyń bas kótergen azamattary Joldybaı Endibaev, Ábdesh Mádıev, Imambaı Islamov, Kamal О́mirbekov, Tólepbergen Ádilbekov jáne basqalar aǵaıyndardyń basyn qosyp, qolaıly jer tańdap, meshit salýdy qolǵa aldy. Birer jylda kóptiń kúshimen mekteptiń qarsy betinen sol ımandylyq úıi de boı kóterip, oǵan dinı basqarmanyń ruqsatymen Tóregeldi qalpe aty berilgen-di. Tóregeldi qalpe bolsa erterekte Mır-arab medresesin bitirgen, osy aýyldan shyqqan tuńǵysh dinı qyzmet atqarǵan dindar bolǵan. Alǵashqy azan úni de estildi. Bul kún aýyl turǵyndary úshin erekshe qýanyshty kún bolǵany sózsiz.
Sodan beri de 20 jyldan asa ýaqyt ótipti. Ýaqyt óz degenin isteıdi. Ǵımarat eskire bastady. Endi ony búgingi ýaqyt talabyna saı qaıta jańartý qajettigi týyndady. Kópshilik oılana bastady. Osy sátti kútip júrgendeı, aýyldyń perzenti, Shymkent qalasynda turatyn Qarabek qajy Tólbasıev Ordabasy aýdanynyń bas ımamy Bastarbek Kenjeulymen jáne belgili kásipker uldary Serik, Baýyrjanmen aqyldasyp meshit ǵımaratyn qaıta jańartýǵa bel býdy. Eski ǵımarat súrilip, onyń ornyna jańadan kórikti de záýlim, qos munaraly tamasha meshit turǵyzyldy. Burynǵysynan taǵy bir ereksheligi, aýmaǵy edáýir keńeıtildi. 150 kisige arnalǵan ári oǵan jergilikti balalardyń dinı saýatyn ashatyn keń bólme men ımamnyń qyzmettik bólmesi qosyldy. Ǵımarattyń aldyna túrli-tústi tas kirpishter tóseldi. Aýyl mektebi túlekteriniń bir toby temirden aspaly júzim baǵanalaryn turǵyzyp, meshittiń kórkine kórik qosa tústi. Kúzetshi úshin de eki bólmeli turǵyn úı turǵyzylǵan. Jylý júıesi iske qosylǵan. Meshittiń ishi de kórikti. Namaz oqylatyn zalǵa kilem tóselgen. Rasynda da, meshittiń syrtqy kórinisine ishki kórki saı.
Meshittiń ashylý saltanatyna qatysýshylardyń qarasy kóp. Alys-jaqynnan kelgen qonaqtar da az emes. Kópshiliktiń júzi qýanyshtan bal-bul janady. Kelýshiler meshit ǵımaratyn Alla razylyǵy úshin turǵyzǵan Qarakeńe sálem berip, qutty bolsyn aıtysyp jatty. Ile meshittiń ashylý rásimi de bastalyp, ońtústikke belgili qarı Kámiljan Sadyqov qasıetti Quran Kárimnen aıat, súreler oqydy. QMDB-nyń Ońtústik Qazaqstan oblysy boıynsha ókili Ahmetjan Kerimbekov, aýdannyń bas ımamy Bastarbek Kenjeuly men osy joldardyń avtoryna alǵashqy quttyqtaý úshin sóz berildi.
Jańa meshit pen ony saldyrýshy Qarabek qajyǵa qasıetti Quran Kárimniń sońǵy shyqqan Sábıt Ibadýlla men Ermek Muqataıdyń qazaqsha tárjimalary jáne t.b. da dinı ýaǵyzdyq kitaptar tapsyryldy. Aýyl turǵyndary ulttyq dástúrimizge saı Qarekeńe tulpar mingizip, ıyǵyna shapan jaýyp jatty. Bul saltanatta oblys pen aýdannyń belgili eńbek ardagerleri Joldybaı Endibaev, Ismát Tursynqulov, Tólepbergen Ádilbekov, Nuraly Isabekov ózderiniń júrekjardy lebizderin bildirse, «Aı» meıramhanasynda jaıylǵan dastarqan basynda da izgi tilekter jalǵasty: «Qaıta jańarǵan meshittiń ishi ilim men bilimge, shýaqty nurǵa tolyp, jamaǵaty kóbeıe bergeı! Paıǵambarymyzdyń (s.ǵ.s.): «Kim jer betinde Allanyń úıin salsa, Jaratýshymyz oǵan jánnatta saraı salyp beredi», – degen hadısine oraı mol saýaptardy násip etsin!». Alla taǵala kóptiń tilegin qabyl ete gór, áýmın!
Ońǵar О́MIRBEK,
jýrnalıst