Dáriger Gerasımov, kómegińiz kerek

Aýyrǵan balanyń jaǵdaıyn túsinetin anadan keıingi bala dárigeri der edik. Qostanaı oblystyq balalar aýrýhanasyndaǵy Travmatologııa jáne ortopedııa bóliminiń meńgerýshisi Dmıtrıı Gerasımov naq osyndaı jan.  

Ol jaraqattanyp túsken balanyń jaǵdaıy aýyr bolsa, sol kúni úıine barmaýǵa, bólimshede qalýǵa daıyn. Sondaı kúnder men túnder jıi bolyp turady. Naýqas bala jaraqatyna jáne súıek, jalpy bala aǵzasynyń ishten týǵan kemistigine baıla­nys­ty bolǵandyqtan, kún qur­ǵat­paı túrli operasııalardyń ja­salýy – bólimshe jumysynyń erek­sheligi ári qıyndyǵy. Biz kelgen kúni Dmıtrıı Vladımırovıch segiz operasııa ja­sady. Qys aılarynda balanyń jaraqattanýy sıregenimen, jazǵy demalys kúnderinde kúıip qalǵan, bıikten qulaǵan, ıt qap­qan balalardyń jaraqaty tolas­ta­maıdy. Onyń ústine ishten ke­mis týǵan balalarǵa josparmen jasalatyn operasııa- lar da bar­shy­lyq. Kabınetiniń aldynda ba­lasyn jetektegen ata-analar ke­zegi taǵy bar.  – Ortopedııalyq problema­lar, balanyń ishten kemis týýy soń­ǵy jyldary jıilep ketti. Ony der ýaqytynda operasııalyq jol­men túzeý kerek, – deıdi ol. Balalar medısınasyndaǵy osy másele ony kópten tolǵandyratyn. Tájirıbe jınaqtaı júrip, ǵy­ly­m­men aınalysty. Súıekti bala­nyń býyny qatpaı turyp, tú­zep jibergenge ne jetsin. Osy másele boıynsha «Vestnık hı­rýrgıı Kazahstana» jýrnaly­na maqalalar jarııa­la­dy. 2012 jyly ma­qa­lalar jelisi Qazaqstan trav­matologtary-ortopedteri se­z­i­ne qatysýshylardyń úzdik tá­jirıbeleri qatarynda jaryq kórdi. 2010 jyly reseılik ǵa­lym, medısına ǵylymdarynyń kan­dıdaty, jaratylystaný aka­demıgi N.N.Smelyshevpen bir­le­sip, «Rýkovodstvo po chrekostno­mý osteosıntezý» atty kitap shy­­ǵa­rdy. Bul qazir Reseıde de, Qazaqstanda da ortopedter men hırýrgtar ústeliniń ús­­tin­­de jatatyn ádistemelik qu­­ral sanalady. Tek teorııa emes, óz­de­riniń tájirıbesi ar­qy­ly kór­se­tetin emdik shara­lar árip­tes­ter jumysyn jeńil­de­tip qana qoı­maıdy, eń bas­ty­sy, balany qa­tesiz emdeýge kó­mektesedi. Ol «Skolıoz em­deý­diń ınnovasııalyq ádisteri», «Ba­lalar jaraqaty men ortopedııasy» taqyrybyndaǵy semınarlardan da qalǵan emes, úırenýge jalyqpaıdy, árip­tes­­terine óziniń de aıtary az emes. Qatesiz demekshi, Dmıt­rıı Vladımırovıchtiń táji­rı­be­sin­de balaǵa qate jasalǵan ope­ra­sııa­nyń zardabynan aýrýhanaǵa qaı­ta túsken balalardy emdeý az kezdespeıdi.  – Qazaqstannyń medısınasy jaqsy damyp keledi. Ár hırýrg­tiń, ortopedtiń óz isine be­rile, izdenispen qaraýy túpki ná­tıje beredi. Sonymen qatar, soń­ǵy jyldary medısınalyq qu­raldar jaqsardy, ozyq, ınno­vasııalyq tehnologııany meńgerem deseń de kóldeneń tur­ǵan eshkim joq. Al bizdiń ata-ana­lar keıde jeke klınıkalarǵa, alys-jaqyn shet elderge óz be­tinshe ketip qa­lady, al olar­dyń qatelerin kel­gen soń biz tú­zetemiz, – deıdi Dmıtrıı Vladımırovıch. Muny dáriger beker aıtpaǵan edi. «Túske deıin jasaǵan operasııalardyń arasynda kúrdelisi boldy ma?» degen suraqqa ol osylaı qınala otyryp jaýap bergen edi. Aıtýynsha, Reseı dárigerleriniń qate jasaǵan operasııasynan keıin meshel bala qansha jyl qıyndyq kórgen. Sol qateni bala úlkeıip qalǵanda búgin jón­deýdiń sáti túsipti.  – Ǵylymmen aınalysý árı­ne, jaqsy. Biraq qazir esh­qan­daı ýaqytym joq, mine, kórip otyrsyz, jańa ǵana operasııa jasap shyqtym, endi aýrýlardy qabyldaý kerek, esiktiń syr­tynda qansha ata-ana bala­symen turǵanyn kórdińiz. Tús­ten keıin operasııalar qaıta jal­ǵa­sady. Aıyna aýrýhananyń osy bólimshesinen 130-140 ba­la­­ny emdep shyǵaramyz. Al bul san jaz aılarynda 160-qa deıin jetedi, – deıdi Dmıtrıı Vladımırovıch. Ol qyzmet isteıtin bólimshede barlyǵy tórt dáriger ǵana bar. Mamannyń jetispeıtindigin, qıyn salaǵa jastardyń kóńili aýa bermeıtindigin de qynjy­lys­pen aıtyp qaldy. Qaraǵandy me­dısına ınstıtýtyn 1995 jy­ly bitirgen onyń balalar dári­geri mamandyǵy júrek qalaýy bo­latyn. Ol da ustaz kórdi, jas dáriger retinde bar nıetin sala izdendi. Balany jaqsy kórýdi isimen dáleldep júrgen azamat bólimshede apta boıy jumys isteıdi dese artyq aıtqandyq emes. О́ıtkeni, demalys kúnderi jaraqatpen shuǵyl túsetin aýrýlar bolady. Ol aýrýhanaǵa jetkenshe ár mınýtyn sanaıdy. – Qazir balalar aýyr jara­qat­tanady. Baıaǵydaı olar tek attan nemese bıik taldan ǵana qu­lamaıdy ǵoı, qazir tehnıka da kóp, qurylys, tas, ot pen sý bar, adam sanamalap taýysa almaıdy. Bala ıtke, mysyqqa áýes keledi, bir betin túgel ıt jul­yp alǵan oqı­ǵalar da kez­de­sti. Aldymen bala aman qa­lýy kerek, ekinshiden mú­ge­dek bo­lyp qalmaýy tıis. Aý­rý­ha­nadan osyndaı tótenshe sha­qyrý túskende uıqyń shaıdaı ashy­lady, eki ókpeńdi qolyńa alyp júgiresiń. Janym bala­men birdeı shyrqyrap bara jat­qandaı sezinemin ózimdi. Bir balanyń artynda qansha taǵ­dyr turǵanyn bilesiz be? – dep tebirendi dáriger.  Osy aýrýhanada qyzmet etken 22 jylǵa jýyq ýaqytta aldynan júzdegen bala jazylyp shyǵypty. Olardyń aldy aıaq-qoly balǵadaı azamat bolyp, densaýlyqtyń arqasynda bilim alyp, eńbekke, ómirge aralasa bastady. «Dáriger Gerasımov» dese tanymaıtyn ata-ana joq­tyń qasy. О́ıtkeni, bir balany ólimnen, múgedektikten alyp qalǵan dárigerdiń aty júz adam­ǵa jaıylady. Balasynyń aman-saý úıine oralǵanynan keıin ata-ananyń aýzynan Gerasımovtyń aty uzaq ýaqyt túspeıdi. Sondyqtan bolar, Qazaqstannyń ár shalǵaıynan, tipti kórshi elden naýqas balasyn kórsetip alý úshin onyń aldyna keletinder az emes. Bilikti dáriger oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń Qur­met qaǵazymen áldeneshe ret ma­rapattalǵan. Alaıda Dmıt­rıı­ Vladımırovıch úshin aýyr jaǵ­daı­da túsken bala­nyń aýrýhana­dan oınap, kúlip shyqqany – basty marapat. Táýir bolǵan ulyn nemese qyzyn alyp keterde ata-analar da Gerasımovty per­zentiniń jebeýshisindeı kórip, al­ǵysyn jaýdyryp jatady. So­nymen qatar, bólimshege kelgen jas mamandardy qolynan jetek­tep júrip, túsindirip, travmo­tologııa men ortopedııanyń qyr-syryn tájirıbe júzinde ja­lyq­paı úı­re­týi onyń azamattyq beınesin asha túskendeı bolady. 

Názıra Járimbetova, «Egemen Qazaqstan»

Qostanaı