Endi, bıylǵy testileý synaǵynyń negizgi erekshelikterine taǵy bir márte toqtalaıyq. Eń aldymen, Ulttyq biryńǵaı testileý 5 pán boıynsha tapsyrylady. Atap aıtqanda, Qazaqstan tarıhy, matematıkalyq saýattylyq, oqý saýattylyǵy (20 tapsyrmadan, shekti deńgeıi – ár pánnen keminde 5 baldan) jáne tańdaǵan mamandyqqa sáıkes 2 beıindi pánnen (30 tapsyrmadan, shekti deńgeıi 15 baldan kem bolmaýy tıis) tapsyrady. 120 testileý tapsyrmasy boıynsha túlek maksımaldy 140 ball jınaı alady. Tapsyrmalardy oryndaýǵa 3 saǵat 50 mınýt ýaqyt bólinedi.
Ulttyq testileý ortalyǵynyń málimetinshe, bıyl UBT-ǵa qatysýǵa 92 827 túlek nıet bildirip, ótinish jazǵan. Olar bıylǵy mektep bitirýshilerdiń (131 377) 71 paıyzyn quraıdy. UBT tapsyrýǵa nıetti 69 209 túlek qazaq tilinde, al 23 618 mektep bitirýshi orys tilinde tapsyrady. UBT 165 tapsyrý pýnktiniń 1431 aýdıtorııasynda ótkiziledi. Bul aýdıtorııalar baılanys sıgnaldaryn bógeıtin qurylǵylarmen, metall detektorlarymen, UBT barysyn baqylaý jáne jazý beınekameralarymen, sondaı-aq ınternet arqyly onlaın taratý kameralarymen jabdyqtalǵan.
Ata-analarǵa yńǵaılylyqty qamtamasyz etý maqsatynda 108 pýnkttegi UBT barysy monıtorǵa shyǵarylyp, kórsetiledi. Ádettegideı, UBT ótkizý oryndarynda medısınalyq qyzmet pen quqyq qorǵaý organdarynyń ókilderi jumys istep, aýyz sý jáne taǵam ónimderin satý oryndary qyzmet kórsetedi.
UBT-nyń belgilengen tártip boıynsha ótkizilýi men erejelerdiń oryndalýyn qadaǵalaý úshin testileý ótkiziletin pýnktterge Bilim jáne ǵylym mınıstrligi tarapynan joǵary oqý oryndary (75%) jáne kolledjderdiń (25%) oqytýshylary jiberildi. Uıymdastyrý máselelerin sheshý úshin óńirlerde jergilikti joǵary oqý oryndarynyń, bilim bólimderiniń, ákimdikterdiń, quqyq qorǵaý organdarynyń, qoǵamdyq uıymdar men BAQ ókilderinen quralǵan memlekettik komıssııalardy qurý qolǵa alyndy.
Bilim jáne ǵylym mınıstriniń buıryǵymen testileý tapsyrmalary men tehnıkalyq aqaýlyqtar jónindegi apellıasııalyq aryzdardy qarastyratyn Respýblıkalyq apellıasııalyq komıssııamen qatar jer-jerde apellıasııalyq komıssııalar kuryldy. Apellıasııalyq aryzdar UBT nátıjeleri jarııalanǵannan keıingi kúni saǵat 13.00-ge deıin qabyldanyp, bir kúntizbelik kún ishinde qarastyrylady.
Bıyl testileýge sapaly daıyndyq júrgizý úshin qajetti jaǵdaı jasalǵan. Úırenshikti, ıaǵnı qaǵaz betinde qabyldanyp kelgen synaq- tyq testileýmen qatar, onlaın-testileýden ótý múmkindigi ashyldy. Al maýsym aıynan bastap atalǵan qyzmet úshin aqy tóleý ınternet-bankıng arqyly júrgizile bastady. Bul operasııany kez kelgen bank kartasy arqyly oryndaýǵa bolady ári komıssııalyq paıyz ustalmaıdy. Mınıstrliktiń baspasóz qyzmetiniń aıtýynsha, komıssııa materıaldary qupııalylyqty qamtamasyz etý nusqaýlyǵynyń qatań talaptary boıynsha 99 myń dana taralymmen basylyp shyqqan.
Dýmash ANASh, «Egemen Qazaqstan»