Pýtın men Tramptyń alǵashqy kezdesýi. Shetel baspasózi ne deıdi?

Bul – Aq úı basshysy qyzmetine kiriskeli Reseı prezıdentimen betpe-bet tuńǵysh ret kezdesýi. Sondyqtan shyǵar, álem nazary eki alyp derjava kóshbasshylarynyń kelissózderine aýdy. Lenta.ru-dyń málimdeýinshe, Aq úı men Kreml basshylarynyń kezdesip, qol alysýy ózgeshe ótti. Ádette Donald Tramp árip­tesiniń qolyn qysyp, ózine qaraı tartatyn. Lenta.ru bul joly bári «qarapaıym qol alysý retinde, tipti uqypty» ótkenin habarlady. 

EuroNews arnasy da Tramp pen Pýtınniń qol alysýy qalypty ótkenin habarlady. Qol alysqan sátte ekeýi de jymıyp, AQSh prezıdenti Pýtınniń ıyǵynan qaqqan. Kezdesý 60 mınýtqa josparlansa da, eki el basshylary 2 saǵattan asa áńgimelesipti. Jalpy jýrnalıster kezdesýdiń bastapqy birneshe mınýtyna ǵana qatyssa, qalǵan ýaqytta kelissóz jabyq esik jaǵdaıynda ótken. RBK agenttigi eki el basshylary da kezdesý basynda bir-birine jyly pikir aıtqanyn keltiredi. Tramp Reseı prezıdentimen kelissózge otyrý úlken dáreje ekenin aıtsa, Pýtın óz kezeginde Tramppen jeke tanystyǵyna qýanyshyn jetkizdi. 

«Sergeı Lavrov elder bas­shylarynyń kún tártibinde turǵan negizgi syrtqy saıa­sı máse­lelerdi talqylaǵanyn aıtady. Sonyń ishinde Sırııadaǵy, Ýkraı­nadaǵy, Koreıa túbegindegi qaqtyǵystar sóz boldy. Terro­rızmmen kúres saıasatynyń negiz­derine baılanysty pikir almasyp, kıber qorǵanys pen dıplomatııalyq máselelerdi talqylady. Reseı syrtqy ister mınıstriniń aıtýynsha, kóshbas­shylar 4 kelisimge qol jetkizdi: Sırııanyń ońtústik-batysynda gýmanıtarlyq kómek pen bitimdi qamtamasyz etý, Máskeý men Vashıngton arasynda Ýkraınaǵa baılanysty máseleler jóninde baılanys arnasyn ashý, kıber qorǵanysqa qatysty jumys tobyn qurý jáne jańa elshilerdi ta­ǵaıyndaýdy tezdetý», ‒ dep málimdeıdi RBK.

BBC Russia-nyń aıtýyn­sha, Vladımır Pýtın jýrnalıstermen ótken baspa­sóz máslıhaty kezinde Aq úı bas­shysynyń AQSh-ta ótken prezı­denttik saılaýǵa Reseıdiń qan­sha­lyqty qatysy bolǵany jóninde kóptegen suraqtar qoıǵanyn málimdegen. Pýtın amerıkalyq áriptesiniń egjeı-tegjeıli máseleler qyzyqtyrǵanyn keltiredi. «Men daıyn bolǵan­dyqtan, suraqtardyń bárine jaýap berdim, burynǵy ákimshi­liktermen osyǵan qatysty áńgi­memizdi, sonyń ishinde Obamamen sóıleskenimdi aıtyp berdim. Me­nińshe, ol aıtqanymdy qabyldap, kelisti», ‒ deıdi Pýtın.

Al Tramp onyń jaýabyn qa­laı qabyldaǵany týraly suraqty AQSh basshysynyń ózine qoıýdy basa aıtty», ‒ dep ha­barlady BBC Russia. «Amerı­kalyq arnaıy qyzmeti shy­naı­y­lyǵyna kúmándanbaıtyn Amerı­kadaǵy saılaýǵa Reseıdiń qaty­synan basqa, Vladımır Pýtın men Donald Tramp eki el arasyndaǵy qatynasty shıe­lenistirip turǵan ózge de ta­qyryptar tóńireginde áńgime­lesti. Ásirese, Sırııadaǵy qaq­tyǵys pen Ýkraınadaǵy jaǵdaı sóz boldy. Pýtın Reseı-Amerıka qarym-qatynasyn daǵdarystan shyǵarýǵa úmittenetinin bildirdi.

«Menińshe, osyǵan baıla­nysty anyq alǵysharttar jasaldy», ‒ dep málimdegen Reseı prezıdenti BBC Russia-da ja­rııa­lanǵan maqalada. Reseılik bas­pasóz soltústiktegi kórshimizdiń AQSh-taǵy saılaýǵa qatysy jó­nindegi jaýapqa Donald Tramp­tyń yrza bolǵanyn jarysa jazsa da, amerıkalyq medıa ókilderi ony­men kelispeıtinderin kel­tiredi. Máselen, CNN Tramptyń Reseı basshysynyń jaýabyna qanaǵattanbaıtynyn jetkizgen.

«Tramp ákimshiliginiń qyz­metkeri CNN-ge Tramptyń Pýtın­niń AQSh saılaýyna qaty­sy joqtyǵy týraly málimdeýin qabyldamaǵanyn aıtady. Biraq  Reseı «dálel men dáıek» surady, alaıda, AQSh kezdesýde ony keltire alǵan joq», ‒ deıdi CNN. Sonymen qatar, CNN Do­nald Tramptyń keńesshileri reseı­likterdiń málimdemesine úsh márte kelispeıtinin habarlady. Ulttyq ekonomıkalyq keńes dırektory Gerı Kon, Ult­tyq qaýipsizdik keńesshisi Ger­bert Makmaster jáne qarjy mınıs­tri Stıven Mnýchın úsheýi de Aq úı basshysynyń qanaǵat­tan­baǵanyn, áıtse de Tramptyń piki­rin ózinen suraýdy aıtqan. 

New York Times basyly­my eki taraptyń kezdesýden eki túrli pikirmen ketýin óz basshy­larynyń abyroıy úshin dep esepteıdi. Sonymen qatar, eki el basshysy da ózderi kózdegen maqsatqa jete almady dep esepteıdi. «Tramp kezdesýge óziniń saılanýyna baılanysty alyp-qashpa áńgimeniń sońyna núkte qoıýdan úmittendi. Pý­tın Qyrymdy qosyp alyp, Ýkraı­naǵa aralasqan soń Batys sanksııa qoıdy. Sodan keıin Reseı óz ekonomıkasynyń álsireýinen qutylýdy qalady. Alaıda, esh­qaısy kózdegenine jetken joq», ‒ deıdi New York Times.

Sondaı-aq, atalǵan basylym kezdesý barysynda qol jetkizilgen ortaq sheshimderdi «sábıdiń qadamy» dep ataǵan. Ulybrıtanııalyq The Guardian basylymy kezdesý qalaı ótkenine qaramastan, Pýtınniń ony sátti dep esepteıtinin kóldeneń tartady. «Vladımır Pýtın óziniń Donald Tramppen ótken kezdesýin aıtarlyqtaı eshteńe talqylanbasa da, jeńis retinde esepteýi yqtımal. Kez­desý barysynda Reseıdiń saı­laýǵa qatysy bar-joǵy týraly másele kóterilse de, ol basty nazarǵa alynǵan joq. AQSh-tyń mem­lekettik hatshysy Reks Tıl­lerson Tramp «áńgimeni odan ári jalǵastyrý durys» dep esep­tese, Reseı syrtqy ister mı­nıstri Sergeı Lavrov, tipti, Tramp Pýtınge AQSh-taǵy prezıdenttik saılaýǵa Re­seı basshysynyń qatysy joq­tyǵy týraly ýájdi durys  qabyldaı­tynyn aıtty», ‒ deıdi The Guardian.

Sheteldik medıa ókilderi Pýtın men Tramptyń kezdesýin san-saqqa júgirtip habarlasa da, eki el basshysy bir-birine jyly pikirde qalǵan syńaıly. Má­selen, BBC Russia Pýtınniń «Te­levızııadaǵy Tramptyń óziniń shynaıy beınesinen aıyrma­shylyǵy óte úlken. Ol áripte­sin uqyppen qabyldap, tez arada saraptap, áńgime barysynda týyndaǵan ne qoıylǵan suraq­tarǵa jaýap beredi», ‒ dep aıt­qanyn keltiredi. Al EuroNews Tramptyń jýrnalısterge «Biz alǵa oń kózqaraspen qarap, Re­seı úshin de, AQSh úshin de jáne basqalar úshin de ońtaıly nár­­selerdi qarastyrdyq», ‒ dege­nin jáne Pýtınge «Sizben áńgime­lesýim men úshin qurmet. Rahmet» dep aıtqanyn kóldeneń tartady.

Abaı Otar, jýrnalıst