Berekeli baǵdarlama

Jalpy, atalmysh baǵdarlama boıynsha osy jyly Qyzylorda qalasyna 3 754,7 mıllıon teńge bólingen. Bólingen qarjyǵa jańa­ǵy aıtqan eki úıdiń qurylysy bas­taldy. Byltyr Qyzylorda –Jez­qazǵan kúre jolynyń boıynan 980 gektar jerge ınjenerlik-ınfraqurylymdyq jumystar jasa­ldy. Jolyn tósep, jaryǵyn ornatyp, gazyn esiginiń aldyna, sýyn tórine jetkizip bergennen keıin ony jer kezeginde tur­ǵan, baspana salýǵa muqtaj adam­dar­ǵa taratyp berdi. Burynǵydaı bos jatqan jerdi bere salyp, qa­rap otyratyn zaman emes qazir. Se­be­bi, halyq úı salǵannan keıin, sý­syz, jolsyz, jaryqsyz, gazsyz otyra almaıdy. Sosyn ne isteı­di? Atqarýshy bıliktiń esi­gin tozdyrady. Júdá bolmasa, bas­pasózge shyǵyp, janaıqaıyn jet­kizedi.

Áıteýir, ol istiń sońynda bir shý bar. Al qazir barlyq ın­fra­qurylymdy jasap, daıyn kúıinde tapsyrady. Oǵan «Báı­terek» shaǵyn aýdany dep aıdar taǵyp, at qoıdyq. Endi bıyl berilgen aqshanyń esebinen «Báıterekte» berilgen jerdiń syrtqy káriz júıeleri jasalýda. Iаǵnı, halyqqa tek baspanasyn salý ǵana qalady. Al oǵan jańaǵy aıtyp otyrǵan «Nurly jer» baǵdarlamasynyń kómegi eresen.

Budan bólek, bólingen qarjy­ǵa buryn salynyp, búginde ábden eskir­gen turǵyn úılerdiń aýla­syn kórkeıtip, aýyz sý men ká­riz sýdyń qubyrlaryn, jylý júıe­sin, gazben qamtý, telefon men elektr jelilerin jańartý, jań­ǵyr­tý qolǵa alynǵan. 

Osyndaı aýqymdy jumys­tar­dyń jáne memlekettik baǵ­dar­lamalardyń arqasynda Qyzyl­orda­ńyz qarqyndy qurylys ala­ńyna aınalyp otyr.

Sonyń nátı­je­sinde sońǵy 4 jyl kóleminde jańadan 11 shaǵyn aýdan boı kóterip, 7 myńǵa jýyq halyq jańa páterge ıe boldy. Aýyz toltyryp aıtsaq aıyp pa?! Árıne, aıyp emes. Qaıta maqtanyp, marqaıyp aıtatyn jańalyq.

Endi «Nurly jol» baǵdar­la­masynyń aıasynda ne istelip jat­qanyna toqtalaıyq. Bul baǵ­darlama boıynsha barlyǵy 27 jobaǵa 3 mıllıard 44 mıllıon teńge bólingen. Kelgen qar­jyǵa 34,4 shaqyrym aýyz sý men 7,7 shaqyrym káriz júıelerin jańǵyrtý qolǵa alyndy. Sonymen qatar, 7,8 shaqyrym servıstik jeliler jańartylyp, 224 dana sý eseptegish quraldaryn ornatý da kózdelgen. Qalanyń qaı kó­shesine qansha qarjy bólingeni tý­raly aqparat qolymyzda tur. Qa­rap shyqtyq. Uzyn-sonar tizim­di jarııalaýdyń ózi biraz oryndy almaq eken. 

Jalpy aıtqanda, sońǵy 5 jyl­dyń ishinde Qyzylorda qala­sy­nyń aýyz sý ınfraqurylymyn damytýǵa 15 mıllıard teńgege jýyq qarjy tartyldy. Qala hal­qyn sapaly aýyz sýmen qam­tamasyz etý baǵytyndaǵy osyndaı iri jobalardy júzege asyrý nátıjesinde Qyzyljarma jer asty sý keni arqyly 98 sý uń­ǵymalary iske qosylyp, qala hal­qy tolyǵymen taza, jer as­ty aýyz sýyn tutynýǵa múm­kin­­dik aldy. Qazirgi tańda res­pýbl­ıka boıynsha qalaishilik sý qubyrlary 60 paıyzdan astam tolyq jańartylǵan birden bir qala – Qyzylorda! Sondaı-aq, byltyrǵy oqý jylynda «Nur­ly jol» baǵdarlamasy aıa­syn­da Tasbóget kentinde 300 oryn­dyq jańa mektep, qala or­ta­lyǵynan 280 búldirshinge ar­nalǵan balabaqsha paıdalanýǵa be­rildi. Osynyń bári eldiń paıdasy ma? Álbette!

Osy arada Qyzylordanyń jylý júıeleriniń jaǵdaıy jaıynda da aıtpaı ketýge bolmaıdy. О́ıtkeni, buǵan da atalmysh baǵdarlamanyń septigi bar. Qaladaǵy jylý jelilerin jańartý jumystary qarqyndy júrg­izilýde. Sońǵy 5 jylda 8 mıllıard teńgeden astam qar­jyǵa qaladaǵy 60 paıyz magıs­traldy jylý jelileri jańar­tyl­dy. jylý júıeleri men qazandyqtardy aǵymdaǵy jáne kúrdeli jóndeýden ótkizýge 904 mıllıon 100 myń teńge qaralǵan. Onyń ishinde «Qyzylorda jylýelektr ortalyǵy» MKK esebinen 139 mıllıon 500 myń teńge bolsa, Eýropa qaıta qurý jáne damý banki arqyly 764 mln 600 myń teńge berilmek. 

Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan» QYZYLORDA