Statıstıkalyq málimet boıynsha, búginde Jambyl oblysynda 153 aýyldyq okrýg, 3 aýdandyq mańyzy bar qala, 377 eldi meken jáne 5 394 kóshe bar. Al el táýelsizdigin alǵan kezeńnen beri 1 924 kóshe, 172 nysan jáne 146 eldi meken ataýy qaıta atalǵan eken. Degenmen, áli de bolsa óńirde Komsomolskaıa, Oktıabrskaıa, Sovetskaıa, Lenın kósheleriniń ataýlary sol qalpynda qalyp otyr. Munyń sebebin san-saqqa júgirtip zerdelep kórgenmen, jaýabyn tabý qıyn. Búginde Taraz qalasynyń ortalyq kósheleriniń biri Lenın esimimen atalady. Jergilikti turǵyndar arasynda kóshe ataýyna baılanysty túrli pikirler oryn alǵanymen, bul da sheshimin tappaı keledi.
Endi kóshe ataýy bir bólek te, mekeme mańdaıshalarynyń kórnekiligi hám saýattylyǵy basqa áńgime. Árbir mekemeniń qoǵamǵa yqpal ete alatyn, buqaranyń máselesin sheshýde belsendilik tanyta alatyn kúshi bar. Biraq sol mekemelerdiń óziniń naqty ataýyn bilý búginde qıyn bolyp turǵan syńaıly. Oblystyq tilderdi damytý basqarmasy ótken jyly oblys boıynsha 1 762 memlekettik mekemege zerdeleý jumystaryn júrgizip, 451 mekeme mańdaıshalarynda eshqandaı talaptyń saqtalmaǵandyǵyn anyqtaǵan edi. Máselen, Taraz qalalyq keıbir polısııa bólimsheleriniń mańdaıshalarynan «Ishki ister mınıstirligi», «Ishki istar departamenti» degen qatelikterdi kórsek, «Qosqudyq móltek aýdynynyń №20 polısııa tirek pýnkti», Shý qalasyndaǵy jergilikti polısııa qyzmetiniń №21 ýchaskelik polısııa pýnktine «Ýchaskovyı pýnkt» dep jazylǵan. Al Jambyl aýdany, Aısha bıbi aýyldyq okrýgindegi №9 polısııa pýnktinen «Jergilikti polısııa qyzymeti», «Aısha bıbı» degen qate jazýlardy oqýǵa bolady. Sondaı-aq, oblystyq ishki ister departamentine baǵynysty mekemelerdiń mańdaıshalarynda zańnama talaptarynyń saqtalmaǵany da anyqtalǵan. Mundaı mysaldardy Talas jáne Moıynqum aýdandarynan keltirýge bolady. Oblystyq ishki ister departamentine qarasty aýdandar men Taraz qalasynda ornalasqan 12 bólim men 195 jergilikti polısııa pýnkti zerdelenip, basqarma tarapynan tıisti qorytyndy shyǵarylǵan. Nátıjesinde, 162 ýchaskelik polısııa pýnktiniń mańdaıshalary Úkimet qaýlysynyń talaptaryna múldem sáıkes kelmeıtin bolsa, 33 jergilikti ýchaskelik polısııa pýnktinde mekeme mańdaıshalary joq bolyp shyqqan. Qoǵamdyq tártipti qamtamasyz etetin polısııa pýnktteriniń jaıy búginde osyndaı. Tártip máselesinde talapshyldyq tanytatyn ishki ister salasy bul jóninen jaqsy kórsetkish kórsetpeı tur.
Mundaı jaılardy óńirdegi temir jol bólimshelerinen de kezdestirýge bolady. Oblys ortalyǵyndaǵy «Qazaqstan temir joly» Ulttyq kompanııasy» Aqsıonerlik qoǵamy «Jambyl magıstraldyq jeli bólimshesindegi» aqparattyq taqtaıshada «Nur Otan» sózi «Nur-Otan» dep jazylǵan. Sondaı-aq, Otar stansasynda poıyzdardyń júrý ýaqyty kórsetilgen stendide «poıyz» mátini oryn alǵan. Kóptegen bólimshelerde «Ontústik», «Juk» pýnkti degen qate sózder kezdesedi. Jalpy temir jol toǵyz joldyń toraby, halyq kóp aıaldaıtyn, qatynaıtyn jer bolǵandyqtan, mundaı keleńsizdikter birden kózge túsedi. Al qate jazýlar adamnyń saýatynyń qanshalyqty dárejede ekenin kórsetedi. Tym qurysa mekeme mańdaıshalaryn qate jazbaıtyn, sondaı-aq, sol qateni kórmeıtin bir adamnyń bolmaýy ókinishti.
Qaptaǵan qatelerden qashan qutylamyz? О́ńirde jalǵyz ǵana ishki ister departamentine jáne temir jol bólimshesine qarasty mekemeler ǵana emes, kóptegen mekemelerde grammatıkalyq qatelikter oryn alǵan. Bul jaǵdaı turǵyndardyń narazylyǵyn týdyryp qana qoımaı, bolashaqta jazý mánerin de solaı qalyptastyrýǵa yqpal etýi múmkin. Aǵymdaǵy jyly júrgizilgen zerdeleý nátıjesinde Sarysý aýdanynda 20, Shý aýdanynda 16, T.Rysqulov aýdanynda 36, Baızaq jáne Moıynqum aýdandarynda 15 mekemede áli kúnge deıin qatelikter túzetilmegen. Bul da aýdan basshylarynan bastap, tıisti mekeme jetekshilerine deıin syn ekeni anyq. Bul máseleni Jambyl oblysynyń ákimi Kárim Kókirekbaev san márte kóterip, kezinde jaýapty basshylarǵa tapsyrma da berip edi. Biraq áli de nátıje shyǵar emes. «Baıaǵy jartas – sol jartas» kúıinde qalyp, tipti halyqtyń kózi úırenip ketetin dárejege jetti.
Búginde qazaqstandyqtardyń saýattylyǵy tıisti deńgeıine jetti. Halyqtyń basym kópshiligi joǵary bilimdi mamandar bolyp esepteledi. Biraq qaptaǵan qatelerge kóz salmaıtyn, ony túzetkisi kelmeıtin basshylardyń áreketi oılandyrady. Osy oraıda, qoǵamdaǵy talap pen tártipti ózgeden emes, áýeli ózimizden talap etkenimiz oryndy.
Hamıt ESAMAN, «Egemen Qazaqstan» Jambyl oblysy