Spıker Nurlan Nyǵmatýllınniń tóraǵalyq etýimen Májilistiń jalpy otyrysy ótti. Jıyn barysynda depýtattar halyqtyń jumyspen qamtylýy jáne kóshi-qony máseleleri boıynsha zańnamalyq túzetýlerdi birinshi oqylymda maquldady.
Otyrysta Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Madına Ábilqasymovanyń tanystyrýymen «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine halyqtyń jumyspen qamtylýy jáne kóshi-qony máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańynyń jobasy birinshi oqylymda talqylandy.
Zań jobasy Memleket basshysynyń 2017 jylǵy 31 qańtardaǵy «Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda, sondaı-aq biryńǵaı elektrondyq eńbek bırjasyn tolyq aýqymdy engizýge qatysty Elbasynyń 2018 jylǵy 10 qańtardaǵy «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» Joldaýynda bergen tapsyrmalaryna sáıkes ázirlengen.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri M.Ábilqasymova zań jobasyna úsh ózgeris engizýdi usyndy. Birinshi, halyqty jumyspen qamtý quraldaryn jetildirý qajet. Osyǵan saı, jumyssyz azamat ózine usynylǵan qyzmetke kelisip, kelispeıtindigi jónindegi málimetti uıaly telefon nemese elektrondy poshta arqyly úsh kún ishinde habarlaı alady.
«Zań jobasynda úsh kodekske, bes zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizý kózdelip otyr. Jumyspen qamtýǵa júginý rásimderi jeńildetiledi. Jumys izdeýshiler endi jumyspen qamtý ortalyqtaryna «elektrondyq úkimet» veb-portalymen ǵana emes, sonymen HQKO-lar arqyly júgine alady», dedi M.Ábilqasymova.
Vedomstvo basshysynyń derekterine súıensek, jańa zań jobasy aıasynda memlekettik jáne úkimettik baǵdarlamalar aıasyndaǵy qurylatyn bos jumys oryndaryna monıtorıng júrgizý quzyreti ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdarǵa berilmek. Eńbek mınıstrliginiń quzyreti bos jumys oryndary týraly aqparat usyný men oǵan monıtorıng júrgizý qaǵıdasyn bekitýmen tolyqtyrylady.
Sonymen qatar stýdentter men joǵarǵy synyp oqýshylary jazǵy demalys kezinde ǵana emes, oqýdan tys ýaqytta qoǵamdyq jumystarǵa atsalysýǵa múmkindik týady. Mınıstr qoldanystaǵy erejelerge sáıkes, qoǵamdyq jumystarǵa barýǵa nıettiler sanaýly anyqtama usynýy tıis ekenin atap ótti.
Ekinshiden, Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý úshin zań jobasynda jumyspen qamtý ortalyqtaryn reformalaý jáne barlyq bos jumys oryndary men barsha eldi mekender boıynsha biryńǵaı onlaın alań qurý kózdelgen. Soǵan sáıkes, eńbek naryǵynyń biryńǵaı aqparattyq bazasyn quraıtyn «elektrondy eńbek bırjasy» jasalatynyn da atap ótti.
Úshinshi, Memleket basshysynyń Jarlyǵyna sáıkes kóshi-qon salasyndaǵy fýnksııalardy bólý kózdeledi. Ujymdyq sharttardyń merzimin jańa ujymdyq shart qabyldaǵansha, bir jylǵa deıin uzartý, medısına qyzmetkerleriniń qosa jumys atqarýyna jáne oralman mártebesiniń merzimin úsh aıǵa uzartýǵa ruqsat berý, stýdentter men joǵary synyptar oqýshylarynyń qoǵamdyq jumystarǵa qatysý quqyqtaryn keńeıtý sııaqty áleýmettik turǵydan mańyzdy normalar bar.
Otyrysta depýtattar arasynda Zań jobasynda jeke jumyspen qamtý agenttikteriniń qarjylandyrý tetikteri jáne bólingen bıýdjet qarajatyn ıgerýdiń tıimdiligin baqylaý týraly másele týyndady. Buǵan baılanysty sóz sóılegen Májilis Tóraǵasy Nurlan Nyǵmatýlın azamattardy jumyspen qamtýǵa arnalǵan memleket qarjysy tıimdi jumsalýy kerektigine nazar aýdardy.
Budan keıin «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine jer qatynastaryn retteý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasy ekinshi oqylymda qaraldy.
Zań jobasy týraly Agrarlyq máseleler komıtetiniń múshesi Berik Ospanov baıandama jasady. Onyń sózine súıensek, jarǵylyq kapıtalynda sheteldikterdiń ne sheteldik zańdy tulǵalardyń úlesi bar birlesken kásiporyndarǵa aýyl sharýashylyǵy jerlerin jalǵa berýge moratorııdiń qoldanylýy keńeıtiledi. Osyǵan sáıkes, endi jer sheteldikterge jalǵa berilmeıdi.
«Aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerler 2021 jylǵy 31 jeltoqsanǵa deıin sheteldikterge jalǵa berilmeıdi jáne barlyq jeke jáne zańdy tulǵalardyń jeke menshigine ótpeıdi. Tıisinshe respýblıkamyzdyń azamattaryna jáne sheteldikter qatyspaıtyn zańdy tulǵalarǵa aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerler ýaqytsha jer paıdalaný quqyǵymen ǵana usynylady», dedi B.Ospanov.
Sonymen qatar zań jobasy aýyl sharýashylyǵy jerlerin jalǵa alý ınstıtýtyn odan ári jetildirýge baǵyttalǵan. Ol úshin jalǵa berý tártibin konkýrstyq negizde egjeı-tegjeıli reglamentteıtin normalar engizilip otyr. Konkýrstardy ótkizýdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý úshin jer komıssııasynyń quramyna memlekettik organdardyń ókilderinen bólek, qoǵam qaıratkerleri de kiredi.
«Turaqty monıtorıng engizý arqyly aýyl sharýashylyǵy jerleriniń qoldanylýyn baqylaýdy kúsheıtý kózdelgen. Bul sharalar aýyl sharýashylyǵy maqsatyndaǵy jerlerdi tıimdi ári utymdy paıdalanýǵa, bos jatqan jerlerdi ýaqtyly anyqtaýǵa jáne olardy sharýashylyqqa tartýǵa, ony retteýde qoǵamdyq baqylaý rólin arttyrýǵa múmkindik beredi. Sonymen birge, turaqty monıtorıng júrgizý jaýaptylyq deńgeıin de arttyrady», dedi depýtat.
Jerge qatysty zań bir aýyzdan maquldanyp, Senatqa joldandy. Otyrys sońynda Májilis depýtattary birqatar ortalyq memlekettik organ basshylarynyń atyna depýtattyq saýaldar joldady.
Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»