Qazaqstan Táýelsizdiginiń 20 jyldyǵy qarsańynda respýblıka Premer-Mınıstriniń orynbasary – Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri Áset Isekeshev pen Kólik jáne kommýnıkasııalar mınıstri Berik Kamalıev, «Qazaqstan temir joly» UK» AQ prezıdenti Asqar Mamın Memleket basshysynyń tapsyrmasymen Almaty oblysynda salynyp jatqan kólik ınfraqurylymy nysandarynyń daıyndyǵyn tekserdi.
Negizgi nysandardy iske qosý men tusaýkeser rásimi bıylǵy jylǵy jeltoqsannyń 9-ynda Indýstrııalyq forým aıasynda ótkiziletin bolady.
Jobanyń basy-qasynda Qazaqstan men Qytaı memleketteri basshylarynyń turǵany belgili. 2006 jylǵy jeltoqsannyń 20-synda Qazaqstan Prezıdenti N. Nazarbaevtyń QHR-ǵa memlekettik sapary aıasynda Qazaqstannyń Kólik jáne kommýnıkasııalar mınıstrligi men QHR Temir jol mınıstrligi arasynda Qazaqstan men QHR arasyndaǵy temir joldy Qorǵas (QR) stansasy men Horgos (QHR) arqyly jalǵastyrý úshin qurylys jumystaryn júrgizý týraly memorandýmǵa qol qoıylǵan bolatyn.
Bul jol Qazaqstannyń kólik júıesin damytýdaǵy respýblıkanyń tranzıttik áleýetin paıdalanýda úlken múmkindikterge jol ashady. Qurylys barysynda bes myń jumys orny ashyldy. Ol iske qosylǵanda 2055 adam turaqty jumyspen qamtylady.
Jol rekordtyq qysqa merzimde salyndy. Magıstraldiń qazaqstandyq bóligin salý 2009 jylǵy tamyzdyń 3-inde bastalǵan bolatyn. Osy merzimde otandyq merdiger uıymdar 293 shaqyrym jol saldy.
5 stansa, 9 jol aıryǵy, 28 kópir, eki sýaǵar iske qosyldy. Optıkalyq-talshyqty baılanys jelisi tartyldy. Altynkól shekaralyq stansasy men jol aıryqtarynda qyzmettik-tehnıkalyq ǵımarattar turǵyzyldy.
Qazirgi ýaqytta áleýmettik nysandar – turǵyn úıler, balabaqshalar, mektep, jataqhanalar, medısınalyq oryndar salynýda. «QTJ» UK» AQ prezıdenti Qazaqstannyń kóliktik-logıstıkalyq júıesin damytý tujyrymdamasy men QTJ bazasynda yqpaldasqan kóliktik-logıstıkalyq operatorlyq qyzmeti týraly baıandady. Memleket basshysynyń tapsyrmasymen salynyp jatqan nysandardyń daıyndyǵyn tekserý barysynda «Qorǵas» halyqaralyq shekaralyq yntymaqtastyq ortalyǵynyń jaıaý júrginshilerge arnalǵan ótkeli túıisýi boldy. Ol arqyly eki eldiń azamattary emin-erkin ótetin bolady. Joldyń túıisý rásimine Qytaı tarapynan QHR Memlekettik keńesiniń vıse-premeri Chjan Deszıan qatysty.
2011 jyl ishinde «Qorǵas» halyqaralyq shekaralyq yntymaqtastyq ortalyǵynyń nysandary iske qosyldy. Táýligine on myńnan astam adamdy ótkize alatyn tekserý-ótkizý beketi salyndy. 23 shaqyrymdyq avtojol, avtokópir, tórt týnnel, basqa da shekaralyq- kedendik ınfraqurylymǵa qajetti nysandar turǵyzyldy. Ortalyq iske qosylǵannan bastap ınvestısııalyq jobalardy qarjylandyrý men týrıstik jobalardy júzege asyrýǵa qolaıly ahýal jasalǵan.
Osynda Altynkól stansasynda údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasynyń eń iri jobalarynyń biri – 293 shaqyrymǵa sozylatyn Jetigen – Qorǵas temir jol magıstraliniń tusaýkeser rásimi ótti. Jetigen – Qorǵas temir jol jelisi qurylysynyń aıaqtalýy jáne «Qorǵas» HShYO paıdalanýǵa berilýi bolashaqta «Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» ındýstrııalyq-logıstıkalyq habynyń belgili bir kezeńi bolyp tabylmaqshy. Ol sondaı-aq respýblıkanyń tranzıttik áleýetin aıtarlyqtaı arttyratyn, atap aıtqanda, Qazaqstandy Qytaımen jáne Ońtústik-Shyǵys Azııa elderimen baılanystyratyn jańa halyqaralyq kólik dálizine aınalady.
Kólik jáne kommýnıkasııalar mınıstri B.Kamalıev respýblıka aýmaǵy boıynsha tranzıttik kólikterdiń ótý jyldamdyǵyn ulǵaıtý úshin memleket qabyldap jatqan sharalar týraly áńgimeledi. Ol atap ótkendeı, ShYU sheńberinde basty mindeti avtomagıstral boıynsha kedergisiz qozǵalys ornatý úshin qolaıly jaǵdaılar jasaý bolyp tabylatyn Batys Eýropa – Batys Qytaı transkontınentaldyq dáliz boıynsha úılestirý keńesi qurylatyn bolady.
Qyzmet babyndaǵy tekserý barysynda Premer-Mınıstrdiń orynbasary – Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri Á.Isekeshev kóliktik ınfraqurylymnyń daıyndyǵyna joǵary baǵa berdi.
Qorǵanbek AMANJOL,
Almaty oblysy.
Sýretti túsirgen Iý.BEKKER