«Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasyn jetildirgen jón

Al jas mamandar aýyldyq jer­lerge jumysqa barýdan bas tartpaıtyndyǵyn ómir tá­ji­rıbesi kórsetip otyr.  Baǵ­dar­lama iske asyrylǵan 9 jyl ishinde aýyl­dyq eldi mekenderge  54 myńnan astam jas maman turaqty jumysqa kelip,  12,5 mıllıard teń­ge somasynda kótermeaqy al­ǵandyǵy jáne olardyń 23,5 myń­ǵa jýyǵyna 57 mıllıard teńge somasynda turǵyn úı alýǵa nesıe berilgendigi sonyń aıǵaǵy.

Eń ózekti másele – baǵdar­lama tolyq kólemde qarjylan­dy­rylmaı keledi. Mysal úshin, jergilikti atqarýshy organdar atalǵan baǵdarlama boıynsha 2018 jylǵa arnalǵan bıýdjettik nesıelerge 19 mıllıard teńgeden astam qarjy suraǵan bolsa, is júzinde 13,7 mıllıard teńge bólingen. Sondyqtan da aýyldyq jerlerde keıingi kezde jyl sa­ıyn 6 myńdaı jas maman ju­mysqa ornalasqanymen, olar­dyń teń jartysyna jýyǵy eshqandaı memlekettik qoldaýmen qam­tyl­maǵandyqtan, oryndy renish bil­dirýde. Máselen, bıylǵy jy­ly baǵdarlamaǵa 3786 maman ǵa­na engizilgen. Al Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń ústimizdegi jyldyń basyndaǵy málimeti bo­ıyn­sha aýyldyq jerlerde 580 dáriger jetispeıdi. Buǵan qosa, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginen alynǵan derekke qaraǵanda, res­pýblıka boıynsha qazir 4952 muǵalim tapshy.

Sondaı-aq Úkimettiń 2009 jyl­­ǵy 18 aqpandaǵy №183 qaý­lysyna sáıkes turǵyn úı satyp alýǵa nemese salýǵa beriletin 1500 aılyq eseptik kórsetkish (3 607 500 teńge) mólsherindegi je­ńil­dikti nesıe keıbir iri eldi meken­derde, negizinen, aýyldyq aýdandardyń ortalyqtarynda turǵyn úı salýǵa nemese páter satyp alýǵa jetpeı, eki-úsh jyl boıy baspana ala almaı júrgen jas mamandar bar. 

Oblystar men aýdandar or­­ta­­lyq­­tarynan jaqyn jáne alys qashyqtyqta ornalasqan aýyl­dyq eldi mekenderge­ ju­mys­qa ornalasýǵa baratyn jas mamandarǵa bólinetin kóter­me járdemaqy mólsheri birdeı ekendigi de oılandyrmaı qoı­maıdy.

Taǵy bir ózekti másele – qa­zir aýyldyq aýdandardaǵy mem­lekettik organdarda 900-den astam jumys orny bos tur. Al oblystyq deńgeıdegi mem­lekettik organdarda qyzmet istep júrgen jas mamandar óz­derin atalǵan baǵdarlamaǵa en­gizse, aýyldyq jerlerge baryp jumys isteýge qarsy emes eken­dikterin bildirýde. Osy aıtyl­ǵan jaılardyń negizinde biz Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyn­taev­tyń quzyryna mynadaı usynystar engizdik:

1. Aldaǵy ýaqytta baǵdarla­many jergilikti atqarýshy or­gan­­dardyń bıýdjettik ótin­im­derin eskere otyryp, tolyq kó­lemde qar­jy­lan­dyrý másele­sin sheshý;

2.Aýyldyq jerlerge ju­mys­­qa baratyn jas maman­dar­­­­­ǵa turǵyn úı satyp alýǵa ne­­mese salýǵa beriletin je­ńil­­dik­ti bıýdjettik nesıe mól­sherin jer­gilikti atqarýshy organ­dar­dyń usynystaryna sáıkes 2000 aılyq eseptik kórsetkishke de­ıin ulǵaıtý;

3. Oblystar men aýdandar or­ta­lyqtarynan jaqyn jáne alys qashyqtyqta ornalas­qan aýyldyq eldi mekenderge jumysqa baratyn jas mamandarǵa bólinetin kóterme járdemaqy mólsherin qaıta qarap, shalǵaıdaǵy aýyl­darǵa, sonyń ishinde alys­ta­ǵy shekaralyq eldi mekender­ge  ju­mysqa ornalasatyn jas ma­mandarǵa beriletin kóterme­aqy mólsherin qazirgi 70 aılyq esep­tik kórsetkishten 150-200 aılyq eseptik kórsetkishke deıin arttyrý;

4. Baǵdarlamanyń aýqymyn keńeıtip, oǵan aýyldyq aýdan­dar­dyń ortalyqtary bolyp ta­bylatyn monoqalalar men shaǵyn qalalardy engizý qajet.

Káribaı MUSYRMAN,

Májilis depýtaty