Áleýmettik jeliler men depýtattarǵa joldanǵan hattarǵa qarasaq, halyq menıngıt dertiniń taralýyna alańdaýly ekenin baıqaımyz. Dárigerler kerisinshe, oryn alyp jatqan jaǵdaılar qalypty ekenin, qorqatyn sebep joqtyǵyn aıtýda.
Alaıda Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń aqparaty ústirt ekeni baıqalyp tur. О́ıtkeni statıstıkaǵa júginsek 2013 jyly elde menıngıtpen 117 adam aýyryp, onyń 23-i, 2014 jyly 119 adam aýyryp 29-y, 2015 jyly 424 adam aýyryp 26-sy, 2016 jyly 120 adam aýyryp 15-i, 2017 jyly 62 adam aýyryp 11-i kóz jumǵan. Al bıylǵy 5 maýsymǵa deıin menıngokok ınfeksııasyn juqtyrýdyń 58 faktisi tirkelip, 13 adam qaıtys boldy. Iаǵnı, buryn tirkelgenderdiń 5-17 paıyzy qaıtys bolsa, bıyl bul kórsetkish 22,5%-ǵa jetip otyr.
Osydan-aq jaǵdaıdyń qalypty emestigin jáne ókiletti organ tarapynan shuǵyl ári tótenshe sharalar qajettigin kórýge bolady. Densaýlyq saqtaý mınıstri Almaty qalasyna kelip tekseris júrgizgeninde medısına mekemeleriniń shuǵyl rejimde jumys isteýge daıyn emestigi, sondaı-aq emdeý mekemeleriniń, qoǵamdyq densaýlyq saqtaý qyzmetiniń, jedel járdem stansalarynyń jumysynda júıelilik joq ekeni anyqtaldy.
Áleýmettik jelilerdiń 19 mamyrda dabyl kótergenine qaramaı, Bas memlekettik sanıtarlyq dáriger tek 3 maýsymda, al mınıstrdiń ózi 4 maý- symda ǵana baspasóz konferensııasyn ótkizdi. Qoǵamdyq pikirge jaýap berýdegi, sybys pen teris pikirge qarsy turýda mundaı baıaýlyqqa jol berilmeýi kerek edi.
Halyq quzyrly organnan elde ne bolyp jatqanyn, kimderge qaýip tónetinin, alańdaýǵa negiz bar-joǵyn, ınfeksııadan qalaı saqtaný kerektigin bilip, vaksınasııa qajet pe jáne ony qaıdan alýǵa bolady degen suraqtarǵa kezinde jaýap alýy kerek. Al menıngıtke qatysty habarlar az jáne qajetti sharalar ýaqtyly qabyldanbaǵanyn aıtýǵa bolady. Tipti emdeý mekemeleriniń osy dert sımp- tomdarymen túskenderdi qabyldaýǵa daıyn emestigi jóninde faktiler de oryn aldy.
Menıngokokk epıdemııasyna qarsy daıyndyqty qamtamasyz etý aýrýdyń jaǵdaıyn anyqtaýdan bastap, olardy tekserý men zerthanalyq rastaýǵa deıingi sharalardan turady. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń usynysy boıynsha profılaktıka 1 jas- tan 29 jasqa deıingi barlyq adamdarǵa vaksına salýdy qarastyrady.
Joǵaryda baıandalǵandardy eskere otyryp, qalyptasqan jaǵdaıdy obektıvti baǵalaý jáne el arasynda alańdaýshylyqqa jol bermeý maqsatynda Úkimet kelesi suraqtarǵa jaýap berýi qajet dep sanaımyz:
- Bas memlekettik sanıtarlyq dárigerdiń qalyptasqan jaǵdaı kezindegi róli qandaı, aýrýdyń taraýyna baılanys- ty aldyn alý sharalary nege jasalmady?
- osy másele boıynsha halyqqa konsýltasııa berý úshin Call-ortalyqtar nege ýaqtyly ashylmady?
- ınfeksııany tasymaldaýshy kózder, oshaqtary, jasyryn tasymaldaýshylary týraly naqty aqparat bar ma? Olardy anyqtaý úshin qandaı sharalar qabyldanyp jatyr?
- elde osy aýrýǵa dıagnos- tıka júrgizetin zerthanalar jetkilikti me?
- álemdik tájirıbe negizinde osy derttiń taralýyna qalaı jol bermeýge bolady, aldyn alý sharalary qandaı?
- menıngokokk jáne basqa ınfeksııalar boıynsha kúdikke ilingen pasıentterdi medısınalyq saralaý qashan jáne qalaı uıymdastyrylady?
Biz osy suraqtarǵa jaýap berýdi ótinip, Úkimet basshysy B.Saǵyntaevtyń atyna depýtattyq saýal joldadyq.
Birǵanym ÁITIMOVA,
Senat depýtaty