Mıhaıl Bortnık: «Nurly jerdiń» oryndalý barysy alańdatady

Turǵyn úı qurylysyna bólin­gen ınvestısııa kólemi de 18 paıyz­ǵa artyp, 980 mlrd teńgeni qura­ǵan. Sonyń ishinde memleket bólgen 1 teńgege jekemenshik ın­ves­­tısııanyń 5 teńgesi qosyl­ǵan. Bulardan basqa memleket ınje­nerlik-kommýnaldyq ınfra­qu­ry­lymdardy salý úshin 80 mlrd teńge baǵyttaǵan, bul jerdegi mem­lekettik jáne jekemenshik qa­rajattyń qatynasy tipti 1:9-ǵa jetti.

Endi Memleket basshysynyń bastamasymen qolǵa alynǵan «7 – 20 – 25» baǵdarlamasynyń bastalýyna baılanysty «Nurly jer» baǵdarlamasyn iske asyrýdaǵy olqylyqtardyń bári eskerilip, olardy sheshýdiń júıeli joldary jasalýy kerek. Sonda ǵana turǵyn úı qurylysy qosymsha qýat alyp, jappaı júrgiziletin sıpatqa qol jetkizedi.

Osy oraıda biz ózimiz kórip júrgen birqatar kemshilikterdi Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń atyna joldaǵan depý­tattyq saýalymyzda ashyp, kórsettik. Búgingi tańda Qazaq­stan­da 16 úı qurylysy kom­bı­nat­y jumys isteıdi. Olar mem­lekettik ındýstrııalyq-ınno­va­sııalyq baǵdarlamany iske asyrý sheńberinde salynǵan. Memleket olardyń qurylysyn jan-jaqty qoldap, nesıelik stavkalaryn sýbsıdııalaǵan, ınje­nerlik júıelerdi de tartyp be­rip, jalpy aıtqanda olarǵa 30 mlrd teńgedeı qarajatty shyǵyn qylǵan. Kombınattar tolyq iske qo­sylǵanda turǵyn úılerdiń ár­bir sharshy metriniń baǵasyn tó­men­detedi, qurylys merzimin qys­qartady dep josparlanǵan edi.

Alaıda, búgingi tańda osy ká­siporyndardyń jumyspen qam­ty­lýy 50 paıyzdan aspaı otyr. Bul olardyń ári qaraı damýyn tejeıtini sózsiz. Qoldanystaǵy zań­namalarda memlekettik turǵyn úı qurylysy baǵdarlamalaryn iske asyratyndyǵyna baılanys- ty olarǵa arnalǵan qandaı da bir preferensııalar nemese basqa da jeńildikter qarastyrylmaǵan.

Osyndaı jaǵdaı memlekettiń turǵyn úı qurylysyn salý tapsyrysyn tıisti tehnıkalyq já­ne tehnologııalyq resýrstary joq, salǵan úıleriniń sapasyna jaýap bermeıtin kezdeısoq kom­panııalardyń tenderden jeńip alýyna jetkizip otyr.

Sonymen qatar jergilikti at­q­a­­rýshy organdar jańa turǵyn úı­­ler aýdandaryn salýǵa qy­zy­­ǵýshylyq tanytyp ketti. Alaı­­da osy jerlerde balalar baqshasy, mektep, aýrýhana sııaq­ty áleýmettik ınfra­qury­lym­dar­dyń qurylysyn salýdy «umy­typ ketip», jańa úılerdiń tur­ǵyn­daryna yńǵaısyzdyqtar týǵyzýda.

Úkimet osy máselelerdi eske­rip, Prezıdenttiń tapsyrmasyn oryndaýda olqylyqtar jiber­me­se eken degen tilegimiz bar. So­nymen qatar turǵyn úıdiń ózin­dik qunyn tómendetýge ba­ǵyt­talǵan Jol kartasyn ja­saý­dyń da ýaqyty jetti. Ta­ǵy bir másele áskerıler men olar­dyń otbasyna baılanysty. Osy kú­­ni Turǵyn úı qurylys jı­naq­­ banki muǵalimder men dá­rigerlerge arnalǵan arnaıy úı qu­rylysyn júrgizýde, biz osy tá­ji­rıbemen áskerılerge arnalatyn úı qurylystarynyń da boı kótergenin qalaımyz.

Mıhaıl BORTNIK,

Senat depýtaty