Ár jyldaǵy egin oraǵynyń ózine tán ereksheligi bolmaı qalmaıdy. Bıylǵy ózgeshelik aýa-raıynyń salqyndyǵy men qolaısyzdyǵy ári úzdiksiz jaýyn-shashyn bolýy saldarynan kóktemgi egis salý jumystarynyń aldyńǵy jyldarmen salystyra qaraǵanda bir-eki aptaǵa kesh bastalǵandyǵy.
Sondaı-aq bıyl Aqtóbe aımaǵynda dándi-daqyldar egistiginiń kólemi ájeptáýir ósip, 700 myń gektarǵa jetkizildi. Ulǵaıǵan alqaptardan o basta kózdegen kólemde ónim alynsa, astyq ósirýshilerdiń úmiti men senimi aqtalǵany emes pe?
Aqtóbelik taýar óndirýshiler alǵa qoıǵan osyndaı maqsattaryna qol jetkize ala ma? Bul saýalǵa ázirshe naqty jaýap qaıtarý erterek dep bilemiz. О́ıtkeni óńirdegi egis alqaptarynyń basym bóliginde bıdaıdyń masaqtarynyń dándenýi men tolysý kezeńi endi ǵana aıaqtalyp keledi. Soǵan qaramastan qazirgi kúni egis alqaptarynda kúzdik bıdaı men arpa egistigin orý jumystary bastalyp ketti. Atap aıtqandaı aımaqtaǵy Qobda, Mártók, Maǵaljar jáne Temir aýdanynyń agrarshylary 20 000 gektardan astam egistiktiń ónimin oryp úlgerdi. Mundaǵy ónimdilik ár gektarǵa shaqqanda 7,5 sentnerdi quraıdy. Sýarmaly egistik emes, tálimi jer jaǵdaıynda muny tómen kórsetkish deýge bolmas edi. Mundaı jaǵdaıda bıdaıdyń quramyndaǵy qamyrlylyq mólsheri joǵary bolady dep tujyrymdaıdy agrarshy-ǵalymdar.
Aldaǵy kúnderde aımaqta jappaı egis orý jumystary keńinen qarqyn alady dep kútilýde. Qazirgi kúni oǵan qajetti aýyl sharýashylyǵy tehnıkalyrynyń 98 paıyzy jaýapty sát pen shaqty oıdaǵydaı ótkizý úshin saqadaı saı ázir. Sondaı-aq dıhandardy janar maı jáne jaǵar maı máselelerimen qamtamasyz etý isinde de aıta qalarlyqtaı kedergiler kezdespeıdi. О́ıtkeni ótken shilde aıynda respýblıkanyń aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi oblystaǵy egin orý naýqanyn qalypty jaǵdaıda júrgizý úshin 8,5 myń tonna jaǵar maı otynyn jeńildetilgen aǵamen bólipti. Onyń ár lıtriniń baǵasy 162 tenge. Búgingi naryq keńistiginde bul baǵa 182 teńge ekenin eskersek, onyń ózi astyq ósirýshiler úshin ájeptáýir kómek bolyp shyǵady. Iаǵnı bul derek jeńildetilgen jaǵar maı baǵasy 11 paıyz ekenin kórsetedi.
Qazirgi kúni onyń teń jartysynan astamy oblysqa jetkizilgen. Sondaı-aq birqatar bóligi aýylsharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerge bólingen. Búginde tutastaı respýblıkamyzda, sonyń ishinde Aqtóbe oblysynda aýa-raıy egis orý naýqanyn kidirissiz júrgiýge qolaıly bolyp turǵany belgili. Osy múmkindikti bos jibermeýge aqtóbelik astyq ósirýshiler bir kisideı jumylǵan.
Taǵy bir aıtaıyn degenimiz, óńirde sonaý keńestik kezeńde salynǵan elevatorlar men astyq saqtaý qoımalarynyń deni keıingi kezde ıesizdikke ushyraǵany ári eskirgeni jasyryn emes. Soǵan qaramastan oblysta 2018 jyldyń ónimin saqtaýǵa qajetti barlyq sharalar alynǵan. Bul úshin munda alty elevatorǵa astyq qabyldaý úshin arnaıy lısenzııa berilgen. Munyń syrtynda oblystaǵy kóptegen jaýapkershiligi shekteýli seriktestikter men agrofırmalarda ózderiniń astyq saqtaý oryndary bar ekenin eskersek bul iste kidiris bolmaıtyny anyq.
Astyq ósirý isinde úzdiksiz, keshendi kózqaras qalyptaspasa bul salanyń báıgesi alysqa bara almaıdy. Osy oraıda aıtaıyn degenimiz egis oraǵy aıaqtalǵan soń óńirdegi aýylsharýashylyǵy qurylymdary aldaǵy jyldyń egistigine qajetti sapaly tuqym ázirleý men topyraqtyń qunarlylyǵy men ónimdiligin kóterý jumystaryna kirisip ketetindigi. Bul jóninde gazet tilshisine Aqtóbe oblystyq aýylsharýashylyǵy basqarmasynyń basshysy Qusaıyn Sársembaı aıtyp berdi.
Mine, osylaısha qazirgi kezde Aqtóbe aımaǵynda joǵaryda aıtylǵandaı egis orý naýqany kúnnen-kúnge qarqyn alyp keledi. Endeshe iske sát demekpiz!
Temir Qusaıyn,
«Egemen Qazaqstan»
AQTО́BE