Zııaly qaýym ókilderi Joldaýǵa pikir bildirdi

Ilgerileýdiń barlyq alǵysharty bar el

Qazaqstan Respýblıkasy – álemdik qoǵamdastyqtyń senimdi jáne tolyq­­qan­dy múshesi. Búgingi Qazaqstan­nyń kelbetinen saıasat, ekonomıka, mádenıet jáne ǵylym­nyń irgeli baǵyttarynda pozıtıvti ózgerister men jańǵyrýǵa degen belsendi umtylysty kórýge bolady.

Qazaqstan Prezıdenti barlyq qa­zaq­­­standyqtardyń ómir súrý sapasyn jaq­sartý jáne turmysyn kóterý maq­sattaryna qatań jáne jaýapker­shil­ik­pen qaraıtynyn jáne eń bastysy – alǵa qoıǵan mindetterdi dáıekti túrde jú­zege asyratyndyǵyn kórsetip keledi. Qazaqstan halyqaralyq ekonomı­ka­lyq qatynastardyń belsendi orta­ly­ǵy, Batys pen Shyǵys elderiniń ara­syndaǵy dástúrli kópir bolyp tabylady jáne álemdegi eń damyǵan otyz eldiń qataryna kirý maqsatyn ustanyp otyr.

Dúnıejúzilik banktiń bıznes júr­gizý jeńildigi reıtınginde Qazaq­­stan 190 eldiń ishinde 36-orynǵa kó­te­rildi. Meniń oıymsha, Qazaqstan álem­niń eń damyǵan elderiniń qataryna qo­sy­lý úshin jetkilikti alǵysharttarǵa ıe.

Bul Joldaýda mektepke deıingi bi­limnen bastap, joǵary oqý oryndary­na deıingi bilim berý júıesiniń damý pers­pektıvalaryna jáne onyń barlyq deńgeılerine erekshe kóńil bólin­gen. Onda mańyzdy oryn myna aspekti­lerge jatady: «Pedagog márte­besi týraly» zańdy qabyldaý, Nazar­baev zııatkerlik mektepteriniń tájirı­besin búkil res­pýblıka boıynsha taratý, Nazar­baev Ýnıversıtettiń úlgisi­men óńirlik jańa joǵary oqý ornyn qurý, bilim berý isinde 4K modeline: krea­tıvti­likti, synı oılaýdy, kommý­nıka­tıvti­likti damytýǵa jəne komandada jumys isteı bilýge basty nazar aýdarý. 

Kásibı daıarlyǵy joǵary kadrlar men qazirgi zamanǵy oqý oryndarynda bilim alǵan mamandar ǵana Elbasy Joldaýynan týyndaıtyn mindetterdi tolyq oryndaı alady.

Júzdegen myń etnostyq ózbekter turatyn Qazaqstanmen qatynasty damyta túsý О́zbekstan úshin asa ma­­ńyzdy. Eki el arasynda tyǵyz ta­rıhı, mádenı, lıngvıstıkalyq, kon­fes­sııalyq baılanystar qalyp­­tas­qan. Jalpy, О́zbekstan tarapy Qazaq­­stanmen dástúrli dos­­tyq­qa, turaqty baılanystarǵa negizdelgen yntymaq­tastyqtyń nyǵaıýyn qalaıdy.

Sonymen qatar Qazaqstan Prezı­den­tiniń kóptegen josparlary, stra­tegııa­sy men ıdeıalary qazirgi ýaqytta О́zbek­­­standa belsendi iske asyrylyp jatqan reformalarmen úılesedi. Sondyq­tan biz­diń elderimizdiń dos­tyq qatynas­tar­dy da­myta otyryp, kóptegen sala­lar­da óz­­ara tájirıbe almasýlaryna ábden bolady.

Shynaıy dos retinde, men Qazaq­stannyń bolashaqqa arnalǵan jospar­la­rynyń sátti júzege asýyn tileımin.

Ravshan NAZAROV,

О́zbekstan Ǵylym akademııasy Tarıh ınstıtýty bólimi meńgerýshisiniń orynbasary, «Qazaqstan halqy Assambleıasyna – 20 jyl» medaliniń ıegeri

El damýynyń júıeli jospary

Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń bıylǵy 5 qazanda ja­rııalaǵan Joldaýymen úlken qyzy­ǵý­­shylyqpen tanysyp shyqtym. Onda kó­te­rilgen máselelerdiń barlyǵy ózekti.

Jalpy, Qazaqstan Prezıdenti óz halqynyń ál-aýqatyn arttyrý maq­satynda kóptegen jumystardy júzege asyryp keledi. Bul jetistikterge tıimdi qurylymdyq, konstıtýsııalyq jáne saıası reformalardyń arqasynda qol jetkizilýde. 

Búginde Qazaqstan dıplomatııalyq jáne geosaıası róli joǵary, jaýapker­shiligi mol, senimdi áriptes, álemdik jáne aımaqtyq syn-qaterlerge qarsy laıyqty is-qımyly bar el retinde tanylyp otyr. Halqynyń ómir súrý uzaqtyǵynyń ulǵaıýy, ekonomıkalyq damýy, sońǵy 20 jylda 300 mıllıard AQSh dollary kólemindegi tike­leı sheteldik ınvestısııalardy tar­týy, sondaı-aq eldi jańǵyrtýǵa ba­ǵyt­talǵan túrli ekonomıkalyq jáne saıa­sı bastamalar Qazaqstannyń qazirgi jar­qyn kelbetin aıǵaqtaıdy. 

Nursultan Nazarbaev Qazaqstan azamattarynyń ál-aýqatyn arttyrý memlekettiń basym baǵyty bolyp qala beretinin atap kórsetti. Osy oraıda turǵyndardyń tabysyn molaıtý ma­ńyzdy mindetterdiń biri bolyp tabylady. Sondyqtan eń tómengi jalaqyny kóterý, jańa, jaqsy tólenetin jumys oryndaryn qurý sııaqty birqatar is-sharalar qolǵa alynbaq. Bul ju­mystar «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasyn 2025 jylǵa deıin uzartý arqyly ilgerileıtin bolady. Buǵan qosa, tarıfterdi tómendetý úshin kommýnaldyq qyzmetter arasyn­daǵy básekelestikti yntalandyrý, halyqty zańsyz ákimshilik qysym men qylmystyq qýdalaýdyń qaýip-qaterlerinen qorǵaý, sıfrly dáýirge beıimdelgen ınnovasııalardy qoldaý jáne jańa tehnologııalyq transformasııa, uzaq merzimdi makroekonomıkalyq turaqtylyqty qamtamasyz etý syndy sharalar júzege asyrylady. 

Sondaı-aq Joldaýda aldaǵy 5 jyl ishinde bilim, ǵylym, densaýlyq saqtaý salalaryna barlyq kózderden jumsalatyn qarajatty ishki jalpy ónimniń 10 paıyzyna deıin jetkizý kózdelgen. Budan bólek, medısı­nalyq júıeni transformasııa­laý, sport jáne dene shynyqtyrý qyz­­me­tin damytý, halyqty joǵary sapaly ónimdermen qamtamasyz etý baǵy­tyn­daǵy jumystar qolǵa alynady.

Joldaýda halyqtyń jaıly ómir sú­­rýin qamtamasyz etý úshin joǵary sapaly jáne qoljetimdi baspana máselesin sheshý, eldiń aýmaqtyq damýyna jańa kózq­a­rastardy qalyptastyrý, qaýip­siz­dik qury­lymdaryn jańǵyrtý jáne be­ıim­deý, sot tóreligi júıesin jań­ǵyrtý sharalaryn júzege asyrý isi qamtylǵan.

Osy arada memlekettik mekeme­ler­di azamattarǵa baǵdarlanǵan qury­lymdarǵa aınaldyrý jónindegi bas­ta­many erekshe atap ótkim keledi. Bul memlekettik ınstıtýttardyń tıim­­diligin arttyrýǵa, sybaılas jemqorlyqqa qarsy kúres pen refor­malardy baqylaý mehanızmin kúsheı­týge múmkindik beredi.

Prezıdent N.Nazarbaevtyń Jol­­daýynda aıtylǵandaı, Qazaq­stan óziniń syrtqy saıasattaǵy is-qımylyn belsendi túrde jalǵas­tyra beredi. Qazaqstannyń Reseı Federa­sııasy­men qarym-qatynasy memle­ket­aralyq baılanystardyń eta­lony bolyp sanalady. EO-men­ Qazaqstan iri saýda jáne ın­ves­­tısııalyq árip­tester retinde ózara qarqyndy ynty­maqtastyqty odan ári damyta beredi. Sondaı-aq Qazaq­stan úshin Eýra­zııalyq eko­nomıka­lyq odaq, TMD, Ortalyq Azııa elderimen, Qytaı­men, AQSh-pen, Túrkııa, Iran, Arab jáne Azııa memleket­terimen ózara tıimdi eki­jaqty qarym-qatynas­tardy óris­tetý, BUU Qaýipsizdik Keńe­sine tabysty múshe bolý jáne Asta­na­nyń Sırııadaǵy úderisin júzege asy­rý basym baǵyttar bolyp qala beredi.

Joldaý sońynda Prezıdent N.Na­­zarbaev árbir qazaqstandyq júrgizilip jatqan reformalardyń mənin jete túsinýi tıis ekenin aıta kelip, «Búgingi kezeńniń de talaby ońaı emes. Birligimiz myzǵymasa, yn­ty­maǵymyz ydyramasa, biz úshin alyn­baıtyn asý, baǵynbaıtyn beles bol­maıdy», dedi. Bizdiń de bul sózge alyp qosarymyz joq.

Qoryta aıtqanda, Qazaqstan Res­pýblıkasy Prezıdenti óz Jol­da­ýy arqyly el damýynyń jos­pa­ryn júıelep, naqty maqsat-min­det­terdi aıqyndap, ózekti máse­le­lerdi sheshý joldaryn kórsetip bergen. 

Florın LÝKA,

Nıkolae Tıtýleský  atyndaǵy Quqyq negizderi jáne halyqaralyq qatynastar qorynyń bas hatshysy (Rýmynııa)

Ustazdardyń mereıin ósirgen Joldaý

Men uzaq jyl boıy Qazaqstannyń bilim-ǵylym salasynda qyzmet ettim. Ustazdyq etken adam turǵysynan al­ǵan­da, Elbasymyz Nursultan Nazar­­baevtyń ustazdardyń kásibı merekesi qar­sa­ńynda jarııalaǵan bıylǵy Jol­da­ýyn óte ystyq, janyma jaqyn, erek­she qabyldaǵanymdy jasyra almaımyn. Sebebi kezekti Joldaýda Qa­­zaq­stannyń bolashaǵy bolyp tabylatyn jastarymyzdyń balabaqshadan joǵary oqý ordalarynda bilim alǵanǵa deıingi aralyqta olarǵa barynsha jaǵdaı jasap, memleket qorǵaýyna, qoldaýyna alýy meni qatty qýantty. Ustaz úshin eliniń sapaly ári sanaly azamatyn oqytyp, qatarǵa qosýdan asqan baqyt joq. Ol úshin aldymen jaǵdaı jasalýy kerek. 

Ásirese bul salaǵa bólinetin qar­­­jynyń eselenýi buryn-sońdy bol­maǵan jaǵdaı. Bul – salanyń keder­­gisiz damýyna jasalyp otyrǵan keremet múmkindik. Jalpy, meniń oıymsha bilim salasyna mańyz bergen el – bolashaǵyn oılaıtyn memleket. Taǵy bir aıta keter nárse, ustazdardyń burynnan kútip júrgen úlken jańa­lyǵy – ustaz mártebesi týraly arnaıy zań qabyldanýy. Qazaq­standyq qoǵam úshin jalaqynyń artýy, áleý­mettik máselelerdiń qordalanbaı, retimen sheshilýge erekshe mán berilýi Elbasymyzdyń kóregendiligi der edim. Bul Joldaýmen birge barlyq qazaq­standyqtyń jarqyn keleshekke degen úmiti eselenip, kóńilderine qýanysh uıalaǵanyna senimdimin.

Ásıma BIMENDINA, 

«Kásipqor» holdıngi basqarma tóraǵasynyń orynbasary

Bolashaǵyn oılaǵan el bilimge mán beredi

Bıylǵy Joldaý da kó­ńilimizdegi kóp oılarǵa jaýap taýyp berdi. Nursul­tan Ábishuly «Qazaq­stan­dyqtardyń ál-aýqaty, eń aldymen, tabystary­nyń turaqty ósimi men turmys sapasyna baılanysty», deı otyryp, osy baǵytta jasalatyn jumystar­­men tanystyrdy. Soǵys ardageri, qarapaıym aýyl turǵyny retinde Elbasynyń ár sózin qýana quptap otyrdym. Ásirese adam kapıtalyn damytýǵa qatysty aıtylǵan jaıttar, berilgen tapsyrmalar bolashaqqa degen senimimizdi nyǵaıta tústi. Bilim berý, densaýlyq saqtaý salalaryn jańa deńgeıge kóterý arqyly adam kapıtalyn jo­ǵarylatýdyń alǵysharttaryn belgileý – utymdy sheshim. Qansha­ma áleýmettik baǵdarlama júzege asyrylyp keledi, el solardyń ıgiligin kórip otyr. Aýyldarda kásip­kerlik damyp, bız­neske bet burǵan azamattar sany kóbeıip keledi.

Bolashaǵyn oılaǵan el bilimge mán beredi. Joldaýda bilim berý salasyna qatysty jaqsy oılar aıtyldy. Elbasy «Mektepke deıingi bilim berý sapasyn túbegeıli jaqsartý kerek», dep atap ótti. Úsh aýysymda oqytatyn, apatty jaǵdaıdaǵy mektepteri bar óńirlerge qosymsha qa­rajat qaralatyn boldy. Taǵy bir jaqsy jańalyq – «Pedagog mártebesi týraly» zań qabyl­danatyndyǵy edi. Joǵary oqý oryndaryna maman da­ıyndaý sapasyna qatysty talaptar da kúsheıtiledi eken. Munyń bári jaqsylyq, túptep kel­gende, keleshegimizdiń kemel bola­shaǵy jolynda jasalyp jatqan izgilik dep túsinemiz.

Ár adamnyń ósip-ónetin, ónege alatyn shańyraǵy zor mańyzǵa ıe. «Uıada ne kórseń, ushqanda sony ilersiń» deıtin halyqpyz. Osy oraıda Elbasy tapsyrmasymen qolǵa alynǵan «Mereıli otbasy» ulttyq baıqaýynyń respýblıkalyq kezeńine qatysqanymyzdy maqtanyshpen aıtamyn. Baqyt uıalaǵan, bereke qonaq­taǵan elimizdiń alar asýlary bıik bolǵaı. Elbasy Joldaýy eldiń mártebesin bıik­tetip, eńsesin kótere bersin. 

Súndet TASQARIN,

soǵys ardageri, Inder aýdanynyń qurmetti azamaty

Tyń bastamalardyń qaınar kózi

Mine, Elbasy taǵy da óziniń kezekti Joldaýyn jarııalap, memleketimizdiń áleýmettik salaǵa qatysty basym mindetterin naqtylady. Bul stra­te­gııalyq qujatta halyqtyń kókeıinde júrgen kóptegen saýalǵa naqty jaýap berildi. Naqtylaı aıtqanda, Joldaýda turǵyndardyń turmys-tir­shiligin jaqsartý, jumys isteýge qabi­letti barlyq azamattardy ózderiniń kási­bine, mamandyǵyna, bilimine saı laıyq­ty jumyspen qamtamasyz etý qajet­tigi basa aıtyldy. Elbasynyń, ásirese eń tómengi jalaqyny 1,5 esege kóbeıtip, 28 myńnan 42 myń teńgege deıin kóterý týraly tapsyrmasy ha­lyqtyń kóńilinen shyqty dep oılaımyn. Bul bastama jalaqysy tómen aza­mattarǵa jaqsy qoldaý bolary anyq.

Taǵy bir aıta keter jaıt, memleket­tiń aldaǵy bes jyl kóleminde ishki jalpy ónimniń 10 paıyzyn bilim, ǵylym jáne densaýlyq saqtaý salasyna baǵyttaıtyny belgili boldy. Bul – túsine bilsek, úlken qoldaý. О́z kezeginde mıllıondaǵan adamnyń ál-aýqatyn arttyrýǵa, halyqqa asa qajetti salalardaǵy kóptegen másele­lerdi ýaqyt talabyna saı ońtaıly sheshýge múmkindik bermek.  

Men ózim ýnıversıtette oqytýshy bolyp jumys isteıtindikten, Elba­synyń qoǵamymyzdaǵy muǵalimder­diń mártebesin kóterý isin kún tárti­bine shyǵarǵanyn zor yqylaspen qa­byldadym. Prezıdent ustazdardyń qoǵamdaǵy qadiri men baǵasyn joǵarylatý úshin birqatar aýqymdy mindetter júktedi. Osy oraıda birin­shiden, «Pedagog mártebesi týraly» zań qabyldanatyn boldy. Bul zań arqyly muǵalimderdiń quqyǵy joǵary deńgeıde qorǵalatynyna, olardyń maqsat-mindetteri ýaqyt talabyna saı belgilenetinine senemiz. 

Jalpy, Elbasy muǵalimniń tikeleı óziniń kásibı isimen aınalysýyna, ıaǵnı balaǵa bilim berý jáne tárbıeleý isimen ǵana shuǵyldanýyna jaǵdaı jasaýdy basa aıtty. Bul jerde qoǵamdaǵy ashy shyndyq qozǵaldy. Elbasynyń osy turǵyda qadap aıtqan sózderin halyq jyly qabyldady. Bul Elbasynyń halyqtyń arman-tilegin, neni qalaıtynyn júregimen sezine biletinin uqtyrsa kerek. 

Qoryta aıtqanda, Memleket basshysy jurtshylyqty tolǵandyryp júrgen máseleler men sheshimin kútken jaǵdaılardy naqtylaı otyryp, el ıgiligi úshin atqarylýy tıis jumystardyń josparyn túzip berdi. Endi barsha qazaqstandyq aýyz­bir­shilik tanyta otyryp, kórsetilgen maqsat-mindetterdi eńserýi kerek.

Janar BAIDALYQYZY,

Q.A.Iаsaýı atyndaǵy halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıteti daıyndyq fakýltetiniń oqytýshysy 

Túrkistan oblysy