Elordamyzdyń eńsesin tiktep, mádenı bet-beınesin qalyptastyrýda bas shahar tórinde boı kóterip, ónerdiń jańa tynysyn ashqan mádenıet oshaqtarynyń róli orasan zor. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tikeleı qoldaýymen irge kótergen Qazaq ulttyq horeografııa akademııasy – Astananyń 20 jyldyq belesti shejiresin bederleıtin sondaı óreli óner ordalarynyń biri.
Reseıdiń halyq ártisi, esimi álemge máshhúr balerına, horeograf Altynaı Asylmuratova jetekshilik etetin bekzat óner ordasy bıyl úshinshi oqý jylyn bastady. Osyǵan oraı «Astana Balet» teatrynda Akademııa oqýshylarynyń tikeleı atsalysýymen «Mamandyqqa alǵashqy qadam» atty jas talapkerlerdi oqýǵa qabyldaý qurmetine arnalǵan saltanatty kesh ótti. Aıtýly sharaǵa Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly, Qazaq ulttyq horeografııa akademııasynyń rektory Altynaı Asylmuratova, belgili mádenıet jáne qoǵam qaıratkerleri, sondaı-aq jas talapkerlerdiń ata-analary qatysty.
Mamandyqqa alǵashqy qadam basý rásimin merekeleý – bilim alýshy baldyrǵandar úshin mindetti ári mańyzdy mádenı shara. Aıtýly sımvolıkalyq is-shara oqýshylardyń aldynda qandaı qajyrly izdenis pen mindettiń kútip turǵanyn kórsetetin jaýapty sát. Dál osy kúni talapkerler resmı túrde Horeografııa akademııasynyń oqýshysy atanyp, balet deıtin sulý da tekti ónerdiń alǵashqy álipbıin ashady. Kishkentaı ártister kásibı sahnamen tanysyp, zal toly kórermen aldynda tuńǵysh ret Akademııa repertýaryndaǵy úzdik týyndylardy oryndaıdy.
Osynaý jaýapty ári tolqynysty sáttegi jas talapkerlerdiń keýdesin jaryp shyǵardaı bolyp atqaqtap turǵan júreginiń dúrsili men qobaljýyn kórip, seziný qıyn emes. Baldyrǵandardyń bar ishki kóńil kúıin sheksiz úmit pen asqaq armanǵa toly muntazdaı móldir janarlary aıtyp berip tur. Qalaısha qobaljymasyn?! Tek teledıdar men úlken sahnalardan tamsana tamashalaıtyn ártisterdiń ornynda endi, mine búgin ózderi óner kórsetpek.
– Qurmetti meniń kishkentaı dostarym! Sizder búginnen bastap ómirlerińizdi ónerdiń ishindegi eń bir ádemi, eń bir tekti, eń bir bekzat óner – baletke arnap otyrsyzdar. Armandaryńyzdyń oryndalýyna baǵyttalǵan alǵashqy qadam jasaldy: irikteý kezeńinen sátti ótip, bilim alýshylar qataryna qabyldandyńyzdar. Biraq munymen jumys bitken joq, aldaryńyzda áli de talaı synaq kútip tur. Kóp nárseni tanyp, úırenip jáne eń bastysy eńbekti ómirlik ustanymǵa aınaldyrýlaryńyz qajet. Osynaý tamasha mamandyq barlyǵyńyzdan kásipke degen sheksiz adaldyq pen shynaıy da qaıtarym kútpeıtin rııasyz mahabbatty talap etedi. Boılaryńyzdaǵy talantty ári qaraı jetildirip, tulǵalaryńyzdy qalypta ustaý úshin de únemi jattyǵý men daıyndyqtan qol úzbeý mindetteledi. Sonymen qatar sabaqty jaqsy oqyp, san alýan óner túrine ynta berip, árdaıym tanym kókjıekterińizdi keńeıtý úshin izdeniste júrý, tártipti de sypaıy minez qalyptastyrý – balet ártisterine qoıylatyn basty talaptardyń biri. О́zge mamandyq ıelerinen tek qana jaqsy qasıet, tereń bilimderińizben daralanyp turýlaryńyz qajet. Sebebi balet ártisi – mádenıetimiz ben ónerimizdiń bet beınesi. Bilemin, munyń barlyǵyn ońaı demeımin. Biraq balet sonysymen de erekshe ǵoı. Sahnada turyp kórermenge ónerdiń baqyty men qýanyshyn syılaǵan sáttegi ártistiń ishki kóńil kúıin, emosııasyn sózben aıtyp jetkizý múmkin emes. Sondyqtan qıyndyqtan qoryqpańyzdar. Men sizderge balettiń úzdik mamany atanyp, osynaý bekzat ónerdiń shynaıy baqytyn sezinýdi tileımin, – dedi Qazaq ulttyq horeografııa akademııasynyń rektory Altynaı Asylmuratova.
Bas shahar tórinde boı túzegen jas ta bolsa jastyq jalynymen jańalyqtyń jarshysy bolyp júrgen bı óneriniń eńseli ordasy búginde aldyna aýqymdy jobalar men úlken maqsattar qoıyp úlgerdi jáne onyń alǵashqy mańyzdy qadamdary jasalyp, tájirıbege endi.
Qazaq ulttyq horeografııa akademııasy – tolyq sıkldi, kóp deńgeıli kásiptik horeografııalyq bilim beretin Ortalyq Azııadaǵy alǵashqy joǵary oqý orny. Kásibı balet ártisterin jáne qoǵamnyń mádenı, rýhanı-estetıkalyq damýyn qamtamasyz etetin horeografııalyq óner salasyndaǵy jan-jaqty jetildirilgen bilikti maman daıarlap shyǵýdy maqsat tutqan oqý ordasynyń aldynda búginde úlken mindetter tur. Onyń eń negizgisi – álemdik oqytý standarttaryna sáıkes keletin bilim berý ádisiniń biregeı modelin qurý.
Jalpy, bilikti maman tárbıeleý úshin tek teorııalyq bilimdi qanaǵat tutý jetkiliksiz. Ásirese horeografııa salasy izdenýshisinen júıeli túrdegi tyńǵylyqty tájirıbelik daıyndyqty talap etedi. Balet óneri úshin asa mańyzdy osynaý bilim berý ádisine mán bergen Akademııa ustazdary búginde «Astana Opera» jáne «Astana Balet» teatrlarymen kelisimge kelip, shákirtteriniń kásibı sahnalarda sheberligin shyńdaýyna mol múmkindik syılap otyr. Atap aıtqanda, 2017-2018 oqý jylynda Akademııa oqýshylary men stýdentteri jalpy sany 27 spektaklde óner kórsetip, kórermen aldyna shyǵýǵa joldama aldy. Olardyń qatarynda «Astana Opera» teatrynyń: «Baıaderka», «Don Kıhot», «Manon», «Qyz Jibek», «Korsar», sondaı-aq «Astana Balet» teatrynyń: «Shelkýnchık», «Jýsan», «Jızel» syndy birqatar úzdik qoıylymdary bar.
Atalǵan tájirıbeniń barlyǵy Horeografııa akademııasy talapkerlerin kásibı turǵyda jetildirip, bilikti maman atandyrý baǵytynda jasalyp jatqan júıeli jumystardyń bir parasy ǵana. Budan bólek, joǵary oqý ornynyń tikeleı bastamasymen Akademııa oqytýshylary men tárbıelenýshilerine álemniń úzdik bilim ordalaryna baryp tájirıbe almasýyna jaǵdaı jasalyp, kásibı biliktiligin arttyrý baǵytynda da talaı tyńǵylyqty jumys atqaryldy. Akademııa rektory Altynaı Asylmuratovanyń bastamasymen mańyzdy memorandýmdarǵa qol qoıyldy. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qazaq óneri men mádenıetin damytýǵa, óner salasyndaǵy bilikti de bilimdi maman tárbıeleý jolynda salyp jatqan ınvestısııasy men kórsetip jatqan qamqorlyǵy balet atalatyn sulý da tekti ónerdiń erteńin kemel etip, beıneli bı tili arqyly qazaq atyn ǵalamǵa tanytady dep senemiz. Ol oıymyzǵa kúni keshe óner ordasynyń resmı túrdegi oqýshysy atanyp, sahna tórinde óner kórsetken kezderinde ot oınap, ár qımylynan senimdilik pen sergektikti aıqyn ańǵartqan jas talapkerlerdiń jastyq jalyny men tasqyndaǵan talpynysy kúmánsiz ılandyrdy.
Nazerke JUMABAI,
«Egemen Qazaqstan»