Prezıdenttiń «Igilik barshaǵa! Sabaqtastyq. Ádildik. О́rleý» saılaýaldy baǵdarlamasyn jáne «Birge» jalpyulttyq aksııasy barysynda azamattardan alynǵan usynystardy oryndaý sharalary týraly Premer-Mınıstrdiń Birinshi orynbasary - qarjy mınıstri Á. Smaıylov pen Premer-Mınıstrdiń orynbasary J. Qasymbek baıandady.
Tıimdi memlekettik basqarý
Á. Smaıylovtyń aıtýynsha, Is-qımyl josparynda memlekettik qyzmetshilerdiń memlekettik baǵdarlamalardy iske asyrýǵa jáne bıýdjet qarajatyn paıdalanýǵa jaýapkershiligi men esep berýshiligin arttyrýǵa erekshe nazar aýdarylǵan. Bıýdjettik josparlaýdy jetildirýge, sondaı-aq tıimsiz ımıdjdik shyǵystardy boldyrmaýǵa baǵyttalǵan sharalar kesheni ázirlenetin bolady.
Tabysty kásipkerlik
Sonymen qatar, kásipkerlikti damytý jáne qoldaý boıynsha, atap aıtqanda, kásipkerlik bastamany damytýdy yntalandyrý jáne bıznes-ahýaldy jaqsartýǵa qatysty sharalar qabyldanady.
Bızneske qoldaý kórsetetin sharalarynyń tıimdiligin baǵalaý maqsatynda aǵymdaǵy jyly memlekettik baǵdarlamalar boıynsha taldaý júrgiziledi. Nátıjeleri boıynsha kásipkerlerdiń qarsy mindettemeleri eskerilgen jańa tásilder ázirlenetin bolady.
Bıylǵy jyly «Bıznestiń jol kartasy - 2025» memlekettik baǵdarlamasy ázirlenedi, onyń sheńberinde bıznesti jańa formatta qoldaý jalǵasatyn bolady.
Zańnamaǵa jańa normalardyń kúshine enýiniń «ótpeli kezeńi» jáne «adaldyq prezýmpsııasy» qaǵıdattary engiziletin bolady.
Negizgi taýar naryqtaryndaǵy jaǵdaıǵa taldaý júrgizilip, básekelestik úshin kedergilerdi joıý jáne monopolııalyq jaǵdaıdy teris paıdalanýǵa jol bermeý úshin kedergilerdi joıý Jol kartasy ázirlenedi.
Sonymen qatar Á. Smaıylov EYDU elderiniń úzdik tájirıbelerin qoldana otyryp «Ońaltý jáne bankrottyq týraly» Zańdy jańa redaksııada qabyldaý máselesi týraly aıtyp berdi.
«Salyq túrlerin ońtaılandyrýdy júzege asyrý jáne salyqtyq ákimshilendirýdi sıfrlandyrýdy qajet. Salyq kredıtterin berý tetigi engiziletin bolady. Memlekettik satyp alýdy jáne kvazımemlekettik sektordyń satyp alýy boıynsha zańnamany jáne quqyq qoldaný praktıkasyn jetildirý jóninde sharalar qabyldanatyn bolady», — dedi Á. Smaıylov.
Tıimdi qarjy júıesi
Is-qımyl jospary aıasynda Ulttyq qordan beriletin transfertterdi paıdalanýdy shekteý jáne bıýdjettiń shıkizat sektoryna táýeldiligi máselesi pysyqtalatyn bolady, qor naryǵyn damytý jáne ulttyq kompanııalardyń IRO-syn ótkizý jónindegi jumys jalǵasady.
Áleýmettik qamsyzdandyrýdyń tıimdi júıesi
Sonymen qosa, áleýmettik kómektiń ashyqtyǵy men ataýlylyǵyn qamtamasyz etýge, áleýmettik qoldaýdyń kepildik berilgen kóleminiń biryńǵaı standarttaryn belgileýge basa nazar aýdarylatyn bolady. Uzaq merzimdi aktýarlyq modelderdi qurý negizinde zeınetaqy júıesi odan ári jańǵyrtylady. Medısınalyq qyzmet kórsetýdiń jańa formattaryn, kadrlar tapshylyǵy qysqartýdy, medısınalyq kómek alý múmkindikteri keńeıtýdi qarastyratyn Densaýlyq saqtaýdy damytýdyń 2025 jylǵa deıingi memlekettik baǵdarlamasy ázirlenedi.
Jalpyǵa birdeı zamanaýı bilim berý standarttary
Bilim berý salasynda da oń ózgerister kútilip otyr. Balalardy mektepke deıingi sapaly bilimmen tolyq qamtýǵa, orta bilimdi jańartylǵan mazmunǵa kóshirýdi aıaqtaýǵa, 12 jyldyq bilim berýge kezeń-kezeńmen kóshýge, úshtildilikti engizýge, ǵylymnyń el damýyna qosqan úlesin kúsheıtýge baǵyttalǵan Bilim men ǵylymdy damytýdyń 2025 jylǵa deıingi memlekettik baǵdarlamasy ázirlenedi. Muǵalimderdiń mártebesin qoldaý úshin «Pedagog mártebesi týraly» zań jobasy ázirlendi, ol ustazdardyń bedelin arttyrýǵa, kásibı ósýine, tán emes fýnksııalardan bosatýǵa baǵyttalǵan.
Jalpy, bilim berýge jáne densaýlyq saqtaýǵa arnalǵan shyǵystar ár salada 2025 jylǵa qaraı jalpy ishki ónimniń 5%-yna deıin jetkiziletin bolady.
Jumyspen qamtý jáne jańa jumys oryndary
«Eńbek» memlekettik baǵdarlamasynda jumyspen qamtýǵa járdemdesý tetikteri jetildiriledi, jumys berýshilerdi óz qyzmetkerleriniń jańa bilim alýyna yntalandyrý, áleýmettik kásipkerlikti damytý boıynsha sharalar qabyldanady. Ashylatyn jumys oryndaryn, Jańa kásipter men quzyretterdiń atlasyn esepke alýdyń biryńǵaı bazasyn qalyptastyra otyryp, Jumyspen qamtý monıtorınginiń keshendi júıesin ázirleý kózdelip otyr.
Premer-Mınıstrdiń orynbasary J. Qasymbek óz kezeginde Is-sharalar josparynyń «О́rleý» bóliminde ekonomıkany, ınfraqurylymdy, qoljetimdi turǵyn úıdi, qorshaǵan ortany dınamıkalyq damytýǵa jáne zamanaýı aýyldy qurýǵa baǵyttalǵan is-sharalar qarastyrylǵanyn aıtty.
Qarqyndy ekonomıka – barshaǵa arnalǵan ál-aýqat negizi
Jyldyń sońyna deıin 2020–2025 jyldarǵa arnalǵan Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damýdyń memlekettik baǵdarlamasy qabyldanady, ol óńdeý ónerkásibiniń básekege qabilettiligin odan ári jaqsartýǵa baǵyttalatyn bolady.
«Baǵdarlamany iske asyrý eńbek ónimdiligin 1,7 esege, shıkizattyq emes eksport kóleminiń 2,3 esege, negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalardyń ósýi 2,3 ese, jumys istep turǵan kásiporyndardyń sanyn 1,6 esege ulǵaıtýǵa ákeledi», — dedi J. Qasymbek.
Jergilikti qamtýdyń ósýine erekshe kóńil bólinedi. UKP-men birlesip ázirlengen sharalar 1000-nan astam otandyq kásiporyndardy qaıta júkteýge, óndiriletin taýarlardyń qazaqstandyq quramyn 60%-ǵa deıin arttyrýǵa múmkindik beredi, sondaı-aq «qarapaıym zattar ekonomıkasy» salalarynyń damýyn yntalandyrady.
Is-sharalar josparyn iske asyrý aıasynda jer qoınaýyn paıdalanýshylar men júıe qurýshy kásiporyndardy, satyp alýda jergilikti qamtýdy arttyrý úshin jeke sharalar kesheni ázirlenýde.
1 qarashaǵa deıin Agroónerkásiptik keshendi sýbsıdııalaýdyń tıimdiligi men ashyqtyǵyn arttyrý, jer resýrstaryn jáne jaıylymdardy tıimdi paıdalaný, jańa sýarmaly aýyl sharýashylyǵy jerlerin keńeıtý maqsatynda Agroónerkásiptik keshendi damytý jónindegi memlekettik baǵdarlamaǵa ózgertýler engiziletin bolady. Nátıjesinde, 2021 jyly eńbek ónimdiligi 2017 jylǵa qaraǵanda 2,2 esege, aýyl sharýashylyǵynyń jalpy óniminiń kólemi 1,7 esege, aýyl sharýashylyǵynda negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııalardyń kólemi 3 esege artady. «AО́K máseleleri boıynsha keıbir zańnamalyq aktilerge ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» Zańda barlyq qajetti zańnamalyq ózgerister qarastyrylady.
Birinshi sanatty ınfraqurylym
Sonymen qatar, J. Qasymbek osy jyldyń sońyna deıin Úkimet 2020–2025 jyldarǵa arnalǵan ınfraqurylymdy damytýdyń «Nurly jol» memlekettik baǵdarlamasyn qabyldaıtynyn aıtty. Ortalyq–Shyǵys, Ortalyq–Ońtústik, Ortalyq–Soltústik jáne Ortalyq–Batys dálizderinde eldiń birtutas kólik júıesin qalyptastyrý aıaqtalady.
Memlekettik baǵdarlama sheńberinde respýblıkalyq mańyzy bar 7 myń shaqyrym joldy qaıta jóndeý jáne 11 myń shaqyrymǵa jóndeý jumystaryn júrgizý josparlanyp otyr. Barlyq jumystardyń túrleri (jóndeý, qurylys jáne qaıta jańartý) 30 myń shaqyrym jergilikti joldarda júrgiziledi. 2025 jylǵa deıin jaqsy jáne qanaǵattanarlyq jaǵdaıda respýblıkalyq joldardyń úlesi 100% -ǵa deıin, jergilikti mańyzy bary 95%-ǵa deıin artady.
Budan ózge, elimizdi gazdandyrý sheńberinde Úkimet «Saryarqa» gaz qubyrynyń qurylysyn ýaqytynda aıaqtaýdy qamtamasyz etedi. Gaz qubyrynyń iske qosylýy Nur-Sultan, Qaraǵandy, Temirtaý jáne Jezqazǵan qalalaryn jáne 171 eldi mekendi tabıǵı gazben qamtamasyz etedi. Sondaı-aq, olardyń ekologııalyq jaǵdaıyn jaqsartady.
Qoljetimdi baspana, taza ekologııa
Turǵyn úı qoljetimdiligin arttyrý jáne turǵyn úı saıasatyn ashyqtyǵyn arttyrý maqsatynda aǵymdaǵy jyldyń 1 qyrkúıegine deıin barlyq qoldanystaǵy turǵyn úı baǵdarlamalary biryńǵaı turǵyn úı saıasatyn biriktiredi. Jyl sońyna deıin Úkimet 2025 jylǵa deıingi «Nurly jer» turǵyn úı baǵdarlamasyn maquldaıdy.
Kópbalaly otbasylardyń turǵyn úı máselelerin sheshý úshin «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha 2025 jylǵa deıin 40 myń jaldamaly turǵyn úı qurylysy qarastyrylǵan. Búginde mamyr aıynan bastap ınvestısııalar jáne demeýshilerdi tartý arqyly 1480 kóp balaly otbasy turǵyn úımen qamtamasyz etildi. Jalpy, jyl sońyna deıin 7 myńnan astam otbasy qamtamasyz etiledi.
Jumys isteıtin jastardyń turǵyn úı máselelerin sheshý úshin 3 jylda 3 myń páter salynady.
Sonyń nátıjesinde 650 myń otbasy nemese 2 mıllıonnan astam azamat jańa turǵyn úımen qamtamasyz etiledi. Osy maqsatta baǵdarlama sheńberinde jyl saıyn jylyna keminde 12-13 mln sharshy metr engizý josparlanyp otyr.
Búginde Ekologııalyq kodeks ázirlenýde, oǵan sáıkes ónerkásiptik kásiporyndardyń qolda bar eń jaqsy tazartý tehnologııalaryn engizýge yntalandyrý jáne shyǵaryndylardy túbegeıli azaıtý josparlanýda.
Myqty óńirler — qýatty Qazaqstan
Osy jyldyń 1 jeltoqsanyna deıin, Úkimet 2025 jylǵa deıin óńirlerdi damytýdyń memlekettik baǵdarlamasyn bekitedi. Negizgi maqsat – baqylanatyn ýrbanızasııa arqyly halyqtyń ómir súrý sapasyn arttyrý, «qadamdyq qoljetimdilik» qaǵıdaty boıynsha halyqqa qoǵamdyq jáne áleýmettik jeńildikterdi arttyrý.
Aýyldyq eldi mekenderdi damytý boıynsha «Aýyl – el besigi» keshendi baǵdarlamasy qarastyrylǵan. Oblys ákimdikterimen birlese otyryp bıyl 52 aýyldyq eldi meken tańdaldy, 452 is-shara júzege asyrylady. Sonyń nátıjesinde, «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy 700 myń adamdy, al 2025 jylǵa qaraı – aýyl halqynyń 83%-yn nemese 6,5 mln adamdy qamtýdy josparlap otyr.
Sonymen qatar, Nur-Sultan, Almaty jáne Shymkent qalalarynyń iri qalalarynyń shet aımaqtaryn damytýǵa erekshe nazar aýdarylatyn bolady, óıtkeni halyqtyń besten bir bóligi qajetti ınfraqurylymmen qamtamasyz etilmegen. Aldaǵy úsh jylda 85 astam joba júzege asyrylatyn bolady, onyń júzege asyrylýy jarty mıllıonnan astam adamnyń ómir sapasyn jaqsartady.
«Prezıdent Úkimettiń basty mindeti retinde saılaýaldy platformany iske asyrýdy anyqtady. Is-sharalar josparyn ýaqytyly jáne sapaly oryndaý azamattardyń ál-aýqatyn qamtamasyz etedi jáne áleýmettik máselelerdi sheshedi», — dedi J. Qasymbek.