Senbi, 6 sáýir 2013 2:14
Polısııa jumysynyń óte qıyn, óte qaýipti ekenin eldiń bári biledi. Áıtse de, bizdiń pogondylar joǵarǵy jaqqa málimet berý úshin kóbinese kórsetkish qýyp ketetinin jasyrýǵa bolmas. О́tken jyly Ońtústik Qazaqstan oblysynda mas halde jasalǵan qylmys – 28,4, adamdar toby jasaǵan qylmystar – 16,1, buryn sotty bolǵandar jasaǵan qylmys – 70,2, kámelettik jasqa tolmaǵandar jasaǵan qylmys 40,5 paıyzǵa ósken. Biraq, tergeýshiler de qylmystyq isterdi piskenine qaraı, shertip-shertip júrip tańdap, tirkeıdi bilem.
Senbi, 6 sáýir 2013 2:14
Polısııa jumysynyń óte qıyn, óte qaýipti ekenin eldiń bári biledi. Áıtse de, bizdiń pogondylar joǵarǵy jaqqa málimet berý úshin kóbinese kórsetkish qýyp ketetinin jasyrýǵa bolmas. О́tken jyly Ońtústik Qazaqstan oblysynda mas halde jasalǵan qylmys – 28,4, adamdar toby jasaǵan qylmystar – 16,1, buryn sotty bolǵandar jasaǵan qylmys – 70,2, kámelettik jasqa tolmaǵandar jasaǵan qylmys 40,5 paıyzǵa ósken. Biraq, tergeýshiler de qylmystyq isterdi piskenine qaraı, shertip-shertip júrip tańdap, tirkeıdi bilem. Prokýratýra organdarymen statıstıkalyq málimetterdiń shynaıylyǵyna júrgizilgen tekserý nátıjesinde 2012 jyly qoǵamdyq oryndarda jasalǵan – 1700, al osy jylǵy qańtar aıynda jasalǵan 40 qylmys jasyrylǵany anyqtalyp, keıinnen statıstıkalyq esepke engizildi. Eń soraqysy, ishki ister organdary jumys kórsetkishterine keri áserin tıgizetin atalǵan sanattaǵy asa aýyr qylmystardy esepten jasyrǵan. Jalpy, 2012 jyly qoǵamdyq oryndarda jasalǵan 72 aýyr jáne asa aýyr qylmystar orta sanattaǵy qylmys retinde qozǵalǵany anyqtalyp, bul zańsyzdyqtar prokýratýra organymen joıyldy. Osydan keıin polısııanyń árbir sózine, árbir málimetine kúdikpen qaraýǵa týra keletin sııaqty.
Ońtústik Qazaqstan oblystyq IID-niń resmı saıtynda mynandaı málimetter bar. Aqpan aıynyń basynda departamenttiń ótken jyldy qorytyndylaǵan jıynyna Ishki ister mınıstriniń orynbasary E.Kenenbaev kelip qatysyp, sońynan Eńbekshi PB-de bolyp, «Asar» shaǵyn aýdanyndaǵy ÝPP-men, jańadan ashylǵan stasıonarlyq blokpostpen, qala tynyshtyǵyn baqylaý maqsatynda ornatylǵan 100 beıne baqylaý kameralarymen, zamanaýı tehnıkalyq quraldarmen tanysqany aıtylady. Sóıtip, vıse-mınıstr atqarylǵan jumystarǵa oń baǵasyn berip ketken.Endi prokýratýra málimeti múldem basqasha sóıleıdi. Oblys prokýrorynyń orynbasary Ábil Qojahmetovtiń málimetine qaraǵanda, 2012 jyly Shymkent qalasynyń ortalyq kóshelerimen halyq kóp shoǵyrlanatyn oryndarda 168 (100 stasıonarlyq beketterge) beınebaqylaý kameralary ornatylǵan. Biraq, bul beınekameralardyń qylmys oqıǵalaryn ashýǵa paıdasy tıip otyrǵan joq. Onyń sebebi, stasıonarlyq polısııa beketterine qoıylǵan beınebaqylaý kameralarynyń 50 paıyzy túngi ýaqytta jaryqtandyrý quraly joqtyǵynan istemeıdi, 25 paıyzy jartylaı isteıdi. Qoǵamdyq oryndarda qylmystyń 40 paıyzy negizinen túnde jasalatynyn eskersek, beınekameralardyń qylmys ashýǵa septigi az tıip otyr degen sóz.Sondaı-aq, IID-niń resmı saıtyndaǵy álgi aqparatta «Kóshe jáne páter urlyǵy, buzaqylyq, mal urlyǵy, jasóspirimder arasyndaǵy qylmystar boıynsha tyńǵylyqty jumystar atqarylýda» degen joldar bar.Al, prokýratýra málimetteri taǵy da basqasha «saıraıdy»… Kámelettik jasqa tolmaǵandar jasaǵan qylmys 40,5 paıyzǵa óskenin joǵaryda aıttyq. Sondaı-aq, oblystyq IID-niń qoǵamdyq oryndarda kámeletke tolmaǵandardyń qaıtalap qylmys jasaýynyń aldyn alý turǵysynda atqaryp jatqan jumystary da tómen deńgeıde eken. Oǵan dálel, ótken jyly 705 kámeletke jasy tolmaǵandar qylmystyq jaýapqa, 400-den astamy ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan bolsa, olardyń nebári 69-nyń nemese 3 paıyzynyń ǵana ata-anasy ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan.Qylmys órship turǵan ál-Farabı aýdanynyń Jangeldın, Respýblıka, Aıbergenov, Qaldaıaqov kóshelerinde 2012 jyly 572 qylmys belgileri bar aryz-shaǵymdar tirkelgen. Alaıda, atalǵan aýmaqta táýliktik jalǵa beriletin 173 páterdiń 27-si ǵana jeke kásipker retinde esepke tirkelgenine qaramastan, onyń tek 5-iniń ıesi zańsyz kásipkerlikpen aınalysqany úshin ákimshilik jaýapkershilikke tartylǵan. Bul jumystar, qylmys pen quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alýda mańyzy zor bolyp tabylatynyna qaramastan, qazirgi tańda táýliktik páterlerdi zańsyz jalǵa berýmen kúres jáne atalǵan aımaqtarda reıdtik jumystaryn quzyrly organdarmen birlesip júrgizý sharalary aıaqsyz qalǵan.«Byltyrǵy jyly oblystyq bıýdjetten IID jáne onyń qurylymdyq bólimderin materıaldyq-tehnıkalyq jaǵynan jabdyqtaý úshin 2 mıllıard teńgege jýyq qarjy bólingen. Oblystyq prokýratýra osy qarajattan qylmys keńinen oryn alyp jatqan jekelegen aýmaqtarda ýchaskelik polısııa pýnktin ashý týraly usynys aıtqan. Mysaly, Shymkent qalasynyń Temir jol ótkeli kóshesiniń boıynda 4 qaraqshylyq, 7 urlyq, 4 buzaqylyq jáne 2 aýyr dene jaraqatyn salý qylmystary tirkelgen. Osy kósheniń keıbir úı turǵyndary zańsyz esirtki zattaryn satýmen aınalysady degen shuǵyl málimet te bar», deıdi oblys prokýrorynyń orynbasary Ábil Ahanuly.Alaıda, Ishki ister departamenti bul máselege jete nazar aýdarmaı, sol aýmaqqa qarasty, jyl boıy bir ǵana qylmys tirkelgen Qapal batyr kóshesine ýchaskelik polısııa pýnktin ashypty.Mine, prokýratýra men polısııanyń tirligi men málimetteri… Ekeýiniń arasy jer men kókteı. Jyl basynan beri óńirde polısııa qyzmetkerlerine qatysty 23 qylmystyq is qozǵalypty. Onyń teń jartysy qazir sot qaraýynda jatyr. Al, ótken jyly osy taqylettes 72 is qaralyp, quqyq qorǵaý organdarynyń 55 qyzmetkeri qyzmetinen alastatylǵan.Qalaı aıtsaq ta, oblystyq ishki ister departamentiniń bastyǵy, polısııa polkovnıgi Asqar Ospanovtyń osaldyǵynan bolar, mine, Ońtústiktiń polısııasynda osyndaı keleńsiz tirlikter bolyp jatyr. Áıtse de, bar qylmysty joq dep jasyryp, jaramsyz beınekamerany bar dep baqyraıtyp otyrǵan basshynyń ne oılaǵany bar eken?Oralhan DÁÝIT,«Egemen Qazaqstan».Ońtústik Qazaqstan oblysy.