Buǵan deıin de aýyl sharýashylyǵyn ǵalymdarmen tize qosa otyryp damytý máselesi aıtylǵan. Bir ǵana mysal – qurylǵanyna kóp bola qoımaǵan, aýmaǵy 1,5 myń gektardy alyp jatqan bizdiń «Ońtústik agroparki» ınnovasııalyq tehnologııalarǵa, ǵalymdardyń zertteýlerine súıene otyryp, ónimdilikti úsh ese arttyrdy. Iаǵnı, ǵylym men aýyl sharýashylyǵyn biriktirý naqty nátıje berdi. Bul tabysqa biz Eginshilik jáne ósimdik, О́simdikterdi qorǵaý jáne karantın, sý sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýttarymen birlesip qol jetkizdik. Osyndaı ıntegrasııalaný arqyly agroparkte jerdi tıimdi paıdalanýǵa bolatynyna kóz jetkizdik.
Sondyqtan elimizdiń árbir aýdanynda osyndaı agroparkter qajet. Jergilikti sharýalar ǵalymdardyń tájirıbesine, jańa tehnologııalarǵa súıene otyryp, egistikter men baqshalardyń ónimdiligin arttyryp, jerdi tıimdi paıdalanýǵa qol jetkizedi. Kerek kezinde keńes alyp turady. Sol kezde ǵana aýyl sharýashylyǵy alǵa jyljıdy. Qur beınetten turatyn eski ádisterden bas tartý kerek. Qazirgi tańda agrobıznestiń ózindik qupııalary kóp. Agrobıznespen aınalysýdy qolǵa alǵan eti tiri azamattar osynyń bárin bilgeni jón.
Tuqymnyń, jerdiń sapasyn jaqsartý kerek. Sebiletin uryqtardy saýyqtyryp baryp qoldanbasa, onda tógilgen ter dalaǵa ketedi. Qazir dúnıe júzi organıkalyq ónim alý úshin baryn salyp jatyr. Al bul máselede bizdiń múmkindigimiz, áleýetimiz óte joǵary. Tek sony paıdalana bilý qajet. Egis alqaptarynda ýly hımıkattardyń ornyna bıologııalyq tásilder arqyly zııankestermen, aramshópter arqyly óte tıimdi kúresýge bolady.
Aýyl sharýashylyǵyn damytýdyń 90%-y tehnıkaǵa táýeldi. Zamanǵa saı tehnologııalardy paıdalanyp astyqtyń túsimin, kókónisterdiń ónimdiligin áldeqaıda arttyrýǵa bolatynyn kórip otyrmyz.
Memleket basshysy: «Aýyl sharýashylyǵy – basshylyǵynyń arasynda sabaqtastyq joq jalǵyz sala. Biz osy ýaqytqa deıin qanshama baǵdarlama qabyldap, qanshama ýáde tyńdadyq! Árbir mınıstr sol qabyldanǵan baǵdarlamasynyń durys ekenin dáleldep baqty. Al qazir qolymyzda ne bar? Qurǵaq ýádeler me?» dep máseleni tótesinen qoıdy. Iаǵnı, Prezıdent aýyl sharýashylyǵy eńbekkerleriniń memlekettik qoldaý talaptarynyń jıi ózgerýine baılanysty shaǵymdarynyń da oryndy ekenin aıtty. Mysaly, Egistik kúninde 28 jylda 18 aýyl sharýashylyǵyn qoldaý tetigi ózgergenin, onyń keri saldary týraly agrarlyq bıznespen aınalysyp júrgender atap kórsetken bolatyn. Mundaı ózgerister sýbsıdııa alýda, durys ınnovasııalyq sheshim qabyldaýda qıyndyqtar týdyryp, agrobıznestiń tartymdylyǵy men tabysyn tómendetedi, kásipkerlerdiń erteńgi kúnge degen senimin joǵaltatyny da ras.
Eń bastysy, agrarlyq ǵylymmen aınalysýǵa den qoıǵan jastardyń qulshynysy men qyzyǵýshylyǵyn joǵaltyp almaýymyz kerek. Aýyl sharýashylyǵyndaǵy talantty jastardy qalaıda osy salada ustap qalý kerek.
Abaı SAǴITOV, UǴA akademıgi, «Ońtústik agroparkiniń» dırektory ALMATY