Bul týraly keshe elordada ótken «Standarttaý jáne eksport: Qytaı naryǵyna shyǵý» forýmynda aıtyldy. Kórshiles memlekette Oısylqara men Qambar ata tóliniń ónimine qyzyǵýshylyq artyp keledi. Alaıda ulttyq sýsynymyzdy Qytaı naryǵyna ótkizý ońaı bolmaı tur. Sebebi bul elde sút ónimderiniń ulttyq standarty engizilgen. Kórshi eldiń naryǵyn jaýlaý úshin otandyq óndirýshilerge sol talapqa beıimdelýge týra keledi.
Bul ásirese qurǵaq qymyz sýsynyna qatysty. О́ıtkeni atalǵan ónim alyp memlekette keńinen taralmaǵan. Dese de qytaılyqtardyń qymyzǵa suranysy joǵary deıdi qazaqstandyq sarapshylar.
– Qurǵatylǵan qymyz tasymaldaýǵa jáne uzaq ýaqyt saqtaýǵa óte yńǵaıly. Oǵan qytaılyqtar úlken qyzyǵýshylyq tanytyp otyr. Alaıda Qytaıda qymyzǵa baılanysty birde-bir standart joq. Nege deseńiz, kórshi eldiń naryǵynda ulttyq ónimimiz áli keń tarala qoıǵan joq. Olar sút ónimderin kóp paıdalana bermeıdi eken. Áıtse de suranys joǵary. Sol sebepti ózimizdiń ulttyq standartymyzdy Qytaıdyń tártibine negizdep, usyndyq. Bizdiń usynysymyz sol eldiń Densaýlyq saqtaý mınıstrliginde qaralyp, tekseriletin bolady. Shilde aıynda Qytaıdyń keden basqarmasy ókilderimen kezdestik. Bizdiń standarttyń óz erekshelikteri bar. Máselen, onyń mazmuny Keden odaǵynyń tehnıkalyq reglamentimen tyǵyz baılanysty. Sondyqtan qytaılyq tarap azyq-túlik qaýipsizdigine qatysty qosymsha talapqa suraý saldyrdy. Sol sebepti biz Keden odaǵynyń barlyq tehnıkalyq reglamentterin qytaı tiline aýdardyq. Eki qujat tamaq óndirisi qaýipsizdigi jáne taǵy bireýi sút ónimderiniń qaýipsizdigi týraly bolatyn. Sol sekildi 20 qazaqstandyq standart osy tizimge qosyldy, – deıdi Qazaqstandyq standarttaý jáne sertıfıkattaý ınstıtýty bas dırektorynyń orynbasary Erkejan Ámirhanova.
Saýda jáne ıntegrasııa mınıstrligi Tehnıkalyq retteý jáne metrologııa komıteti tóraǵasynyń orynbasary Serik Qusaıynovtyń aıtýynsha, kórshiles eldiń naryǵyna ótý biz oılaǵandaı ońaı emes. Qytaıda ımport taýarlaryna qoıylatyn talap qatań deıdi ol.
– Olar syrttan keletin taýarǵa syn kózben qaraıdy. Bul rette qazaqstandyq óndirýshiler taýaryn ótkizetin eldiń zańnamasyna beıimdele bilýi qajet. Onyń ishinde keden erejeleri, sertıfıkattaý men standarttaýǵa baılanysty máseleler bar. Qytaılyqtardyń talaptary óte qıyn. Bıýrokratııalyq kedergiler az emes. Qazir qazaqstandyq omartashylar bal ónimin QHR-ǵa tasymaldaýdy jolǵa qoıǵan. Sondaı-aq Qytaıda otandyq un ónimderine suranys jaqsy. Olardyń suranysyna saı bolý úshin tıisti standarttardy zerttep jatyrmyz. Jalpy alǵanda, eksporttyq áleýetimizdi arttyrý maqsatynda 5 memlekettiń naryǵyna shyǵý kózdelgen. Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy eksport pen ımport máselesine kelsek, upaıymyz birdeı emes. Atap aıtqanda, biz kórshiles elden kóbinese daıyn ónim ımporttaımyz. Al Qazaqstannan negizinen shıkizat tasymaldanady, – dedi S.Qusaıynov.