Dombyra alsa ánshi, dop oınasa sportshy bolyp ketetin jaratylysynan jan-jaqty jandar aınalasyna qashanda ardaqty. Abyroıy da asqaq, bedeli de bıik. Aýdan túgili aýmaǵyna, orta túgili oblysyna tanymal osyndaı keıipkerlerdi kezdestirý qıyn emes. Bolmys-bitimi, tulǵa-turpaty kelisken ón boıy ónerge, symbaty sportqa beıim jandardy qurbylary qurmettep, aǵaıyny ardaqtap, qorshaǵan ortasy qolynan kelgenshe álpeshtep, áspettep júretinin kóresiz. Onyń bári adam boıyna bitken qabilet pen qasıet degen erekshe eki uǵymnyń ushtasýynan týǵan biregeı dúnıe. Sondaı soqpaqty jasap, kópshiliktiń kózaıymyna aınalyp úlgergen úmitkerlerge bizdiń qazaq «segiz qyrly, bir syrly» dep tarıhı tańba bolarlyqtaı mártebeli mór basqan. Baıanaýyldyń baýyrynan, Jaıaý Musanyń aýylynan shyqqan Serikbolsyn Dúısembaı da bir boıyna qanshama qabilet daryǵan daryndy jas azamattardyń biri.
Onyń daryndylyǵyn aıtqan kezde eń birinshi oqýshy Serikbolsynnyń obrazyna kóz júgirtý kerek. Alǵashqy bilimdi aýyldyq mektepten alǵan aqynnyń baldyrǵan jyrlary da osy tusta tusaýyn kesti. Jazba poezııanyń jalyna jarmasa minip, qara óleńge qamshy basqanda ol 11-12 jastaǵy bala bolatyn. Balamyn demeı balǵyn jyrǵa qarmaq salyp, ón boıyndaǵy óleń ólkesinen sábı sálemin joldap jatty. Náreste júregindegi aqyndyq namys pen ushqyr qııaly ushtasyp, balapan jyrlarǵa baspaldaq boldy. Aýyldastary da, baýyrlastary da alǵyr Serikbolsynnan aqyn shyǵatynyna kúmándanǵan joq. Kerisinshe, kelisti jyrlaryna jemisti ǵumyr tiledi. Atanyń batasymen, ákeniń tilegimen, ananyń júregimen aýylynan qalaǵa aqyn bolyp attanǵan sergek sezimdi Serikbolsynnyń poezııa patshalyǵyna sapary osylaı bastalǵan bolatyn. Baıanaýyl aýdany, Jańa tilek aýyly Baqyt Haıdarov atyndaǵy orta mekteptiń 6-synybynan soń, Pavlodar qalasyndaǵy Y.Altynsarın atyndaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan gımnazııa-ınternatyna aýysty.
Qalaǵa qadam basqan jetinshi synyptaǵy jetkinshektiń talaby da, talǵamy da bólek edi. Serikbolsynnyń baǵytyna baǵdarsham bolyp, qanatynyń astyna alǵan qamqorshy aǵalary men ulaǵatty ustazdary az bolǵan joq. Respýblıkaǵa aty málim Y.Altynsarın atyndaǵy altyn uıa talaı shákirtterdiń tomaǵasyn sypyryp, topqa qosyp júrgen bilikti bilim ordasy. Aıtysqa baptaǵan ustazy, belgili aqyn Asyǵat Turǵanbek shákirtiniń 10-synybynda-aq shymyr shýmaqty, qalyń boıaýly óleńder toptamasyn shyǵarǵanyn aıtady. Zeıindi de zerek oqýshy oblystyq, respýblıkalyq túrli ádebı oqýlar, aqyndar aıtysynyń basty júldelerin qanjyǵaǵa baılady.
Aıtýly aıtystardan talaı júldeni taqymdaǵan Asyǵat Turǵanbek búginde Pavlodar óńirindegi «Jeldirme» aqyndar mektebiniń jetekshisi.
Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń ıegeri, Qazaqstan Jazýshylar odaǵy Pavlodar oblystyq fılıalynyń dırektory Arman Qanı Serikbolsyn Dúısembaıdyń balǵyn jyrlaryna bata berip, aqyndyq qadamyn aǵalyq qamqorlyqpen qadaǵalap otyratyn. «Serikbolsynnyń óleń ólkesine iz sala bastaǵan kezindegi tyrnaqaldy týyndylarynyń ózinde sony oı órimderi men aıshyqty órnekter jıi ushyrasady. Keıingi týyndylarynda birtutas dúnıeniń shynaıy bolmys-bitimin bir-birimen úılesim tapqan san alýan boıaýmen beınelenedi» dedi Arman Qanı.
Endi ǵylym jolyndaǵy Serikbolsynmen tanysa otyraıyq.
«Men 7-synypta qolyma dombyra alyp, óner sahnasynda aıtysýdy bastadym. Seniń jolyń aıtys emes, poezııa deıtinderge qaramastan, aıtystan respýblıkalyq deńgeıde bas júldeler alyp, tuńǵysh poezııa kitabymdy da mektep kezinde jaryqqa shyǵarǵan edim. Mektep qabyrǵasynda aıtysyp júrip, matematıkalyq synypqa aýystym. Keı muǵalimder menen «matematık» shyǵatynyna kúmándandy. Aıtysker dostarymnyń ishinen «ómir boıy esep shyǵaryp ótesiń be» dep qaraǵandary da boldy. Alaıda, bir jyl daıyndyq ishinde gımnazııa tarıhynda bolmaǵan olımpıadalyq jetistikterge jettim. Sol ýaqytqa deıin nemis tilin oqyp kelsem de, 10-synypta aǵylshyn tilin nólden bastap úırenip, Nazarbaev Ýnıversıtetine tústim. Ýnıversıtet qabyrǵasynda repetıtorlyq jumysymdy «usaq-túıekke» teńep, ata-anasynyń qamqorlyǵynan asa almaı júrgen stýdentter de boldy. Biraq oqýshylarym halyqaralyq deńgeılerdegi olımpıadalardan top jardy. Sol kezde alǵash ret matematıkadan Nazarbaev zııatkerlik mektepterine túsýshilerge arnalǵan qosymsha oqýlyqtar shyǵardym», deıdi S.Dúısembaı.
Aqyn Serikbolsyn men matematık Serikbolsynnyń aıyrmashylyǵy tek óleń shyǵarý men esep shyǵarýda ma? Joq, olaı emes. Bul jerde talantty jigittiń tabandylyǵy men ilgeri izdenisin aıtýymyz kerek. Sebebi osyndaı adamdardy kórgende kóbisi «eki kemeniń quıryǵyn ustaǵan sýǵa ketedi» dep bolmashy boljamdar jasap jatady. Bizdiń keıipkerimiz bolsa qos salany ustasa da ekeýinen de joǵary nátıje kórsetip úlgergen. Nazarbaev Ýnıversıtetiniń túlegi, matematıka magıstri, doktorant Serikbolsyn qazir Saýd Arabııasyndaǵy KAUST ýnıversıtetinde bilim alyp jatyr. Onyń aıtýynsha, KAUST (King Abdullah University of Science and Technology) Qyzyl teńiz jaǵasynda ornalasqan jabyq qalashyq, kampýs. Bul qalashyqta tek ýnıversıtetke qatysy bar adamdar (stýdentter, professorlar jáne ǵylymı qyzmetkerler) turady eken. Barlyǵy shamamen 1000 stýdent. Al bıýdjeti 20 mlrd dollar, al kúndik shyǵyny shamamen 2 mln dollar. Stýdentterdiń turatyn úıleri – taýnhaýstar (eki qabatty páterler). Kampýs ishinde shaǵyn avtobýstar, medısına, sport ortalyqtary da tegin. Jumys ýaqyty da erkin eken.
«Qasıetti Mekke men Medınanyń qaq ortasynda ornalasqan oqý ornyna «aıaǵymdy salbyratyp» túsire salǵan Allaǵa myń da bir shúkir. Bir óziniń bıýdjeti búkil Astana qalasynyń bıýdjetinen 6 ese artyq bul ýnıversıtette oqý kóp adamnyń armany shyǵar. Qazir «Qoldanbaly matematıka jáne kompıýterlik ǵylymdar» mamandyǵy boıynsha magıstratýrany aıaqtadym. Endi doktorantýrada oqyp jatyrmyn. Shette júrsem de Youtube jelisinde SerAi Academy arnamdy ashyp, 2500-ge jýyq oqýshyǵa tegin bilim berip júrmin. Ár esepti 6000-7000 oqýshy kóredi. Birde Aıatjan Ahmetjanuly: «Shetelde júrip qansha myqty, sapaly bilim alsań da, onyń nárin qazaq balalaryna berýiń kerek» dep eskertip edi. Sondyqtan shette júrip, sheteldik stýdentterge sabaq berip júrsek te (Teaching Assistant), basty maqsat – Qazaq elindegi ǵylymdy, ásirese tehnıkalyq, matematıkalyq jaǵyn jańa deńgeıge kóterý. Árbir ǵalymnyń maqsaty ózi aınalysyp júrgen salasynda bir jańalyq ashý nemese jańa ınnovasııa jasap shyǵarý bolady. Meniki de, qoldanbaly matematıka ǵylymynda ınjenerııa-tehnologııa salasynda qoldanylatyn bir jańa model jasaý. Ári qazirgi ǵylymdy odan saıyn damytý. Sol úshin de qazirgi tańda eýropalyq, amerıkalyq ǵalymdarmen tájirıbe almasyp, jıi kezdesip turamyz jáne shetelderden alyp júrgen bilimimdi qazaqtyń qarakóz balalaryna jetkizip, olardyń zamanaýı álem kóshinen qalmaǵan urpaq bolyp qalyptasýyna óz septigimdi tıgizgim keledi», deıdi Serikbolsyn Dúısembaı.
Alaqandaı aýyldan shyǵyp, Alataýdaı bıikti baǵyndyryp úlgergen keıipkerimiz Serikbolsynnyń uqyptylyǵyna, ultjandylyǵyna erekshe tánti boldyq. Shekara asyp, shetelge baryp jınaǵan sheberligin qazaq balasynyń bolashaǵyna arnaımyn degen tamasha talpynysyna tabys tileımiz.